Bij 6% rente op €50.000 betaalt de ouder €3.000 per jaar: zo telt dat bij tegenbewijs in box 3 mee

Het standpunt verscheen op 14 september 2026. Op 3 november verduidelijkte de Belastingdienst waarom de afgesproken rente van 6 procent in dit geval mag blijven staan. Die verduidelijking maakt 6 procent niet tot een algemeen geaccepteerd rentetarief voor leningen tussen familieleden.

In de notariële akte erkent de ouder €50.000 schuldig aan het kind. Het kind krijgt dus nog geen €50.000 op de bank, maar wel het recht om dat bedrag na het overlijden van de ouder op te eisen. In de tussentijd is jaarlijks rente verschuldigd. In een later kalenderjaar maakt de ouder gebruik van de afspraak dat de schenking eenzijdig kan worden herroepen.

De kennisgroep gaat ervan uit dat de ouder op het moment waarop het herroepingsrecht wordt gewaardeerd, nog niet van plan is het te gebruiken. Daarom kent de fiscus aan dat recht zelf in dit voorbeeld geen waarde toe. De afspraak dat de ouder mág herroepen, is iets anders dan een al bestaand voornemen om dat te doen.

Bij de tegenbewijsregeling in box 3 kun je aannemelijk maken dat je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. De fiscus kijkt daarvoor naar je totale box 3-vermogen over het kalenderjaar. Rente is een vorm van rendement. Maar een bedrag dat je aan je vermogen toevoegt door een schenking te ontvangen, is op zichzelf geen opbrengst uit dat vermogen.

Zo komt de fiscus voor het kind op nul uit. Tegenover de nieuwe vordering van €50.000 staat een storting van hetzelfde bedrag. Bij de ouder ontstaat een schuld van €50.000. Daar staat voor deze berekening een even grote onttrekking tegenover. Het kind heeft daardoor geen €50.000 winst gemaakt en de ouder kan evenmin een verlies van €50.000 opvoeren.

Bij herroeping gebeurt het omgekeerde. De ouder hoeft de hoofdsom niet langer terug te betalen en het kind verliest zijn vordering. Ook die veranderingen leveren in het voorbeeld voor geen van beiden vermogensaanwas op. De uitkomst van €0 betreft de schenking en de herroeping zelf. Over bijvoorbeeld spaarrente of beleggingsresultaten van ouder of kind zegt zij niets.

Bij 6 procent over €50.000 gaat het om €3.000 rente voor een vol jaar. Betaalt de ouder die rente in het voorbeeld, dan verlaagt dat het werkelijke rendement van de ouder. Het kind telt de ontvangen €3.000 bij het eigen werkelijke rendement. Trekt de ouder de schenking later in, dan worden de rentebetalingen uit eerdere jaren niet teruggedraaid.

Juist bij die rente zit de verduidelijking van november. Voor de erfbelasting kan de schuld uit een papieren schenking onder voorwaarden in mindering komen op de nalatenschap. De Belastingdienst noemt bij schenken op papier een notariële akte en het jaarlijks daadwerkelijk betalen van minstens 6 procent rente. Alleen een renteafspraak in de akte zetten is daarvoor niet genoeg.

Omdat de afgesproken 6 procent in deze situatie samenhangt met artikel 10 van de Successiewet, corrigeert de kennisgroep dat percentage niet bij de berekening van het werkelijke rendement. Wie zijn kind geld leent voor een ander doel, kan uit dit standpunt dus niet zonder meer afleiden dat 6 procent ook voor die lening zakelijk is.

De vordering en de schuld horen in beginsel voor hun waarde in het economische verkeer in box 3. In de beschreven situatie staat de fiscus om praktische redenen ook de nominale waarde toe: de €50.000 uit de akte. Dat je die hoofdsom niet als rendement aanmerkt, betekent dus niet dat je de vordering of schuld buiten je aangifte kunt laten.

De schenkbelasting is een afzonderlijke vraag. In 2026 bedraagt de jaarlijkse vrijstelling van ouders aan een kind €6.908, voor beide ouders samen. Is er dat jaar niet eerder geschonken en geldt uitsluitend die jaarlijkse vrijstelling, dan ligt van een gift van €50.000 nog €43.092 boven de vrijstelling. Dat is het bedrag waarover schenkbelasting wordt berekend, niet de belasting die het kind betaalt. Daarvoor hoeft de €50.000 nog niet op de bankrekening van het kind te staan.

Op 4 november is een Kameramendement over de schenk- en erfbelasting bij papieren schenkingen ingediend. Dat is op 9 november nog geen wet. Voor een bestaande akte moet je daarom twee vragen uit elkaar houden: wat er onder de huidige regels met de rente en de schuld gebeurt, en wat de Kamer voor toekomstige schenkingen besluit.