Regels voor energiedelen met vrije leverancierskeuze uitgesteld tot 2027

Energiedelen moet huishoudens de mogelijkheid geven zelf opgewekte stroom administratief aan iemand anders toe te wijzen.

Iemand met zonnepanelen kan het overschot dan bijvoorbeeld verkopen aan een familielid zonder geschikt dak. De eigenaar van de zonnepanelen kan mogelijk meer ontvangen dan de gebruikelijke terugleververgoeding, terwijl de ontvanger minder betaalt dan het normale leveringstarief.

Hoe aantrekkelijk dat financieel wordt, hangt af van de uiteindelijke kosten en voorwaarden.

Sinds de nieuwe Energiewet op 1 januari 2026 inging, bestaat er al een wettelijke mogelijkheid om energie te delen.

Daarbij geldt echter een belangrijke beperking: de deelnemende huishoudens moeten klant zijn bij dezelfde energieleverancier. Bovendien moet die leverancier de dienst daadwerkelijk aanbieden. Energieleveranciers zijn daar momenteel niet zonder meer toe verplicht.

In de praktijk is energiedelen daardoor voor veel huishoudens nog niet beschikbaar.

De volgende stap moet energiedelen met vrije leverancierskeuze mogelijk maken. De eigenaar van de zonnepanelen en de ontvanger hoeven dan niet langer bij dezelfde leverancier aangesloten te zijn.

De aangepaste Europese Elektriciteitsrichtlijn verplicht Nederland deze vrije leverancierskeuze te regelen. De implementatiedeadline loopt op 17 juli 2026 af.

Uit een recente beslisnota van het ministerie blijkt dat Nederland die datum niet haalt. Het benodigde wetsvoorstel kan bij een snelle behandeling door de Tweede en Eerste Kamer naar verwachting in de eerste helft van 2027 in werking treden.

Dat betekent dat de huidige beperking nog maanden langer kan blijven bestaan.

Energiedelen tussen klanten van verschillende leveranciers is administratief ingewikkelder dan delen binnen één energiebedrijf.

Leveranciers en netbeheerders moeten nauwkeurig vastleggen hoeveel stroom op welk moment wordt opgewekt, teruggeleverd en aan een andere afnemer wordt toegewezen. Ook moet duidelijk zijn welke partij verantwoordelijk is voor afwijkingen tussen voorspeld en werkelijk verbruik.

Daarnaast spelen vragen over belasting, btw, terugleverkosten, meetgegevens en de prijsafspraken tussen deelnemers.

De regering wil de precieze uitvoering daarom niet volledig in de wet vastleggen. De praktische werkwijze komt in een apart Energiebesluit. Zo kan het model later gemakkelijker worden aangepast wanneer uit een kosten-batenanalyse blijkt dat een andere aanpak beter werkt.

Bij energiedelen stroomt de elektriciteit niet via een aparte kabel rechtstreeks van het ene huis naar het andere.

De opgewekte stroom gaat gewoon het openbare elektriciteitsnet op. Via slimme meters en de administratieve verwerking wordt vervolgens berekend hoeveel elektriciteit aan de deelnemende afnemer wordt toegerekend.

Deelnemers kunnen onderling een prijs afspreken, maar krijgen mogelijk ook te maken met administratie- of verwerkingskosten. De uiteindelijke financiële voordelen zijn daarom nog onzeker.

De regeling wordt extra relevant wanneer de salderingsregeling op 1 januari 2027 eindigt.

Huishoudens kunnen teruggeleverde stroom dan niet meer volledig wegstrepen tegen hun eigen afname. Zij krijgen een terugleververgoeding, maar kunnen daarnaast terugleverkosten verschuldigd zijn.

Energiedelen kan in theorie een alternatief bieden: de eigenaar van de zonnepanelen ontvangt een afgesproken vergoeding en de ontvanger koopt de stroom mogelijk goedkoper dan bij een leverancier.

Dit is echter geen gegarandeerde besparing. De prijs, belastingen, leverancierskosten en administratieve voorwaarden moeten allemaal worden meegerekend.

Wie nu energie wil delen, kan bij de eigen energieleverancier controleren of deze mogelijkheid wordt aangeboden. Beide deelnemers moeten voorlopig bij dezelfde leverancier zitten.

Overstappen alleen vanwege een toekomstige belofte over energiedelen is riskant. Controleer eerst de volledige voorwaarden, waaronder terugleverkosten, contractduur en administratiekosten.

Voor energiedelen tussen verschillende leveranciers is het voorlopig wachten op de nieuwe wetgeving. Als de parlementaire behandeling voorspoedig verloopt, moet die mogelijkheid in de eerste helft van 2027 beschikbaar komen.