Rijbewijs C gehaald via Olympia en daarna niet voor het bureau gereden: ex-uitzendkracht moet €3.250 opleidingskosten terugbetalen

Sinds 2022 mag een werkgever de kosten van verplichte scholing niet op je verhalen. Maar een opleiding die je nodig hebt voor een andere functie dan die je nu hebt, valt daar niet onder. Dat ondervond een bijrijder die via uitzendbureau Olympia zijn vrachtwagenrijbewijs C haalde en daarna niet als chauffeur voor het bureau ging werken. Hij moet €3.250 van de opleidingskosten terugbetalen, plus wettelijke rente en €989,04 proceskosten, oordeelde de kantonrechter in Amsterdam. Het vonnis van 5 juni 2026 is deze week gepubliceerd.

De man kwam niet opdagen bij de rechter, dus de kantonrechter toetste de zaak zelf aan de regels die werknemers en consumenten beschermen. Twee van die toetsen vielen in zijn nadeel uit, één in zijn voordeel: Olympia kreeg €415,24 minder dan gevraagd en geen incassokosten.

De man werkte als bijrijder voor Olympia en wilde chauffeur worden. Op zijn verzoek sloten hij en het uitzendbureau een opleidingsovereenkomst voor de rijopleiding tot rijbewijs C. De opleiding kostte €4.900. Hij betaalde zelf €1.650 als eigen bijdrage; Olympia nam de overige €3.250 voor zijn rekening, onder de voorwaarde dat hij na het behalen van zijn rijbewijs als uitzendkracht via Olympia zou gaan rijden.

Dat laatste gebeurde niet. Olympia stuurde hem facturen en eiste uiteindelijk €3.665,24: de totale kosten die het bureau op €5.315,24 stelde, min zijn eigen bijdrage.

Sinds 1 augustus 2022 staat in artikel 7:611a van het Burgerlijk Wetboek dat scholing die een werkgever op grond van de wet of de cao verplicht moet aanbieden, kosteloos is voor de werknemer en zoveel mogelijk onder werktijd plaatsvindt. Een beding dat zulke kosten toch op de werknemer verhaalt, is nietig. De kantonrechter onderzocht daarom of het rijbewijs onder die regel viel.

Nee, luidde het antwoord. De man was bijrijder en reed tijdens de opleiding niet als chauffeur. "De door gedaagde partij gevolgde opleiding, een rijopleiding tot het behalen van rijbewijs C, was dus niet noodzakelijk voor het uitoefenen van de functie die hij op dat moment uitoefende", schrijft de rechter. Het rijbewijs was een startkwalificatie voor een nieuwe functie, geen verplichte bijscholing voor zijn eigen werk. Het studiekostenbeding bleef daarom overeind.

De man had als particulier getekend, dus de rechter keek ook of de Europese regels voor consumentenovereenkomsten golden. Ook dat pakte niet in zijn voordeel uit: de opleidingsovereenkomst was gesloten met het doel om via Olympia te gaan rijden en hoort daarmee bij de arbeidsverhouding, en op arbeidsovereenkomsten zijn die consumentenregels niet van toepassing.

Toch kreeg Olympia niet alles. Van de gevraagde €3.665,24 wees de rechter €3.250 toe, het verschil tussen de opleidingskosten van €4.900 en de eigen bijdrage van €1.650. Voor de resterende €415,24 had het bureau onvoldoende onderbouwd waarom de man die verschuldigd was. De buitengerechtelijke incassokosten werden afgewezen, omdat de aanmaning niet het wettelijke tarief vermeldde dat voor consumenten verplicht is.

Krijg je een opleiding aangeboden en moet je tekenen voor terugbetaling bij vertrek, kijk dan eerst wat voor opleiding het is. Gaat het om scholing die nodig is voor je huidige functie of die de wet of cao voorschrijft, bijvoorbeeld een verplichte nascholing om je werk te mogen blijven doen, dan mag de werkgever de kosten niet op je verhalen, wat er ook in het beding staat. Gaat het om een opleiding voor een andere of hogere functie, zoals hier het rijbewijs voor een bijrijder, dan is een terugbetalingsregeling in beginsel toegestaan.

Let dan op de voorwaarden: hoe lang moet je blijven werken, wordt het bedrag per maand of per jaar afgebouwd, en wat gebeurt er als de werkgever zelf het contract beëindigt? Vraag die afspraken schriftelijk en bewaar ook het bewijs van je eigen bijdrage; dat bedrag ging hier terecht van de vordering af.

Heb je via je werkgever of uitzendbureau een rijbewijs, certificaat of diploma gehaald en overweeg je te vertrekken, pak dan je opleidingsovereenkomst erbij en reken uit welk bedrag er op dit moment nog openstaat; dat is het bedrag waar je bij een vertrek rekening mee moet houden.