Fout pensioenadvies: €10.239 schade

Dat overkwam een man die advies kreeg over zijn financiële mogelijkheden. Hij vertrouwde op de uitkomst en stopte eerder. Vervolgens bleek zijn verwachte inkomen te hoog te zijn voorgesteld.

Financieel klachteninstituut Kifid stelde de schade vast op €10.239,26. Het gaat om een niet-bindende uitspraak. Daarmee is nog niet vastgesteld dat het bedrag daadwerkelijk is betaald.

Het advies was via de werkgever geregeld. Nadat de fout aan het licht kwam, kon de man niet eenvoudig terugkeren: zijn voormalige functie was inmiddels ingevuld.

De adviseur betwistte de omvang van zijn verantwoordelijkheid en omschreef de dienstverlening als een financiële inventarisatie. Kifid ging daarin niet mee. Dat de werkgever de rekening betaalde, nam de verantwoordelijkheid tegenover de werknemer niet weg.

Bij de schadeberekening ging de commissie uit van een maandelijkse tekortkoming van €288,56 gedurende drie jaar. Na verdere berekening kwam zij tot het genoemde bedrag. De volledige beoordeling staat in uitspraak 2026-0875 van Kifid.

Wie over vervroegd pensioen nadenkt, krijgt vaak een overzicht met een aantrekkelijk getal onderaan. Dat maandbedrag kan de indruk wekken dat de belangrijkste vraag is beantwoord.

Maar wat zit erin?

Een bruikbaar overzicht moet afzonderlijk laten zien welk inkomen uit AOW komt, welk deel uit werkgeverspensioen bestaat en hoeveel eventueel uit spaargeld moet worden gehaald. Ook de periode waarop een bedrag betrekking heeft, moet duidelijk zijn.

Een inkomen van bijvoorbeeld €2.400 per maand kan iets heel anders betekenen als daarin maandelijks €500 uit eigen vermogen is opgenomen. Dat laatste geld wordt niet verdiend of uitgekeerd door een pensioenfonds. Het wordt onttrokken aan een pot die kleiner wordt.

Het is daarom verstandig twee totalen naast elkaar te zetten: het terugkerende inkomen en het bedrag dat beschikbaar komt door vermogen te gebruiken. Wie die bedragen samenvoegt, kan een tijdelijk betaalbare situatie aanzien voor een blijvend inkomen.

Vervroegd pensioen betekent doorgaans dat de pensioenopbouw eerder eindigt. Wie het pensioen ook eerder laat ingaan, moet de opgebouwde aanspraak bovendien over een langere verwachte uitkeringsperiode verdelen. Beide effecten kunnen het maandbedrag drukken. Nationale-Nederlanden legt die gevolgen van eerder stoppen uit.

Dat vraagt om meer dan één berekening. Laat ook zien wat er gebeurt als je een halfjaar later stopt, eerst minder uren gaat werken of een deel van het pensioen uitstelt.

Neem daarnaast de partner mee. Een plan kan er op huishoudniveau goed uitzien zolang beide inkomens binnenkomen. Na overlijden van een van de partners kan de verhouding tussen inkomsten en vaste lasten sterk veranderen.

Een lager besteedbaar inkomen is op zichzelf geen bezwaar als je daar bewust voor kiest. Het probleem ontstaat wanneer het lagere bedrag pas duidelijk wordt nadat je onomkeerbare afspraken hebt gemaakt.

Een controle hoeft niet te beginnen met ingewikkelde pensioenformules. Vraag eerst welke gegevens zijn gebruikt en van welke datum die zijn.

Laat vervolgens vastleggen of de bedragen bruto of netto zijn, welke belastingaannames gelden en of toekomstige verhogingen zijn meegerekend. Een verwachte verhoging is geen gegarandeerde uitkering.

Ook gewone huishoudelijke uitgaven verdienen een plek in het gesprek. Denk aan een hypotheek die nog doorloopt, onderhoud aan de woning en financiële hulp aan kinderen. Een rekensom die alleen naar inkomen kijkt, zegt weinig over de ruimte die overblijft.

Een eenvoudige gevoeligheidsberekening kan veel duidelijk maken. Bij een tegenvaller van €200 per maand ontbreekt op jaarbasis €2.400. Over vijf jaar is dat €12.000, nog zonder rekening te houden met prijsstijgingen.

Dat voorbeeld voorspelt geen persoonlijk pensioentekort. Het laat zien waarom een ogenschijnlijk bescheiden maandverschil aandacht verdient voordat de ontslagbrief wordt verstuurd.

Bij een geschil zijn niet alleen de uiteindelijke cijfers belangrijk. Bewaar ook de oorspronkelijke opdracht, eerdere versies van het advies, vragen per e-mail en de antwoorden daarop.

Daaruit moet kunnen blijken welke beslissing je wilde nemen en waarvoor je op de adviseur vertrouwde.

Wie een klacht heeft, moet eerst duidelijk omschrijven wat volgens hem verkeerd ging, welke schade daardoor ontstond en welke oplossing wordt gevraagd. Voor financiële geschillen beschrijft Kifid hoe de klachtenprocedure werkt.

De lastigste vraag blijft vaak wat iemand zonder de fout zou hebben gedaan. Langer doorwerken? Minder uren afbouwen? Meer sparen? Juist daarom horen die keuzemogelijkheden al in het oorspronkelijke advies thuis. Zodra de werkplek aan iemand anders is gegeven, valt er aanzienlijk minder te kiezen.