Hulp bij het aankleden. Iemand die iedere ochtend moet bijspringen bij het wassen. Of ondersteuning die nodig is om veilig naar het toilet te kunnen. Voor mensen die daar langdurig dagelijks op zijn aangewezen, bestaat een mogelijkheid om hun arbeidsongeschiktheidsuitkering te laten verhogen.
UWV kan de
uitkering onder voorwaarden vaststellen op 85 of 100 procent van de grondslag, het maandloon of het vervolgmaandloon dat van toepassing is. Het gaat om een bestaande regeling voor bepaalde ontvangers van WIA, WAO, WAZ en Wajong.
Die percentages betekenen niet dat iedere aanvrager zijn volledige vroegere salaris krijgt. Eerst moet vaststaan of iemand aan de voorwaarden voldoet en welke berekeningsbasis bij zijn uitkering hoort.
Persoonlijke verzorging is bepalend
Volgens de
uitleg van UWV moet de hulp langdurig en dagelijks nodig zijn. Alleen ondersteuning bij huishoudelijk werk of vervoer is onvoldoende.
Voor WIA, WAO en WAZ geldt bovendien dat iemand voor minimaal 80 procent arbeidsongeschikt moet zijn. Bij Wajong gaat het om mensen die volgens UWV nu en in de toekomst geen arbeidsvermogen hebben.
Een verzekeringsarts beoordeelt de medische situatie en de benodigde hulp. Ook andere voorzieningen wegen mee. Bij tijdelijke hulp, bepaalde opname in een zorginstelling of veel ondersteuning uit bijvoorbeeld Wlz of Wmo kan een verhoging achterwege blijven.
Er is dus meer nodig dan de constatering dat het dagelijks leven zwaar is geworden. Het gaat om de concrete zorgbehoefte binnen de voorwaarden van deze regeling.
Beschrijf een gewone dag
Bij het voorbereiden van een aanvraag helpt het om niet uitsluitend een diagnose te noemen. Een ziektenaam vertelt niet automatisch welke handelingen iemand nog zelfstandig kan uitvoeren.
Maak voor jezelf een overzicht van een normale dag. Waarbij is hulp nodig? Hoe vaak? Kan een handeling zonder hulp niet worden uitgevoerd, of alleen onder bepaalde omstandigheden? Wie helpt er momenteel?
Dat overzicht is geen vervanging voor een medische beoordeling. Het voorkomt wel dat een gesprek blijft steken in algemene uitspraken als “het gaat slecht” of “ik red me meestal”.
Ook hulp door een partner of familielid verdient aandacht in die beschrijving. Wanneer iemand al lange tijd bijspringt, kan ondersteuning zo vanzelfsprekend zijn geworden dat zij bij het vertellen over de dagelijkse situatie wordt vergeten.
Beschrijf wat er werkelijk gebeurt. Een aanvraag wordt niet duidelijker door problemen groter voor te stellen, maar evenmin door uit gewoonte te zeggen dat alles nog wel lukt.
Honderd procent waarvan?
De financiële uitkomst wordt pas duidelijk als het percentage aan de juiste berekeningsbasis wordt gekoppeld. Dat kan bij verschillende
uitkeringen anders werken.
UWV beschrijft bijvoorbeeld dat Wajong bij mensen zonder arbeidsvermogen normaal gesproken maximaal 75 procent van het minimum(jeugd)loon bedraagt. Voor mensen met arbeidsvermogen onder bepaalde Wajong-regelingen geldt een ander maximum.
De uitvoerder licht de gewone Wajong-berekening afzonderlijk toe.Een rekenvoorbeeld laat zien waarom procenten zorgvuldig moeten worden gelezen. Tien procentpunt extra over een fictieve berekeningsbasis van €2.000 is €200. Het is niet tien procent van het bedrag dat iemand eerder netto ontving.
Dat voorbeeld voorspelt geen persoonlijke uitkomst. Daarvoor zijn de bestaande beschikking en de nieuwe beslissing nodig. Vraag bij onduidelijkheid welke grondslag is gebruikt en hoe de verhoging daarin is verwerkt.
Een andere regeling dan de jaarlijkse tegemoetkoming
De verhoging wegens verzorgingsbehoefte moet niet worden verward met de jaarlijkse tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten. Die kent eigen voorwaarden en wordt bij recht daarop automatisch betaald.
UWV beschrijft die afzonderlijke tegemoetkoming hier.Ook een aanvulling tot het sociaal minimum is een andere regeling. Het woord “extra” zegt op zichzelf dus weinig. De reden voor de betaling bepaalt welke voorwaarden en aanvraagroute gelden.
Voor de verhoging wegens langdurige hulp verwijst UWV naar het wijzigingsformulier dat bij de betreffende uitkering hoort. Vermeld daarin dat voor langere tijd extra persoonlijke hulp of verzorging nodig is.
Bewaar een kopie van wat is ingediend en noteer wanneer de aanvraag is verstuurd. Als later aanvullende vragen komen, kun je daarop voortbouwen zonder het hele verhaal opnieuw te moeten reconstrueren.
Kijk naar de schriftelijke beslissing
Na de beoordeling volgt een brief. Controleer daarin niet alleen het bedrag, maar ook de ingangsdatum en de motivering. Die onderdelen bepalen samen wat is toegekend.
Is iets onduidelijk, vraag dan om uitleg voordat je het hogere bedrag als vaste ruimte in het huishoudbudget opneemt. Bij een afwijzing staat in de beslissing welke mogelijkheden er zijn om daartegen op te komen.
Voor gezinnen waarin dagelijkse verzorging inmiddels routine is geworden, kan deze regeling een relevante controle zijn. De hulp thuis verandert er niet door, maar de financiële beoordeling kan wel anders uitvallen dan bij de oorspronkelijke toekenning van de uitkering.