Man legt €101.618,69 in voor gezamenlijk huis: claim van €50.809,35 op zijn ex verjaard

Dat de man het geld had betaald, stond vast. Ook de eigendomsverhouding was duidelijk: ieder had de helft van het huis gekregen. Toch moest voor de afrekening een andere vraag worden beantwoord. Op welk moment had de man het geld van zijn partner kunnen terugvragen? Het antwoord daarop bleek belangrijker dan het bewijs van de oorspronkelijke betaling.

De woning kostte €271.768,69 en werd op 2 februari 2017 aan het stel geleverd. Voor €170.150 sloten de partners samen een hypothecaire lening af. De resterende €101.618,69 betaalde de man uit eigen middelen. De verkoper kon elk van beiden aanspreken op betaling van de hele koopprijs.

Volgens het gerechtshof ging die schuld in hun onderlinge verhouding ieder voor de helft aan. De man had daarom meer voor zijn rekening genomen dan zijn eigen aandeel. De helft van zijn privébetaling, afgerond op centen, was €50.809,35. Voor dat bedrag had hij volgens het hof een vordering op de vrouw gekregen. Dat bedrag moet je onderscheiden van de helft van de overwaarde. Die hangt ook af van de waarde van het huis en de hypotheekschuld bij de verdeling.

Uiterlijk in augustus 2022 waren de partners uit elkaar. De man bleef in het huis wonen. De vrouw wilde verkoop aan een derde, terwijl de man de woning en de hypotheekschuld wilde overnemen. Volgens de vrouw had hij zijn vordering voor het eerst op 22 augustus 2022 opgeëist. Sinds de levering waren toen meer dan vijf jaar verstreken.

Bij de rechtbank en het hof was de man er zelf van uitgegaan dat hij zijn geld vanaf de levering kon terugvragen. Er was geen andere betalingstermijn aangetoond. Hij vond het wel onredelijk dat zijn ex-partner zich op verjaring beriep. De overschrijding was volgens hem beperkt, de inleg was nog te achterhalen en hij had niet geweten dat hij de termijn moest bewaken. Die argumenten waren voor het hof onvoldoende. In het arrest van 6 november 2026 liet de Hoge Raad dat oordeel in stand.

Toch had het hof de man op een ander punt gelijk gegeven. Als hij het huis kon overnemen, zou hij de vrouw haar deel van de overwaarde moeten betalen. Van dat bedrag mocht hij volgens het hof zijn oude vordering aftrekken. In de praktijk zou zijn inleg zo alsnog gedeeltelijk bij hem terugkomen.

De Hoge Raad keek naar de volgorde. Wie twee vorderingen al tegen elkaar kan wegstrepen, kan die bestaande bevoegdheid tot verrekening onder voorwaarden behouden als zijn eigen vordering later verjaart. Maar toen de vordering van de man verjaarde, had de vrouw nog geen aanspraak op betaling wegens overname van het huis. Een verrekeningsmogelijkheid die toen nog niet bestond, ontstond niet alsnog doordat de man haar later mogelijk moest uitkopen.

Koop je samen en brengt één van jullie spaargeld in, bespreek dan wat er met die inleg moet gebeuren. Krijgt die partner het bedrag terug bij verkoop, ook als jullie dan nog bij elkaar zijn? Geldt dezelfde afspraak als de ander in het huis blijft? Wie draagt het verlies als de verkoopopbrengst tegenvalt? De aankoopakte en het bankafschrift beantwoorden die vragen op zichzelf niet.

De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie adviseert om bij een gezamenlijke aankoop de eigen inleg en de verdeling van de hypotheekbetalingen vast te leggen. Bewaar de afspraak bij de aankoopstukken. Bestaat er al een vordering, laat dan ook beoordelen vanaf wanneer je betaling kunt eisen en hoe je de verjaring zo nodig op tijd stuit. Dit arrest zegt niet dat iedere afspraak tussen ongehuwde samenwoners vijf jaar na de sleuteloverdracht haar waarde verliest.

In deze zaak vernietigde de Hoge Raad het arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch moet de zaak verder behandelen. Hoe de woning uiteindelijk wordt verdeeld, staat met deze uitspraak dus nog niet vast.