€57.600 betaald voor een auto, geld naar oplichter: Knab hoeft schade niet te vergoeden

De overboeking vond plaats op 9 april 2025. Dat is relevant: de verplichte Europese controle van naam en rekeningnummer werd voor banken in de eurozone pas op 9 oktober 2025 van kracht.

De koper had contact met Knab omdat het bedrag boven zijn overboekingslimiet lag. Het rekeningnummer was afkomstig uit correspondentie over een Duitse autoverkoper; het geld ging naar een Portugese rekening.

Volgens de uitspraak van 23 september 2026 had de bank onvoldoende aanwijzingen om de fraude te moeten herkennen. Dat zij bij de uitvoering hielp, maakte haar hier niet aansprakelijk.

Bij factuurfraude hoeft de bestelling zelf helemaal niet verzonnen te zijn. Je kunt werkelijk een auto hebben bekeken, een prijs hebben afgesproken en contact hebben gehad met een bestaand bedrijf.

Het zwakke punt kan de betalingsinformatie zijn. De Fraudehelpdesk beschrijft hoe criminelen rekeningnummers op facturen veranderen. Dat kan bij digitale correspondentie gebeuren, bijvoorbeeld wanneer iemand toegang heeft tot een mailbox.

Daardoor kan een bericht aansluiten op een echt gesprek. Een bekende bedrijfsnaam, het juiste aankoopbedrag en een herkenbare omschrijving bewijzen dan nog niet dat het toegevoegde rekeningnummer klopt.

Controleer vooral een bericht dat een eerder verstrekt rekeningnummer vervangt. Vergelijk het met je eigen eerdere administratie en vraag de leverancier via een onafhankelijk gevonden telefoonnummer om bevestiging.

Gebruik voor die controle niet uitsluitend het telefoonnummer uit het nieuwe betaalbericht. Juist dat bericht staat ter discussie.

Zoek het bedrijf op via een kanaal dat je al vóór de wijziging gebruikte. Laat bevestigen welk rekeningnummer bij jouw aankoop hoort en of de wijziging werkelijk door het bedrijf is verstuurd.

Ook een telefoontje dat je daarna zelf ontvangt, geeft geen zekerheid. Fraudeurs kunnen een vertrouwd telefoonnummer op het scherm laten verschijnen. Verbreek bij twijfel het gesprek en bel zelfstandig terug.

Bij een groot bedrag kun je bovendien iemand anders laten meekijken naar de betaalgegevens. Laat die persoon de gegevens zelfstandig vergelijken, zodat je niet allebei alleen hetzelfde gewijzigde bericht als uitgangspunt gebruikt.

De IBAN-naamcontrole vergelijkt de naam van de ontvanger met het rekeningnummer terwijl je een digitale overboeking invoert. Een waarschuwing verschijnt dus vóór de definitieve bevestiging.

Neem een afwijking serieus. Controleer de gegevens opnieuw en vraag de bank wat de melding in jouw geval betekent. De mogelijkheid om een betaling toch door te zetten, is geen bevestiging dat de ontvanger betrouwbaar is.

De controle beantwoordt bovendien een beperkte vraag: horen deze naam en dit rekeningnummer bij elkaar? Of een verkoper zijn afspraken nakomt en of een betaalverzoek inhoudelijk klopt, vraagt nog steeds eigen controle.

Gebruik een afwijkende tenaamstelling daarom niet als een administratief detail dat je snel moet wegklikken. Vraag wie de rekeninghouder is en waarom jouw betaling daarheen zou moeten.

Neem bij vermoedelijke fraude direct contact op met je bank. Houd het bedrag, tijdstip, rekeningnummer, betalingsbewijs en de oorspronkelijke én gewijzigde correspondentie bij de hand.

Zeg uitdrukkelijk dat je een vervalste factuur of gewijzigde betaalinstructie vermoedt. Een overboeking naar een verkeerd gekozen rekeningnummer is niet automatisch dezelfde situatie als een betaling door misleiding.

Vraag welke acties nog mogelijk zijn en welk bewijs nodig is. Bewaar de berichten en bijlagen zoals je ze hebt ontvangen. Een chronologisch overzicht van het eerste contact, de rekeningwijziging en de betaling kan helpen bij de beoordeling.

Voor een volgende aankoop is de controle het nuttigst vóór je de bankopdracht bevestigt: klopt het rekeningnummer, is een wijziging onafhankelijk bevestigd en wat zegt de naamcontrole? Rond die vragen af voordat je een groot bedrag overmaakt.