Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Klok een uur terug: 62 procent wil stoppen met verzetten, maar EU-landen komen er al jaren niet uit
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleDe nacht naar zondag duurt een uur langer. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur. Vanaf dan geldt weer de wintertijd, meldt de Rijksoverheid. Officieel heet dat de standaardtijd: in de Nederlandse tijdwet is de Midden-Europese Tijd de gewone tijd en is de zomertijd de uitzondering.
Het blijft voorlopig bij twee keer per jaar verzetten. Brussel wil er al sinds 2018 mee stoppen, maar de EU-landen zijn het nog altijd niet eens. Verderop lees je hoe dat zit.
Wat je ervan merkt
- Zondagochtend is het eerder licht en zondagavond eerder donker dan je de afgelopen weken gewend was.
- Klokken die niet automatisch meelopen met internet of een zendersignaal, zet je zelf een uur terug: denk aan de oven, de magnetron, de wekker op het nachtkastje en de klok in de auto.
- Het wordt de komende weken snel nog donkerder. Op de kortste dag, 21 december, komt de zon volgens de Rijksoverheid rond 08.45 uur op en gaat ze rond 16.30 uur alweer onder.
Wat de klokwissel met je slaap doet
Het RIVM zocht in 2019 voor het ministerie van VWS uit wat de tijdwissel met onze gezondheid doet. Op basis van internationale studies stelt het instituut dat mensen vlak na elke wissel slechter slapen. Dat effect is het sterkst in het voorjaar, als de klok vooruitgaat en de nacht korter wordt. De wissel van dit weekend valt dus meestal mee. Na de voorjaarswissel ziet het RIVM ook meer hartinfarcten. Zulke directe effecten verdwijnen als je het hele jaar dezelfde tijd aanhoudt.
Welke vaste tijd dan het beste is, daar is het RIVM duidelijk over. Het hele jaar standaardtijd, dus wintertijd, past volgens het instituut beter bij ons bioritme dan altijd zomertijd, omdat de zon dan vroeger opkomt. Nog gunstiger zou de tijd van Greenwich zijn, een uur vroeger dan onze wintertijd. Ook de Hersenstichting pleit voor permanente wintertijd. "Voor onze biologische klok hebben we juist dat ochtendlicht hard nodig", zegt slaapexpert Koko Beers van die stichting.
Zo went je lichaam sneller
Deze tips komen van de Hersenstichting en de slaapexperts van het Maastricht UMC+:
- Houd je vaste tijden aan. Ga op je gewone tijd naar bed en sta op je gewone tijd op, ook in het weekend.
- Pak daglicht, vooral 's ochtends. Niets stuurt je interne klok zo sterk bij als licht. Een wandeling of fietstocht overdag helpt dus echt.
- Ben je een uur te vroeg wakker? Ga er dan gewoon uit en neem de tijd. Houd 's avonds je normale bedtijd aan, dan zit je meestal vanzelf weer in je ritme, adviseert de Hersenstichting.
- Dim 's avonds het licht en leg schermen weg. Fel licht in de avond stelt de aanmaak van het slaaphormoon melatonine uit, ook met een blauwlichtfilter.
- Let op koffie. Slaap je slecht, laat koffie en andere cafeïne dan vanaf het middaguur staan, adviseert het Maastricht UMC+.
Waarom we nog steeds verzetten
De Europese Commissie stelde op 12 september 2018 voor om het verzetten in de hele EU af te schaffen. Elk land zou zelf mogen kiezen tussen vaste zomertijd en vaste wintertijd. Daarvoor had Brussel Europeanen online om hun mening gevraagd: van de 4,6 miljoen reacties was 84 procent voor afschaffen.
Het Europees Parlement stemde op 26 maart 2019 in, met 410 stemmen voor, 192 tegen en 51 onthoudingen. In dat plan zou 2021 het laatste jaar met een klokwissel zijn. Maar ook de lidstaten moeten akkoord gaan, met een gekwalificeerde meerderheid, en dat is nooit gebeurd. De ministers in de Raad van de EU hebben tot nu toe geen gezamenlijk standpunt bepaald. Zolang dat zo blijft, geldt het huidige systeem.
Het struikelblok is de keuze voor één vaste tijd. Daarover zijn de lidstaten het nooit eens geworden.
Wat er sinds 2025 gebeurt
- Polen stelde in 2025 als voorzitter van de Raad een proef van twee jaar met vaste zomertijd voor. De andere landen wilden eerst meer onderzoek, staat in een Raadsdocument uit 2026.
- Spanje zette het onderwerp op 20 oktober 2025 op de agenda van de Europese energieministers, met als argument dat de wissel geen energie meer bespaart. De Raad nam er alleen kennis van. Volgens de Spaanse krant El Español steunden alleen Polen en Finland het Spaanse verzoek openlijk.
- De Europese Commissie begon in februari 2026 aan een nieuw onderzoek dat tien varianten doorrekent, van overal dezelfde vaste tijd tot een lappendeken van tijden. Vrijdag zei een woordvoerder dat het onderzoek naar verwachting eind dit jaar klaar is. De beslissing ligt volgens de Commissie bij de lidstaten.
Wat Nederland vindt
Een definitieve keuze heeft Nederland nog niet gemaakt. In een Kamerbrief van 15 oktober 2019 schreef de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken dat Nederland pas kiest als alle informatie en de standpunten van de buurlanden bekend zijn. Den Haag wil vooral dezelfde tijd houden als België, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk.
Wat Nederlanders willen
In een onderzoek van het RTL Nieuwspanel van eind maart 2026, onder ruim 20.000 deelnemers, wilde 62 procent stoppen met het verzetten van de klok. Een kwart (26 procent) wilde het houden zoals het is. Over de vaste tijd zijn mensen het minder eens: 44 procent koos voor altijd zomertijd, 35 procent voor altijd wintertijd. Bijna een derde zei last te hebben van de wissel, vooral door een verstoord slaapritme.
Op zondag 28 maart 2027 gaat de klok weer een uur vooruit, tenzij Europa vóór die tijd alsnog beslist. Dat lijkt niet waarschijnlijk.
Wil je vaker zulke praktische stukken in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
