Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google

Nederlanders iets minder somber, maar consumentenvertrouwen blijft diep negatief op -35

Economie•23 jul , 15:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Nederlandse consumenten zijn in juli iets minder pessimistisch geworden over de economie en hun eigen financiële vooruitzichten. Van een echte omslag is echter nog lang geen sprake. Het consumentenvertrouwen steeg volgens de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek van -39 in juni naar -35 in juli.

Dat is een verbetering, maar de stand blijft uitzonderlijk laag. Een negatief cijfer betekent dat er meer pessimistische dan optimistische consumenten zijn. Bij een stand van -35 overheerst de somberheid dus nog altijd duidelijk.

Voor huishoudens is vooral interessant wat er onder dat totaalcijfer gebeurt. Het vertrouwen bestaat uit twee onderdelen: het oordeel over het economische klimaat en de koopbereidheid. Beide verbeterden in juli, maar blijven negatief.

Koopbereidheid stijgt van -22 naar -19

De koopbereidheid ging van -22 in juni naar -19 in juli. Daarin verwerkt het CBS hoe consumenten denken over hun eigen financiële situatie en of zij het een gunstige tijd vinden om grote aankopen te doen.

Het oordeel over de eigen financiële situatie in de komende twaalf maanden verbeterde van -6 naar -2. Daarmee zijn Nederlanders over hun persoonlijke vooruitzichten bijna niet meer overwegend negatief. Het oordeel over de financiële situatie in de afgelopen twaalf maanden ging van -16 naar -15.

Lees ook

Dat is een bescheiden verandering. Veel huishoudens hebben de afgelopen jaren hogere prijzen voor boodschappen, wonen, energie, verzekeringen en vervoer moeten opvangen. Zelfs wanneer inkomens inmiddels zijn gestegen, betekent dat niet automatisch dat mensen zich financieel ruim voelen.

Een huishouden kan op papier meer verdienen dan vorig jaar, terwijl de maandelijkse vaste lasten eveneens zijn opgelopen. Dat verschil verklaart mede waarom een betere inkomensverwachting niet onmiddellijk leidt tot een koopgolf.

Grote aankopen blijven gevoelig

Consumenten beoordelen het moment voor grote aankopen minder ongunstig dan een maand geleden. Deze deelindicator steeg van -44 naar -40. Toch is -40 nog altijd een zeer lage stand.

Het gaat hierbij bijvoorbeeld om meubels, elektronica, auto’s, keukens en andere uitgaven die gemakkelijk kunnen worden uitgesteld. Wie onzeker is over zijn baan, energierekening, hypotheeklasten of toekomstige belastingen, wacht eerder met de aanschaf van een nieuwe bank of televisie.

Dat raakt niet alleen huishoudens, maar uiteindelijk ook winkels en producenten. Als consumenten langer wachten met grote aankopen, verkopen woonwinkels, elektronicazaken en autobedrijven minder producten. Bedrijven kunnen dan voorzichtiger worden met investeringen en personeel.

Lees ook

Een stijging van -44 naar -40 is daarom positief, maar nog geen teken dat consumenten weer onbekommerd geld uitgeven.

Iets minder somber over de economie

Vooral de verwachtingen voor de Nederlandse economie in de komende twaalf maanden zijn verbeterd. Deze indicator steeg van -60 naar -51. Over de economie in de afgelopen twaalf maanden bleef het oordeel zeer negatief: de stand ging van -69 naar -67.

Nederlanders denken dus dat de komende periode mogelijk iets minder slecht wordt, maar kijken nog altijd buitengewoon somber terug op de recente economische ontwikkeling.

Dat kan te maken hebben met de combinatie van hoge prijzen, internationale onrust en onzekerheid over rente en energie. De inflatie kan dalen zonder dat het dagelijkse leven werkelijk goedkoper wordt. Een lagere inflatie betekent immers meestal dat prijzen minder snel stijgen, niet dat ze terugkeren naar het niveau van enkele jaren geleden.

Wat betekent -35 voor jouw portemonnee?

Het consumentenvertrouwen bepaalt niet rechtstreeks hoeveel geld iemand te besteden heeft. Het is vooral een graadmeter voor de stemming en de bereidheid om geld uit te geven.

Lees ook

Voor huishoudens kan het nuttig zijn om onderscheid te maken tussen onzekerheid en de eigen financiële werkelijkheid. Wie een grote aankoop overweegt, kan kijken naar drie zaken:

Is er na de aankoop nog voldoende spaargeld over voor onverwachte kosten?
Zijn de vaste lasten de komende twaalf maanden goed op te vangen?
Is uitstel financieel voordeliger, of dreigt het product juist duurder te worden?

Een lage vertrouwensstand betekent niet dat niemand een auto, keuken of wasmachine moet kopen. Wel laat het zien dat veel Nederlanders momenteel dezelfde afweging maken: eerst zekerheid, daarna pas uitgeven.

Verbetering zonder doorbraak

De stijging van -39 naar -35 is welkom. Ook de betere koopbereidheid wijst erop dat de stemming niet verder verslechtert. Maar van hersteld vertrouwen kan bij deze cijfers niet worden gesproken.

De volledige cijfers zijn te vinden bij het CBS. Het belangrijkste signaal is duidelijk: Nederlanders worden iets minder somber, maar houden bij grotere uitgaven voorlopig nog stevig de hand op de knip.