Busstaking op 14 oktober: wie niet op zijn werk komt, kan een dag loon of vakantiedag kwijtraken

Woensdag 14 oktober leggen buschauffeurs en ander personeel in het stads- en streekvervoer het werk neer. FNV en CNV houden dan een landelijke actiedag, omdat het overleg over een nieuwe cao is vastgelopen. Kom je daardoor niet op je werk, dan is dat in de regel jouw probleem en niet dat van je werkgever. Je kunt een dag loon of een vakantiedag kwijtraken.

Voor wie een busabonnement heeft, is er ook slecht nieuws: bij een staking van één dag krijg je volgens de algemene voorwaarden geen geld terug.

Het gaat om het regionale bus- en streekvervoer in een groot deel van het land. Het stadsvervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag doet niet mee, melden Hart van Nederland en andere media. De NS heeft een eigen cao en rijdt gewoon. Hoe lang de actie duurt en welke lijnen uitvallen, maken de vervoerders kort van tevoren bekend.

De bonden willen het niet bij één dag laten. Volgens Treinreiziger dreigen ze tot kerst met één actiedag per week, die steeds kort vooraf wordt aangekondigd. Wie elke dag met de bus naar zijn werk gaat, kan dus vaker met dit probleem te maken krijgen.

De hoofdregel in de wet is dat je loon doorloopt als je niet werkt, tenzij dat redelijkerwijs voor jouw rekening komt. Bij een ov-staking ligt het meestal bij jou, legt rechtsbijstandsverzekeraar DAS uit bij Radar. Op je werk komen is jouw verantwoordelijkheid, net als bij extreem winterweer. Werkt je werkgever gewoon door en kom je niet opdagen, dan hoeft hij je in de regel niet te betalen.

Dat ligt anders als je redelijkerwijs niets kon doen. Heb je aantoonbaar geprobeerd op een andere manier te komen en lukte dat echt niet, dan is de uitkomst minder duidelijk. Kijk ook in je cao: soms staan daar afspraken over vervoersproblemen.

Een vakantiedag opnemen kan, maar alleen in overleg. Je werkgever kan je niet zomaar een vrije dag laten opnemen, en jij kunt hem er ook niet eenzijdig een afdwingen. In de praktijk lossen de meeste werkgevers het samen met hun personeel op. Veel gebruikte afspraken:

Spreek het liefst vóór woensdag af. Achteraf ontstaat er sneller discussie over wat er wel en niet gezegd is.

In de Algemene Voorwaarden Stads- en Streekvervoer staat wanneer je geld terugkrijgt bij een staking. Dat is alleen het geval bij een rechtmatige, algehele staking van langer dan een dag, waardoor je niet kon reizen. De vervoerder betaalt dan op jouw verzoek het deel van je abonnement terug dat bij de stakingsduur hoort, en mag daar redelijke administratiekosten voor rekenen.

Een staking van één dag valt daar dus niet onder. Ook als er elke week een losse actiedag komt, telt elke dag apart. Bij eerdere stakingen gaven sommige vervoerders uit coulance toch iets, zoals gratis dagkaarten. Vraag het na bij je eigen vervoerder en bewaar je abonnementsgegevens.

Reis je met een los kaartje of saldo op je ov-chipkaart, dan betaal je alleen voor ritten die je echt maakt. Daar loop je geen schade op.

Bij de landelijke ov-staking van 9 september lag het ov de hele dag stil. Toen speelde dezelfde vraag over loon en vergoedingen voor abonnementhouders.

Kijk dinsdagavond in de reisplanner of de app van je vervoerder welke lijnen rijden. Overleg met je werkgever over thuiswerken of een andere oplossing, en leg vast wat jullie afspreken. Zoek alvast een alternatief, zoals carpoolen met een collega of de fiets naar het dichtstbijzijnde treinstation. En houd er rekening mee dat er de komende weken nieuwe actiedagen kunnen volgen.