Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

ChatGPT krijgt advertenties in Nederland: deze gebruikers krijgen reclame te zien

Economie•24 aug , 17:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Nederlandse gebruikers van ChatGPT kunnen vanaf maandag 24 augustus advertenties in hun gesprekken aantreffen. OpenAI breidt zijn advertentieprogramma uit naar 31 Europese landen, waaronder Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en Spanje.

Niet iedereen krijgt reclame te zien. De advertenties worden vooralsnog alleen getoond aan volwassen gebruikers van de gratis versie en aan klanten met het goedkope ChatGPT Go-abonnement van €8 per maand.

Wie betaalt voor Plus, Pro, Business, Enterprise of Edu blijft buiten het advertentieprogramma. Ook minderjarigen en mensen die ChatGPT gebruiken voor bepaalde gevoelige onderwerpen horen geen reclame te zien.

De invoering betekent dat een alledaags gesprek over bijvoorbeeld een koffiemachine, vakantie of softwarepakket voortaan kan eindigen met een commerciële boodschap. OpenAI benadrukt dat de advertentie losstaat van het antwoord van ChatGPT en daar ook geen invloed op heeft.

Advertentie verschijnt onder het antwoord

De advertenties worden niet heimelijk in de tekst van ChatGPT verwerkt. Ze verschijnen in een apart blok onder een antwoord en worden volgens OpenAI duidelijk gemarkeerd als gesponsorde inhoud.

Lees ook

Dat onderscheid is belangrijk. Een advertentie is een betaalde plaatsing en geen persoonlijke aanbeveling van ChatGPT. Een bedrijf kan betalen om zijn product of dienst onder relevante gesprekken te laten verschijnen, maar kan daarmee niet bepalen wat de chatbot in het eigenlijke antwoord zegt.

Wie ChatGPT bijvoorbeeld vraagt welke eigenschappen belangrijk zijn bij de aanschaf van een koffiemachine, kan onder het antwoord reclame voor zo’n apparaat aantreffen. Het advertentieblok hoort visueel gescheiden te blijven van de uitleg die door ChatGPT wordt gegenereerd.

OpenAI zegt dat antwoorden onafhankelijk worden samengesteld. Adverteerders kunnen de inhoud daarvan niet kopen, laten aanpassen of hoger laten eindigen.

Gratis en Go krijgen reclame

De verdeling tussen abonnementen is eenvoudig:

ChatGPT Free kan advertenties tonen;
ChatGPT Go van €8 per maand kan advertenties tonen;
Plus, Pro, Business, Enterprise en Edu blijven advertentievrij.

Daarmee kiest OpenAI voor een model dat bij veel andere internetdiensten bekend is. Gratis of goedkope toegang wordt mede bekostigd met reclame, terwijl duurdere abonnementen een advertentievrije ervaring bieden.

Het opvallende is dat ook Go-klanten advertenties kunnen krijgen. Zij betalen immers al €8 per maand. Het abonnement biedt ruimere gebruiksmogelijkheden dan de gratis versie, maar behoort volgens OpenAI nog steeds tot de goedkope toegangsniveaus die door advertenties worden ondersteund.

Lees ook

De Europese uitbreiding begint volgens de officiële aankondiging van OpenAI op 24 augustus. Het kan gaan om een gefaseerde uitrol. Niet iedere Nederlandse gebruiker hoeft daarom op de eerste dag al onmiddellijk reclame te zien.

Worden je gesprekken met adverteerders gedeeld?

Bij advertenties die aansluiten op een gesprek ontstaat onmiddellijk een logische privacyvraag: krijgt het bedrijf achter de reclame dan te lezen wat de gebruiker heeft geschreven?

OpenAI zegt dat dit niet gebeurt. Adverteerders krijgen volgens het bedrijf geen toegang tot gesprekken, chatgeschiedenis, opgeslagen herinneringen, namen, e-mailadressen, IP-adressen of precieze locaties.

Zij ontvangen tijdens de eerste test alleen geaggregeerde gegevens over de prestaties van hun advertenties. Denk aan het totale aantal vertoningen en klikken. Een adverteerder kan daarmee beoordelen of een campagne werkt, maar hoort niet te kunnen zien welke individuele gebruiker een bepaald gesprek heeft gevoerd.

In Europa is gepersonaliseerde reclame bij de start bovendien beperkt. Advertenties kunnen wel worden geselecteerd op basis van de actuele context van het gesprek. Dat is iets anders dan een volledig persoonlijk advertentieprofiel dat op eerdere chats, herinneringen en advertentiegedrag is gebaseerd.

Wie de personalisatie van reclame uitschakelt, kan overigens nog steeds advertenties zien. De instelling verandert dan vooral de manier waarop wordt bepaald welke reclame verschijnt.

Geen reclame bij gevoelige gesprekken

OpenAI zegt geen advertenties te tonen bij gesprekken over gevoelige of streng gereguleerde onderwerpen. Hieronder vallen onder meer:

persoonlijke gezondheid;
mentale gezondheid;
politiek;
andere gevoelige persoonlijke situaties.

Dat betekent bijvoorbeeld dat iemand die ChatGPT gebruikt om vragen te stellen over depressieve klachten of een medische behandeling, daar geen reclameblok bij hoort te krijgen.

Ook accounts waarvan OpenAI vaststelt dat de gebruiker jonger is dan achttien jaar, worden uitgesloten. Het bedrijf kan daarvoor rekening houden met leeftijdsinformatie op accountniveau en andere signalen waarmee een leeftijd wordt geschat.

In tijdelijke chats worden eveneens geen advertenties getoond. Zo’n gesprek gebruikt of actualiseert het geheugen niet en wordt niet in de gewone chatgeschiedenis bewaard.

De volledige uitzonderingen en instellingen staan in het Nederlandstalige overzicht van OpenAI over advertenties in ChatGPT.

Gratis gebruiken zonder advertenties blijft mogelijk

Opvallend is dat gratis gebruikers niet per se reclame hoeven te accepteren. OpenAI biedt een advertentievrije gratis variant aan, maar daar staat een duidelijke beperking tegenover.

Lees ook

Wie voor deze optie kiest, krijgt lagere gebruikslimieten. De gebruiker kan dan eerder het maximumaantal berichten bereiken en verliest mogelijk toegang tot functies als beeldgeneratie of uitgebreid onderzoek.

De instelling is te vinden onder:

Instellingen → Advertentie-instellingen → Abonnement wijzigen → Berichtlimieten verlagen.

De precieze benaming kan per apparaat of appversie verschillen. Wie de advertentie-instellingen nog niet ziet, kan controleren of de ChatGPT-app is bijgewerkt.

De keuze komt daardoor neer op een afweging. Gratis gebruikers kunnen meer mogelijkheden en ruimere limieten houden in ruil voor reclame, of advertenties verwijderen en genoegen nemen met een beperktere versie.

Advertentie kan worden verborgen of gemeld

Bij ieder advertentieblok staat een menu waarmee de reclame kan worden verborgen of gemeld. Gebruikers kunnen daar ook bekijken waarom een bepaalde advertentie is geselecteerd.

Het verbergen van één advertentie betekent niet dat alle reclame verdwijnt. Het zorgt er vooral voor dat het specifieke blok wordt gesloten en biedt OpenAI informatie over ongewenste of niet-relevante advertenties.

Wie denkt dat een advertentie misleidend, onveilig of ongepast is, kan deze melden. OpenAI zegt de betreffende reclame dan te verbergen en ter beoordeling door te sturen.

Lees ook

Een advertentie kan bovendien met ChatGPT worden gedeeld om er vragen over te stellen. Standaard kan de chatbot de getoonde reclame namelijk niet zien. Pas wanneer de gebruiker die advertentie bewust in het gesprek deelt, kan ChatGPT de inhoud bespreken.

Een nieuw verdienmodel voor ChatGPT

De komst van advertenties is geen kleine cosmetische wijziging. ChatGPT verandert daarmee gedeeltelijk van een abonnementsdienst in een advertentieplatform.

OpenAI investeert enorme bedragen in computers, chips, datacenters en energie om de chatbot draaiende te houden. Abonnementen vormen een belangrijke inkomstenbron, maar de gratis versie wordt door een veel grotere groep gebruikt.

Advertenties geven OpenAI de mogelijkheid ook aan die gebruikers geld te verdienen. Bedrijven krijgen op hun beurt toegang tot consumenten op het moment dat zij actief informatie zoeken, producten vergelijken of een beslissing voorbereiden.

Juist dat maakt reclame in ChatGPT potentieel aantrekkelijk. Een zoekmachine weet dat iemand op “beste koffiemachine” zoekt. ChatGPT kan een veel uitgebreider gesprek bevatten over budget, gezinssamenstelling, gewenste functies en twijfels.

OpenAI zegt die gesprekken niet met adverteerders te delen. Het bedrijf kan de actuele context binnen het eigen systeem wel gebruiken om een passend advertentieblok te selecteren.

Lees ook

Vanaf 24 augustus wordt zichtbaar hoe Nederlandse gebruikers daarop reageren. Wie Free of Go gebruikt, kan reclame onder de antwoorden gaan zien. Wie dat niet wil, moet kiezen: minder gratis mogelijkheden accepteren of overstappen naar een duurder advertentievrij abonnement.