Kunstmatige intelligentie kan binnen enkele seconden een indrukwekkend klinkende juridische brief produceren. Dat betekent nog niet dat zo’n brief inhoudelijk klopt of aan alle procesregels voldoet. Een werknemer uit Limburg ondervond dat op pijnlijke wijze: zijn verzoek om een transitievergoeding werd afgewezen nadat een met AI gemaakt document ernstige tekortkomingen bleek te bevatten. De man had een tijdelijk arbeidscontract dat in oktober afliep. Na het einde van het dienstverband wilde hij bij de kantonrechter aanspraak maken op een transitievergoeding. Hij diende daarvoor zelf een verzoekschrift in.
Volgens
RTL Nieuws ontbraken in het document verschillende gegevens die nodig waren om de zaak inhoudelijk te kunnen beoordelen. Zo was onvoldoende duidelijk waarom de vergoeding werd gevorderd, hoelang het arbeidscontract precies had geduurd en welk salaris bij de berekening moest worden gebruikt.
Ook de procedurele kant ging mis. De werkgever was niet op de juiste manier voor de behandeling van de zaak opgeroepen. De rechter gaf de werknemer nog een mogelijkheid om zijn verzoek aan te vullen en de werkgever correct te informeren. Uiteindelijk verscheen geen van beide partijen bij de volgende behandeling.
De kantonrechter concludeerde dat de claim onvoldoende was onderbouwd en wees het verzoek af. In de uitspraak werd het document omschreven als overduidelijk met behulp van AI vervaardigd.
AI is niet de juridische wederpartij
De zaak laat vooral zien hoe overtuigend een gegenereerde tekst kan ogen terwijl essentiële informatie ontbreekt. Een AI-programma kan keurige kopjes maken, wetsartikelen noemen en formuleringen gebruiken die juridisch klinken. Het systeem weet echter niet automatisch wat er in een concreet arbeidscontract staat, op welke datum het dienstverband eindigde of welke stukken bij de rechtbank zijn ingediend.
Ook controleert het programma niet vanzelf of een partij correct is opgeroepen, of een wettelijke termijn bijna verstrijkt en of de gevraagde vergoeding met bewijsstukken is onderbouwd.
Dat betekent niet dat AI bij een juridisch probleem volledig nutteloos is. Het kan helpen om een ingewikkelde brief in gewone taal uit te leggen of een eerste lijst met vragen op te stellen. Zodra een document bij een rechtbank wordt ingediend, ligt de verantwoordelijkheid echter volledig bij degene die het indient.
De rechter beoordeelt geen chatbot, maar een concreet verzoek van een concrete werknemer.
Transitievergoeding vanaf de eerste werkdag
Een werknemer kan bij beëindiging van een arbeidscontract recht hebben op een transitievergoeding. Dat geldt in beginsel ook wanneer een tijdelijk contract op initiatief van de werkgever niet wordt verlengd.
De berekening is gebaseerd op het bruto maandsalaris en de duur van het dienstverband. Volgens de
uitleg van de Rijksoverheid bedraagt de vergoeding een derde van het bruto maandsalaris voor ieder volledig gewerkt jaar. Voor een resterend deel van een jaar wordt een evenredig bedrag berekend.
Iemand die vijf jaar heeft gewerkt voor €3.000 bruto per maand, komt volgens de basisformule uit op ongeveer €5.000 bruto: vijf keer een derde van €3.000. Bij een korter contract of een gebroken dienstjaar volgt een berekening naar rato.
De maximale wettelijke transitievergoeding bedraagt in 2026 €102.000 bruto. Wie jaarlijks meer dan dat bedrag verdient, kan maximaal één bruto jaarsalaris ontvangen.
Een werknemer krijgt de vergoeding overigens niet in iedere situatie automatisch. Er kunnen uitzonderingen gelden, bijvoorbeeld bij ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer. Ook kunnen discussies ontstaan over wie het initiatief tot beëindiging nam, welke loonbestanddelen meetellen en of een cao een vervangende voorziening kent.
Termijn van drie maanden kan fataal zijn
Bij een geschil over uitsluitend de transitievergoeding moet een werknemer snel handelen. De
Rechtspraak vermeldt dat het verzoekschrift uiterlijk binnen drie maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst bij de kantonrechter binnen moet zijn.
Dat is geen vrijblijvende richtlijn. Wie de termijn laat verlopen, kan zijn recht om de vergoeding via de rechter af te dwingen verliezen. Een onvolledig verzoek op het laatste moment indienen en daarna pas uitzoeken wat er ontbreekt, brengt dus risico’s mee.
In het verzoek moeten in ieder geval de betrokken partijen, de relevante data, het salaris, de duur van het dienstverband en de exacte vraag aan de rechter duidelijk worden beschreven. Ook horen belangrijke stukken, zoals de arbeidsovereenkomst, loonstroken en correspondentie over het einde van het contract, te worden toegevoegd.
Een advocaat is bij de kantonrechter niet altijd verplicht. Dat maakt de procedure toegankelijker, maar niet vormvrij. De werknemer blijft verantwoordelijk voor de inhoud, onderbouwing en correcte behandeling van zijn zaak.
Controleer ieder gegenereerd feit
Wie AI toch gebruikt voor een juridische brief, doet er verstandig aan ieder genoemd feit aan het oorspronkelijke document te toetsen. Controleer namen, data, bedragen, wetsartikelen en berekeningen. Laat het programma nooit gegevens invullen die het niet heeft gekregen.
Ook een zelfverzekerde formulering kan verzonnen of onvolledig zijn. Bij twijfel kan hulp van een vakbond, rechtsbijstandsverzekeraar, het Juridisch Loket of een arbeidsrechtjurist voorkomen dat een herstelbare fout uiteindelijk onherstelbaar wordt.
De Limburgse werknemer verloor zijn claim niet simpelweg omdat hij een AI-programma had gebruikt. De aanvraag strandde doordat cruciale informatie ontbrak en noodzakelijke processtappen niet goed werden uitgevoerd. Dat onderscheid is belangrijk. AI kan een hulpmiddel zijn, maar kan geen verantwoordelijkheid dragen wanneer een juridische deadline verstrijkt of een rechter onvoldoende informatie ontvangt.