Olieprijs stijgt ruim 5 procent en raakt $89,40: dit kan tanken opnieuw duurder maken

Voor Nederlandse automobilisten betekent dat niet dat iedere pompprijs vandaag direct omhooggaat. Toch is de beweging relevant. Wanneer de olieprijs meerdere dagen hoog blijft, kan dat met vertraging doorwerken in de groothandelsprijzen van benzine en diesel - en uiteindelijk op het prijsbord langs de weg.

De aanleiding ligt opnieuw in het Midden-Oosten. Het overleg tussen de Verenigde Staten en Iran over de situatie rond de Straat van Hormuz is vastgelopen. Tegelijkertijd is het aantal schepen dat door deze belangrijke vaarroute trekt sterk afgenomen.

Volgens Reuters liep de prijs van Brentolie maandag met maximaal 1 procent op tot $89,40. Amerikaanse WTI-olie steeg naar $82,83 per vat.

Opvallend is vooral hoe snel het scheepvaartverkeer is teruggevallen. Zaterdag passeerden volgens scheepsdata nog slechts vijf vrachtschepen de Straat van Hormuz. Zondag werd geen reguliere doorvaart geregistreerd. Een weekend eerder waren dat er nog 31.

De daling volgt op aanvallen op olietankers en onzekerheid over de veiligheid van de route. De Straat van Hormuz is een smalle zeeverbinding tussen Iran en Oman waar normaal gesproken een aanzienlijk deel van de mondiale olie- en gasstromen doorheen gaat.

Wanneer schepen de route vermijden, worden leveringen vertraagd. Rederijen kunnen bovendien met hogere verzekeringskosten worden geconfronteerd. In sommige gevallen moet een langere en dus duurdere vaarroute worden gekozen.

Voor oliehandelaren is niet alleen een daadwerkelijk tekort belangrijk. Alleen al het risico op een langdurige verstoring kan voldoende zijn om de prijs op te drijven. Kopers zijn dan bereid meer te betalen om leveringen veilig te stellen.

Een vat ruwe olie is niet hetzelfde als een liter benzine of diesel. Tussen de internationale olieprijs en het bedrag dat de automobilist betaalt, zitten raffinage, transport, opslag, handelsmarges, accijnzen en btw.

Daarnaast wordt olie in dollars afgerekend. Een sterke euro kan een stijging van de olieprijs enigszins dempen. Een zwakkere euro kan de prijsbeweging voor Europese afnemers juist versterken.

Ook de beschikbare voorraad benzine en diesel speelt een rol. Raffinaderijen en brandstofleveranciers kopen niet iedere liter op dezelfde dag in. Daardoor kan het enkele dagen duren voordat een verandering op de oliemarkt zichtbaar wordt in de adviesprijzen.

Het is daarom niet mogelijk om op basis van de stijging van maandag exact te voorspellen hoeveel een liter benzine of diesel duurder wordt. Daarvoor is vooral van belang of Brentolie rond $89 blijft, verder richting $100 stijgt of na nieuw diplomatiek overleg weer terugvalt.

Wel is duidelijk dat de kans op een snelle daling van de brandstofprijzen kleiner is geworden.

De gevolgen van hoge energieprijzen zijn breder dan alleen de tankbon. Het CBS meldde dat energie, inclusief motorbrandstoffen, in juli 2026 gemiddeld 9,7 procent duurder was dan een jaar eerder. In juni bedroeg die stijging nog 6 procent.

Dat droeg eraan bij dat de Nederlandse inflatie in juli opliep naar 3,1 procent. De cijfers staan in de snelle inflatieraming van het CBS.

Dure diesel kan op termijn ook andere prijzen raken. Vrachtwagens vervoeren boodschappen, meubels, bouwmaterialen en webwinkelpakketten. Wanneer transportbedrijven structureel meer voor brandstof betalen, proberen zij die kosten vaak gedeeltelijk door te berekenen aan opdrachtgevers.

Ook luchtvaartmaatschappijen, landbouwbedrijven en ondernemingen met een groot wagenpark voelen veranderingen in de olieprijs. Sommige bedrijven hebben hun brandstofkosten vooraf afgedekt, maar die bescherming is doorgaans tijdelijk.

Automobilisten hoeven niet machteloos af te wachten. Het prijsverschil tussen tankstations kan aanzienlijk zijn. Vooral bemande tankstations langs de snelweg zijn regelmatig duurder dan onbemande pompen op een bedrijventerrein of in een woonplaats.

Bij een tankbeurt van 50 liter levert een verschil van 15 cent per liter een besparing van €7,50 op. Een station vergelijken kan daardoor meer opleveren dan wachten op een kleine landelijke prijsdaling.

Omrijden is niet altijd voordelig. Wie kilometers extra rijdt voor een korting van een paar cent, verbruikt onderweg een deel van de besparing. Controleer daarom vooraf de afstand en actuele literprijs.

Thuis grote hoeveelheden brandstof opslaan is geen verstandige reactie. Benzine is zeer brandbaar en voor opslag en vervoer gelden veiligheidsregels. Bovendien kan de markt snel omslaan wanneer de scheepvaart wordt hervat of er alsnog een akkoord komt.

Voorlopig is het signaal echter duidelijk: na een stijging van ruim 5 procent in één week is Brentolie maandag tot $89,40 opgelopen. Zolang de situatie rond de Straat van Hormuz onzeker blijft, blijft ook de Nederlandse tankrekening kwetsbaar.