Kantonrechter verbiedt broer om als bewindvoerder het vermogen van zijn broer of zus in een zorginstelling zelf te beleggen

Veel Nederlanders beheren als bewindvoerder de bankrekeningen en het spaargeld van een ouder, broer, zus of kind dat in een zorginstelling woont of zijn financiën niet meer zelf kan overzien. Twee woensdag gepubliceerde beschikkingen van dezelfde kantonrechter bij de Rechtbank Oost-Brabant laten zien waar de rechter de grens trekt. Een broer die het vermogen van zijn familielid zelf wilde beleggen voor lagere kosten en een hoger rendement, en daarnaast €10.000 extra wilde inleggen, vangt bot. Net als een man onder bewind die €5.000 van zijn vermogen op een eigen rekening met creditcard buiten het bewind wilde zetten.

Wie als familielid tot bewindvoerder wordt benoemd, wil het vermogen vaak zo goed mogelijk laten renderen. Zeker als iemand al in een zorginstelling woont en het geld op lange termijn niet direct nodig lijkt te hebben, klinkt een overstap naar goedkoper indexbeleggen of een offensiever beleggingsprofiel logisch. Toch is de kantonrechter daar terughoudend in.

In de eerste zaak bij de Rechtbank Oost-Brabant vroeg een man, die bewindvoerder en mentor is van zijn broer of zus in een zorginstelling, de kantonrechter om toestemming om het huidige beheerd beleggen bij de bank met een neutraal risicoprofiel stop te zetten. Hij wilde het geld voortaan zelf beleggen in indexbeleggingen, met een gemiddeld tot gematigd offensief risico (risicoschaal 4 op de Risicometer Beleggen van de Nederlandse Vereniging van Banken). Daarnaast wilde hij €10.000 extra uit het vermogen van zijn familielid inleggen. Mocht zelf beleggen niet mogen, dan wilde hij overstappen naar beheerd beleggen bij de Rabobank met een offensief profiel. Met de wijziging wilde hij over een periode van ongeveer twintig jaar lagere kosten en een hoger rendement halen.

De kantonrechter wijst het verzoek af. Beschermingsbewind is volgens de rechter in de eerste plaats bedoeld om het vermogen te beschermen. In de landelijke Aanbevelingen Meerderjarigenbewind Curatele en Mentorschap (regel B.D4, vastgesteld op 3 april 2025) staat dat beleggen en herbeleggen in beginsel alleen is toegestaan binnen een defensief of zeer defensief profiel. Met het huidige neutrale profiel blijft het vermogen volgens de kantonrechter voldoende in stand. Zelf beleggen en overstappen naar een offensief profiel brengen volgens de rechter onnodige risico's mee, waar lagere kosten niet tegen opwegen. Het mogelijke verschil in rendement had de broer alleen met algemene cijfers onderbouwd.

Ook de extra inleg van €10.000 gaat niet door. De kantonrechter wijst op de verhouding tussen het belegde vermogen en het direct beschikbare spaargeld van ongeveer €17.700. Een bewindvoerder moet er volgens de rechter steeds op letten dat er genoeg geld direct beschikbaar is voor de verzorging van zijn familielid en voor onvoorziene kosten.

Op dezelfde dag deed dezelfde kantonrechter uitspraak in een tweede zaak bij de Rechtbank Oost-Brabant, over de vraag of je een deel van je eigen geld buiten het toezicht van de bewindvoerder mag zetten. Een man onder bewind, met ruim €33.000 aan vermogen en onder meer een bedrag uit de toeslagenaffaire, vroeg toestemming om op eigen naam een bankrekening met een internationaal geaccepteerde creditcard te openen, met een startkapitaal van maximaal €5.000 dat hij zelf zou beheren. Hij wilde daarmee digitale diensten uit de Verenigde Staten inkopen om een eigen streamingdienst op te zetten.

De bewindvoerder vond het bedrag van €5.000 op zichzelf geen probleem, maar wees erop dat zij eindverantwoordelijk blijft voor het hele vermogen, en dat inkomsten uit het project gevolgen kunnen hebben voor zijn uitkering, belastingaangifte, toeslagen en bijzondere bijstand. De kantonrechter wijst het verzoek af: een deel van het vermogen buiten het bewind houden past niet bij beschermingsbewind, zeker niet als daar onvoorspelbare inkomsten of schulden kunnen ontstaan. De bewindvoerder kan dan haar wettelijke taken niet uitvoeren.

De kantonrechter wijst wel op een mogelijke tussenweg. Soms is een creditcard te krijgen die alleen werkt tot een vooraf vastgestelde limiet of tot een bedrag dat er eerst op is gestort, zodat er geen onvoorspelbare schulden kunnen ontstaan. Volgens de rechter kunnen de man en zijn bewindvoerder samen onderzoeken of dat binnen het bewind kan. Bespreek zulke wensen dus eerst met je bewindvoerder, houd genoeg geld direct beschikbaar voor zorgkosten en reken bij beleggen onder bewind in beginsel op een defensief profiel.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.