Belastingdienst hoeft man onterecht geheven premie niet terug te geven: verzoek kwam na vijf jaar

Heb je jaren geleden te veel belasting of premie betaald en is de bezwaartermijn al voorbij, dan kun je de Belastingdienst nog vragen de aanslag te verlagen. Dat heet ambtshalve vermindering. Daarvoor heb je vijf jaar, gerekend vanaf het einde van het jaar waarover de aanslag gaat. Voor het belastingjaar 2021 betekent dat: je verzoek moet uiterlijk op 31 december 2026 bij de Belastingdienst binnen zijn.

Hoe streng die termijn is, blijkt uit een uitspraak van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch die eind oktober is gepubliceerd. Een man betaalde over 2014 en 2015 premie volksverzekeringen die hij niet verschuldigd was. Ook de Belastingdienst betwistte niet dat de aanslagen onjuist waren. Toch krijgt hij niets terug, omdat zijn verzoek te laat kwam.

De man woonde in 2014 en 2015 in Letland. Hij werkte buiten Nederland op een jack-up, een hefplatform, onder de vlag van de Bahama's. Zijn werkgever was Nederlands. Hij verdiende €22.663 in 2014 en €23.044 in 2015, en over die bedragen werd in Nederland premie volksverzekeringen geheven. De aanslagen zijn gedateerd op 20 december 2016 en 3 februari 2017. Hij maakte toen geen bezwaar.

Op 8 mei 2019 deed het Hof van Justitie van de EU uitspraak in een vergelijkbare zaak, het zogenoemde SF-arrest. Daaruit volgde dat iemand in zijn situatie niet in Nederland premieplichtig is. In brieven van 23 november 2021 maakte de man alsnog bezwaar. De Belastingdienst ontving die een dag later, verklaarde de bezwaren niet-ontvankelijk en behandelde ze ook als verzoek om ambtshalve vermindering. Dat verzoek werd afgewezen.

De regel staat in artikel 9.6 van de Wet inkomstenbelasting 2001 en in de uitvoeringsregeling die daarbij hoort. De inspecteur verlaagt een te hoge aanslag niet meer als er vijf jaar voorbij zijn na het einde van het kalenderjaar waarover de aanslag gaat. Voor de premie volksverzekeringen gelden dezelfde regels.

Voor 2014 had het verzoek dus vóór 1 januari 2020 binnen moeten zijn, voor 2015 vóór 1 januari 2021. De rechtbank Zeeland-West-Brabant gaf de Belastingdienst gelijk, en het hof bevestigde die uitspraak op 30 september.

De man vond het oneerlijk dat hij maar vijf jaar heeft, terwijl de Belastingdienst over inkomen uit het buitenland twaalf jaar kan navorderen. Het hof ging daar niet in mee. Die langere termijn is er volgens het hof omdat de Nederlandse fiscus weinig zicht heeft op wat iemand in het buitenland heeft of ontvangt. Een belastingbetaler weet dat zelf wel.

Het hof wees nog op een tweede regel. Ook binnen de vijf jaar verlaagt de inspecteur een aanslag niet als de fout pas blijkt uit een uitspraak van na het moment waarop de aanslag vaststond, tenzij de minister van Financiën anders heeft bepaald. Dat was hier ook zo: het SF-arrest kwam pas toen de aanslagen al vaststonden.

Wie binnen zes weken bezwaar had kunnen maken en dat niet deed, draagt volgens het hof zelf het risico. Was je te laat door omstandigheden die je niet te verwijten zijn, dan kan dat anders liggen, zoals een AOW'er met een late reactie aan de SVB eerder merkte. Hier had de man zulke omstandigheden niet aangevoerd.

Ging het bij jou niet om nieuwe rechtspraak, maar om een gewone vergissing, dan staat ambtshalve vermindering nog open zolang de vijf jaar niet om zijn. Voor 2021 sluit die mogelijkheid op 31 december 2026. Een verzoek dat dan binnen is, moet de inspecteur nog behandelen.

Pak de aangifte over 2021 er dus deze maand bij en kijk of je iets bent vergeten. Een voorbeeld zijn specifieke zorgkosten die je zelf betaalde, zoals bepaalde hulpmiddelen.

Ook giften aan een goed doel zijn een aftrekpost die mensen vaak laten liggen. Zet in je verzoek over welk jaar het gaat, wat er volgens jou niet klopt en welk bedrag het scheelt, en stuur bewijs mee, zoals bonnen of bankafschriften.

Twijfel je, stuur het verzoek dan liever in december dan in januari. Vanaf 1 januari 2027 is het belastingjaar 2021 voorgoed dicht, ook als je gelijk hebt.