Man in werkkleding zit met een thermoskan op een bankje voor een distributiecentrum en kijkt op zijn telefoon.

Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Arbeidsinspectie: uitzendkrachten wachten soms maanden onbetaald op werk, en die wachtkamers hebben 'kenmerken van een verdienmodel'

Economie•30 okt , 14:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Uitzendkrachten moeten soms uren, dagen, weken of zelfs maanden klaarstaan voor werk zonder dat ze daarvoor loon krijgen. Dat meldt de Nederlandse Arbeidsinspectie in een publicatie van 29 oktober. Ondertussen lopen hun kosten voor huur, eten en vervoer gewoon door.

De inspectie noemt dit "wachtkamers". Volgens de dienst vertonen die "kenmerken van een verdienmodel": de kosten en risico's komen bij de werkenden te liggen.

Het gaat om praktijkverhalen van inspecteurs, rechercheurs en andere instanties. Hoeveel uitzendkrachten het treft, staat er niet in. De inspectie noemt het zelf een eerste stap: er is meer onderzoek nodig.

Drie soorten wachten

De Arbeidsinspectie ziet drie vormen:

wachten op de woonlocatie, zoals een vakantiepark, flat, hotel of kantoorpand, soms net over de grens in Duitsland;
wachten op de werkplek, bijvoorbeeld in de kantine;
de hele dag oproepbaar moeten zijn.

Het gaat vooral om arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa, meestal jonge mannen. Als voorbeelden noemt de inspectie distributiecentra, havens, drukke periodes rond feestdagen en delen van de vleessector. Doordat de kosten doorlopen, komen werkenden in de schulden. Soms lenen ze geld van hun werkgever.

Geen werk, geen loon: wanneer mag dat

Een uitzendbureau mag in het contract opnemen dat je alleen loon krijgt als je werkt. Volgens artikel 7:691 van het Burgerlijk Wetboek mag dat de eerste 26 weken, en een cao mag dat verlengen tot maximaal 78 weken. In de cao voor uitzendkrachten van ABU en LBV duurt deze fase A 52 gewerkte weken.

Maar ook dan heb je rechten. Wie zo'n contract zonder loondoorbetaling heeft, valt onder de regels voor oproepkrachten in artikel 7:628a:

Een oproep moet minstens 4 dagen vooraf komen. Is dat niet zo, dan hoef je niet te komen. Een cao mag die termijn inkorten tot 24 uur, en volgens de uitzendcao mag dat alleen als dat bij de inlener ook voor het eigen personeel geldt.
Trekt het uitzendbureau een oproep binnen 4 dagen in of verandert het de tijden, dan heb je recht op loon over de uren van die oproep.
Werk je na een oproep minder dan drie uur, dan krijg je toch drie uur betaald.

Volgens de uitzendcao hoef je bovendien niet meer beschikbaar te zijn dan je afgesproken arbeidsduur rechtvaardigt. Ook oproepkrachten met een vast rooster hebben soms recht op loon als ze niet nodig zijn.

Wie ziek wordt en daarna niet meer wordt ingeroosterd, kan soms alsnog loon krijgen.

Wat er verandert

Er komen twee wetswijzigingen aan:

Uitzendbureaus hebben een toelating nodig. Het toelatingsstelsel gaat op 1 januari 2027 in; het loket voor aanvragen opent later. Vanaf 1 januari 2028 is uitlenen en inlenen zonder toelating verboden.
Met de Wet meer zekerheid flexwerkers mag een uitzendbureau vanaf 1 januari 2028 hooguit 52 weken uitsluiten dat je loon krijgt als er geen werk is. Nulurencontracten verdwijnen dan: er moet een vast aantal uren boven nul worden afgesproken, of een bandbreedte van hooguit 130 procent.

Volgens het CBS waren er in het eerste kwartaal van 2026 331.000 uitzendkrachten.

Waar je terechtkunt

Moet je onbetaald klaarstaan, of is een oproep niet volgens de regels, meld het dan bij de Arbeidsinspectie. Dat kan via het meldformulier of telefonisch via 0800 51 51, en ook anoniem. Je kunt ook melden bij de SNCU, die toeziet op de uitzendcao. Voor een conflict over je eigen loon kun je eerst klagen bij het uitzendbureau en daarna naar de Geschillencommissie, of je laten helpen door het Juridisch Loket.

Sta je op straat na een ontslag op staande voet, laat dat dan ook nakijken. Tempo-Team moest een uitzendkracht die met twee boxershorts in zijn tas werd betrapt ruim €10.500 aan vergoedingen betalen, omdat het volgens de rechter geen diefstal was.

Bewaar bij elke oproep het bericht met datum en tijd, en noteer hoe lang je hebt gewacht en of je naar huis bent gestuurd. Met die gegevens kun je later laten zien dat een oproep te laat kwam of werd ingetrokken.

Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.