Boekholt-O’Sullivan wil ‘op volle toeren’ bouwen, maar haar eigen Kamerbrief onthult dat alleen Best aan alle selectie-eisen voldoet

Wie de aankondiging van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening leest, zou bijna denken dat Boekholt-O’Sullivan vanochtend eigenhandig met een schep en een troffel vijf gloednieuwe woonwijken uit de klei heeft getrokken. Best, Assen, Walcheren, de spoorzone van Roosendaal en het geplande dorp Cortelande in Zuidplas worden toegevoegd aan de nationale lijst voor grootschalige woningbouw. Samen moeten die vijf gebieden tot en met 2040 ongeveer 25.000 huizen opleveren, zo belooft de D66-bewindsvrouw, die roept dat we “op volle toeren” moeten bouwen.

Maar achter dat grote ronde getal van 25.000 woningen ontbreekt in het hele persbericht van de minister het enige cijfer dat er voor een woningzoekende echt toe doet: hoeveel maanden tijdwinst levert haar nationale stempel nu daadwerkelijk op? Zodra je de lokale besluiten van de betrokken gemeenten én de eigen Kamerbrief van Boekholt naast haar ronkende persverklaring legt, blijft er van die zogenaamde Haagse versnelling alleen gebakken lucht over.

Begin eens in Best. De gemeenteraad stelde het omgevingsplan voor de oostzijde van het stationsgebied al in december 2024 vast. Nadat de indiener het allerlaatste openstaande beroep introk, kon de gemeente op 3 november bekendmaken dat het plan definitief was. Voor de eerste fase van circa 220 woningen werd toen al gewerkt aan de aanvraag van de omgevingsvergunning. Het lokale besluit over wat er aan die kant van het station mag worden gebouwd, was dus al binnen voordat het ministerie in Den Haag op maandagochtend de camera’s opzocht.

Nu slaat de nationale aanwijzing voor Best op een ruimer gebied, want naast de stationsomgeving telt het ministerie ook de noordwestkant mee om op een totaal van circa 3.500 beoogde woningen te komen. Maar als het Rijk daar echt het verschil wil maken, laat Boekholt dan concreet aanwijzen welke vergunning dankzij haar ingrijpen eerder wordt afgegeven en wanneer die eerste 220 huishoudens daar iets van merken.

Sterker nog: wie de bijbehorende Kamerbrief van Boekholt-O’Sullivan openslaat, stuit op een onthutsende bekentenis. De minister schrijft daarin namelijk zelf dat van de vijf aangewezen gebieden alleen Best volledig voldoet aan het beoordelingskader dat zij voor deze locaties hanteert. De vier andere locaties kampen nog met allerlei onopgeloste obstakels, én de tijdshorizon van deze ronde loopt tot en met 2040, maar liefst vijf jaar langer dan de einddatum van 2035 die gold voor de locaties die in september werden aangewezen.

Reis vervolgens even mee naar de gemeente Zuidplas, waar de D66-minister voor het nieuwe dorp Cortelande mikt op circa 6.000 woningen tot en met 2040. Hoe ‘nieuw’ is het Haagse idee om dáár huizen te bouwen eigenlijk? Uit een officiële regeling in de Staatscourant van 2025 blijkt dat diezelfde rijksoverheid de Zuidplaspolder al in het jaar 2004 aanwees voor grootschalige woningbouw. Een Nederlander die in het jaar van die eerste rijksaanwijzing in de wieg lag, wordt dit jaar tweeëntwintig en zoekt inmiddels zelf wanhopig naar een betaalbare woning.

En wie hakten dit jaar in Zuidplas de knopen door om Cortelande eindelijk vlot te trekken? In januari gaf de gemeenteraad van Zuidplas groen licht voor de ruimtelijke en financiële plannen. Op 8 juli besloot het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard zijn beroep tegen het bestemmingsplan in te trekken. Twee dagen later tekenden gemeente en waterschap de overeenkomst over het watersysteem. In september volgden afspraken over de bereikbaarheid tussen Zuidplas, Gouda, de provincie en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, waarop ook dat ministerie zijn beroep introk. Dát waren de besluiten waarmee echte obstakels uit de weg werden geruimd. Daar had niemand Boekholts persbericht van 9 november voor nodig.

In Roosendaal speelt precies hetzelfde toneelstukje. Daar pronkt het Rijk vandaag met 5.000 tot 6.000 woningen in de spoorzone. Maar wie het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma van Roosendaal openslaat dat al sinds september van kracht is, ziet dat de gemeente daar zelf al 4.400 woningen voor de Spoorzone in had opgenomen. Natuurlijk kunnen de precieze projectgrenzen verschillen, maar doe in Den Haag niet alsof Roosendaal zonder een D66-minister niet wist waar zijn eigen treinstation ligt.

Kijk ook eens naar hoe Assen en Walcheren op de lijst van Boekholt zijn beland. In Assen veegt het ministerie de uitbreiding van Kloosterveen op één hoop met bestaande plannen voor het Stadskwartier en Zuidoost om op 5.000 tot 6.000 woningen te komen, en op Walcheren telt Den Haag allerlei losse projecten in en rond Middelburg, Vlissingen en Veere bij elkaar op. Voor Drenthe en Zeeland liet de minister de eis dat het om één aaneengesloten bouwgebied moet gaan zelfs bewust minder zwaar wegen, puur zodat zij vandaag kan roepen dat elke provincie op haar landkaartje staat, terwijl een starter in Vlissingen er niets mee opschiet dat zijn project op papier wordt opgeteld bij een bouwlocatie in Middelburg of Veere.

Het wordt nog mooier wanneer je in de Kamerbrief leest wat het kabinet-Jetten financieel overheeft voor de wegen en ontsluitingen rond deze vijf gebieden. Voor eventuele aanvullende investeringen in de infrastructuur bij deze vijf nieuwe locaties trekt Boekholt-O’Sullivan géén extra geld uit het Mobiliteitsfonds. Met de regio’s wil ze uitvoeringsconvenanten sluiten. Voor andere noodzakelijke maatregelen kunnen gemeenten onder voorwaarden een beroep doen op het gebiedsbudget. Maar voor een extra weg die uit het Mobiliteitsfonds zou moeten komen, heeft de minister dus mooi geen geld meegenomen. En dat terwijl juist het ontbreken van wegen, het verplaatsen van bestaande bedrijven en het overvolle stroomnet overal in het land de boel blokkeren.

Neem een mkb-ondernemer wiens werkplaats in het Stadskwartier of een spoorzone plaats moet maken voor zo’n nieuwbouwwijk. Die ondernemer heeft helemaal niets aan een ministerieel etiket van ‘nationaal belang’. Hij heeft een nieuw bedrijfsterrein nodig waar een vrachtwagen kan draaien en waar zijn machines morgenochtend een stroomaansluiting hebben. Zolang haar D66-collega Stientje van Veldhoven het elektriciteitsnet laat vastlopen en de stikstofdwang van Jaimi van Essen elke bouwvergunning verlamt, blijft elk woningbouwplan steken in papier.

Als Boekholt-O’Sullivan echt wil bewijzen dat haar aanwijzing van 9 november meer is dan een goedkope pr-stunt, laat haar dan per locatie de oude tijdlijn naast de nieuwe leggen. Noem per gemeente de eerste bouwfase, het exacte aantal woningen, welk rijksobstakel de minister persoonlijk wegneemt en op welke datum de eerste heipaal daardoor eerder de grond in gaat.

Van een politiek verdeelsleuteltje over twaalf provincies is in Nederland nog nooit één extra baksteen gemetseld. Zolang het ministerie alleen bestaande gemeentelijke plannen bundelt en er een rijksetiket op plakt, verandert er op de bouwplaats helemaal niets.

Tot die tijd prikt elke nuchtere Nederlander dwars door deze Haagse cijfergoochelarij heen. De gemeenten deden het voorwerk, de waterschappen en raden sloten de deals, en de D66-minister knipte zes dagen na het nieuws uit Best met haar persbericht het denkbeeldige lintje door.

Jongeren die al jarenlang noodgedwongen bij hun ouders op zolder wonen, hebben geen behoefte aan een minister die “op volle toeren” persberichten verstuurt over het jaar 2040, maar aan een kabinet dat de stikstofwet schrapt, de grenzen sluit en aannemers eindelijk laat bouwen!