Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Foutje bij je toeslag of uitkering? Nieuwe wet moet directe boete voorkomen
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleEen verkeerd ingevuld bedrag, een vergeten bijlage of een verkeerd aangevinkt vakje kan grote gevolgen hebben wanneer iemand een toeslag, uitkering of andere voorziening ontvangt. Een nieuwe wet moet voorkomen dat een gewone vergissing onmiddellijk wordt behandeld als fraude.
De Tweede Kamer heeft op 2 juli 2026 ingestemd met het zogenoemde vergisrecht. Het uitgangspunt is dat overheidsinstanties eerst moeten onderzoeken of iemand bewust verkeerde informatie heeft verstrekt of simpelweg een fout heeft gemaakt.
De Eerste Kamer moet nog over het voorstel stemmen. De wet zou naar verwachting op 1 januari 2027 kunnen ingaan.
Van directe straf naar kans op herstel
Bij verschillende uitkeringen en voorzieningen geldt een inlichtingenplicht. Burgers moeten veranderingen in hun inkomen, vermogen, woonadres of huishoudelijke situatie tijdig doorgeven.
Wie dat niet doet, kan te maken krijgen met terugvorderingen en boetes. In het verleden werd niet altijd voldoende onderscheid gemaakt tussen doelbewuste misleiding en iemand die per ongeluk iets verkeerd had ingevuld.
Onder het vergisrecht zouden instanties zoals het UWV, de Sociale Verzekeringsbank en gemeenten meer ruimte krijgen om eerst contact op te nemen. De burger kan dan uitleggen wat er is gebeurd en ontbrekende of verkeerde informatie corrigeren.
Dit betekent niet dat iedere fout zonder gevolgen blijft
Het vergisrecht is geen vrijbrief om gegevens niet te controleren. Ook wordt opzettelijke fraude niet toegestaan.
Wanneer iemand bewust inkomsten verzwijgt, documenten vervalst of herhaaldelijk onjuiste informatie verstrekt, kunnen terugvorderingen en sancties gewoon blijven volgen. Het gaat om situaties waarin redelijkerwijs aannemelijk is dat geen sprake was van kwade opzet.
Een belangrijk onderscheid is daarom:
- Vergissing: een onbedoelde, herstelbare fout zonder aanwijzingen voor fraude.
- Nalatigheid: gegevens worden ondanks waarschuwingen niet aangepast.
- Opzet: informatie wordt bewust achtergehouden of vervalst.
Alleen bij de eerste categorie ligt een beroep op de menselijke maat voor de hand.
Wat kun je nu al doen na een fout?
Omdat de wet nog niet definitief is aangenomen, kan niemand zich er op dit moment automatisch op beroepen. Wie nu ontdekt dat een formulier of aanvraag verkeerd is ingevuld, moet daarom zo snel mogelijk zelf handelen.
Neem direct contact op met de instantie, leg schriftelijk uit wat er verkeerd ging en lever de juiste gegevens aan. Bewaar kopieën, ontvangstbevestigingen en eventuele gespreksnotities.
Het is verstandig om niet te wachten totdat de overheid de fout zelf ontdekt. Zelf corrigeren helpt om aannemelijk te maken dat geen sprake was van een poging om informatie te verbergen.
Niet hetzelfde recht bij webshops en bedrijven
Het wettelijke vergisrecht richt zich op de verhouding tussen burger en overheid. Het betekent niet automatisch dat een bank, luchtvaartmaatschappij, verzekeraar of webshop iedere fout kosteloos moet herstellen.
Bedrijven kunnen uit coulance helpen, maar dat hangt vaak af van hun voorwaarden. Bij een verkeerde boekingsdatum, een fout gespelde naam of een per ongeluk afgesloten aanvullend product blijft snel contact opnemen daarom essentieel.
Voor sommige aankopen bestaat een wettelijk herroepingsrecht, maar dat geldt niet in iedere situatie. Onder meer reizen, maatwerkproducten en diensten die al zijn uitgevoerd kunnen daarvan zijn uitgezonderd.
Controleer formulieren vóór verzending
Ook als het vergisrecht wordt ingevoerd, blijft voorkomen beter dan herstellen. Controleer daarom vooral:
- inkomen en vermogen;
- woon- en gezinssituatie;
- rekeningnummer;
- aangeleverde bewijsstukken;
- en de datum waarop een verandering ingaat.
Het nieuwe uitgangspunt is hoopgevend: een burger die één verkeerd vakje aankruist, hoort niet automatisch als fraudeur te worden behandeld. Maar zolang de wet nog niet definitief is, blijft snel en aantoonbaar corrigeren de veiligste route.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
