Wie deze zomer een huis wil kopen, wordt opnieuw geconfronteerd met hogere hypotheeklasten. De gemiddelde rente voor een hypotheek die tien jaar wordt vastgezet met Nationale Hypotheek Garantie, ofwel NHG, staat inmiddels op 4,08 procent. Begin juli lag dat gemiddelde nog op 3,90 procent. Een verschil van 0,18 procentpunt oogt op papier misschien bescheiden. Zodra het wordt toegepast op een hypotheek van enkele tonnen, wordt echter duidelijk waarom de renteontwikkeling voor huizenkopers zo belangrijk is.
Bij een annuïteitenhypotheek van €350.000, een looptijd van dertig jaar en een rente van 3,90 procent bedraagt de bruto maandlast aan rente en aflossing ongeveer €1.651. Bij 4,08 procent stijgt dat naar circa €1.687. Het verschil komt daarmee uit op ongeveer €36 per maand, oftewel ruim €430 per jaar.
Het gaat om een rekenvoorbeeld. De werkelijke maandlast hangt onder meer af van het geleende bedrag, de hypotheekvorm, de rentevaste periode, de waarde en het energielabel van de
woning en eventuele kortingen van de geldverstrekker.
Twintig jaar vast inmiddels op 4,37 procent
Uit het meest recente
renteoverzicht van Raisin blijkt dat niet alleen het populaire tarief voor tien jaar vast hoog ligt. Voor vijf jaar vast met NHG bedraagt het gemiddelde 3,94 procent. Wie twintig jaar zekerheid zoekt, komt gemiddeld uit op 4,37 procent.
Zonder NHG zijn huizenkopers doorgaans nog duurder uit. Afhankelijk van de verhouding tussen de hypotheek en de woningwaarde kan boven op de genoemde tarieven ongeveer 0,30 tot 0,40 procentpunt komen.
NHG beperkt het risico voor de geldverstrekker wanneer een huiseigenaar door bijzondere omstandigheden zijn woning met verlies moet verkopen. Daardoor kan de bank een lager rentetarief aanbieden. In 2026 geldt NHG voor
woningen met een aankoopbedrag tot maximaal €470.000. Voor energiebesparende maatregelen kan onder voorwaarden meer worden geleend.
De rente schommelt al enkele weken rond het hoogste niveau van dit jaar. Van Bruggen Adviesgroep meldde eerder een gemiddelde van 4,09 procent voor tien jaar vast met NHG. De huidige 4,08 procent betekent dus niet dat de rente iedere week verder stijgt, maar wel dat een duidelijke daling vooralsnog uitblijft.
Onrust werkt door in de kapitaalmarktrente
Hypotheekverstrekkers kijken bij het vaststellen van hun tarieven onder meer naar de rente op de kapitaalmarkt. Die wordt beïnvloed door verwachtingen over inflatie, economische groei en het beleid van centrale banken.
De onrust rond energieprijzen en internationale conflicten heeft de vrees voor nieuwe prijsstijgingen aangewakkerd. Wanneer beleggers een hogere inflatie verwachten, willen zij doorgaans een hogere vergoeding voor langlopende staatsleningen. Dat werkt met enige vertraging door in de tarieven die banken en andere hypotheekverstrekkers rekenen.
Van Bruggen Adviesgroep wees eerder deze maand eveneens op het verband tussen de internationale spanningen, de inflatieverwachtingen en de oplopende hypotheekrente.
Dat wil niet zeggen dat een verdere stijging vaststaat. Als de onrust afneemt, energieprijzen dalen of de inflatie meevalt, kan ook de kapitaalmarktrente weer zakken. Andersom kan een nieuwe tegenvaller juist tot verdere renteverhogingen leiden.
Leencapaciteit daalt eveneens
Een hogere rente raakt niet alleen de maandlast. Ook de maximale hypotheek kan lager uitvallen. Geldverstrekkers moeten immers beoordelen of een huishouden de lasten op langere termijn kan dragen. Wanneer bij hetzelfde inkomen meer geld naar rente gaat, blijft er minder ruimte over om te lenen.
Dat is vooral vervelend voor starters en doorstromers die al dicht tegen hun maximale leenbedrag aan zitten. Zij kunnen worden gedwongen om meer eigen geld in te leggen, naar een goedkopere woning te kijken of hun plannen voorlopig uit te stellen.
Voor mensen die al een hypotheek met een langlopende vaste rente hebben, verandert er meestal niets. Hun afgesproken percentage blijft gelden totdat de rentevaste periode afloopt. De huidige ontwikkeling is vooral relevant voor nieuwe kopers, mensen die hun hypotheek willen oversluiten en huiseigenaren van wie de rente binnenkort opnieuw wordt vastgesteld.
Wie een renteaanbod krijgt, doet er daarom verstandig aan niet uitsluitend naar het percentage te kijken. Ook de geldigheidsduur van de offerte, de voorwaarden bij verhuizen of extra aflossen en eventuele opslagen kunnen uiteindelijk honderden euro’s verschil maken. De laagste rente is niet automatisch de gunstigste hypotheek, maar bij bedragen van enkele tonnen telt ieder tiende procentpunt wel degelijk mee.