Het duurt in Den Haag altijd even voordat de werkelijkheid door de dikke muren van een D66-ministerie breekt, maar als het gebeurt, blijft er van de groene sprookjes geen spaan heel. Op verzoek van de Tweede Kamer hebben topwetenschappers en energie-experts hun oordeel geveld over het geactualiseerde Nationaal Plan Energiesysteem 2026 (NPE 2026) van D66-klimaatminister Stientje van Veldhoven. De conclusie in de wetenschappelijke factsheets van onder meer lector energietransitie Martien Visser en onderzoeksinstituut TNO is verpletterend: Van Veldhoven jaagt Nederland een miljardenstrop in, laat het mkb tot wel tien jaar wachten op stroom en brengt de leveringszekerheid na 2030 rechtstreeks in gevaar. Wie de
wetenschappelijke factsheet van Martien Visser leest, die gisteren bij de Tweede Kamer werd ingediend, ziet hoe een serieuze ingenieur met de grond gelijkmaakt wat de klimaatambtenaren van Van Veldhoven op papier hebben gezet. Visser stelt vast dat het NPE 2026 van het kabinet niet de richting en duidelijkheid geeft die het belooft: "Zo wordt het begrip weerbaarheid niet gedefinieerd en er ontbreekt een analyse van de ontwikkeling van de concurrentiekracht. Dus op welke wijze de afweging van deze beleidsdoelen door het kabinet is verricht en welke alternatieve zijn onderzocht, is volstrekt onduidelijk."
Met andere woorden: het ministerie van Klimaat en Groene Groei timmert het hele Nederlandse energiesysteem dicht zonder ook maar te berekenen wat dat doet met de concurrentiekracht van onze bedrijven. Ook de
wetenschappelijke factsheet van de Tilburgse hoogleraar Reyer Gerlagh laat van de daadkracht van het stuk niets heel: "Het NPE blijft steken in 'verkennen', 'inzetten op', 'monitoren', 'nader onderzoeken' en 'afstemmen'." Het is precies de holle managementtaal waarmee D66 al jarenlang een heel land naar de knoppen helpt.
Maar de echte klap in de analyse van Martien Visser zit in wat Van Veldhovens elektrificatiedwang betekent voor gewone Nederlandse ondernemers. In het NPE 2026 kiest de minister ervoor dat bedrijven massaal van het gas af gaan en volledig op elektriciteit overstappen. Er is alleen één klein detail dat Van Veldhoven gemakshalve negeert: die stroom is er helemaal niet, en het elektriciteitsnet zit tot aan de nok toe verstopt.
Visser omschrijft de wurggreep waarin de D66-minister onze ondernemers duwt met dodelijke precisie: "Een fors deel van de Nederlandse bedrijven, met name het MKB en de industrie met lage- en midden-temperatuur warmte, dreigt in een spagaat te belanden. Enerzijds stelt het NPE dat elektrificatie voor hen de enige verduurzamingsoptie is, anderzijds is er de komende 8-10 jaar, wellicht (veel) langer, onvoldoende netwerkcapaciteit beschikbaar. Bovendien stijgen de netwerktarieven sterk en worden alternatieven niet geboden: CCS is volgens het NPE 2026 alleen beschikbaar voor een select aantal bedrijven, waterstof gaat in de vertraging en hybride opties worden niet ondersteund." Stientje van Veldhoven zet het mkb volledig op stroom en weigert hybride opties te steunen, terwijl ondernemers de komende acht tot tien jaar geen zwaardere stroomaansluiting krijgen.
Volg DDS op Facebook. Facebook heeft ons jarenlang de mond gesnoerd: vanaf corona werd ons bereik zo ver ingeperkt dat we de moed opgaven. Nu bouwen we opnieuw op, en daar hebben we jou bij nodig. Like onze pagina en zet meldingen aan, dan mis je niets. Mkb dreigt te sluiten en netbeheerders worden genegeerd
Wat moet een bakkerij, een metaalbedrijf, een kweker of een lokaal productiebedrijf in vredesnaam beginnen als Den Haag het aardgas onbetaalbaar maakt, hybride ketels weigert te steunen en je vervolgens tien jaar lang op een wachtlijst voor het stroomnet zet? Visser geeft het eerlijke antwoord dat ze in het kabinet-Jetten niet hardop durven uitspreken: die bedrijven lijken volgens Visser letterlijk "in de kou te staan", wat niet alleen de bedrijfsvoering verlamt, maar ook "het risico op uiteindelijke sluiting vergroot".
Het is de plattelandsslachting van D66-landbouwminister Jaimi van Essen, maar dan voor het hele Nederlandse midden- en kleinbedrijf. En het meest stuitende is nog wel dat Van Veldhoven dit doet tegen de uitdrukkelijke smeekbede van de gezamenlijke netbeheerders in. Visser merkt op: "De keuze in dit NPE 2026 voor volledige elektrificatie van grote delen van de Nederlandse samenleving leidt ertoe dat de netbeheerders vol in de storm komen te staan. Het NPE bevat geen analyse wat de keuzes betekenen voor het elektriciteitsnet."
De mensen die de kabels en transformatorhuisjes daadwerkelijk moeten aanleggen, zien de bui allang hangen en smeekten de minister om realisme. "De oproep van de Netbeheerders als reactie op het NPE 2026 is: 'Zet maximaal in op groen gas en erken de slimme hybride warmtepomp als mogelijke eindoplossing'", zo citeert Visser. Maar een D66-minister luistert natuurlijk niet naar technici en netbeheerders als dat haar groene dogma in de weg zit: alles en iedereen moet van het gas af en aan de volledige warmtepomp en de stroomkabel, ook al klapt het hele net uit elkaar.
De rekening voor die ideologische blindheid is astronomisch en komt volledig op het bordje van de Nederlandse burger en ondernemer terecht. Visser wijst op de keiharde cijfers uit het financiële rapport van de netbeheerders (FIEN 2026): "In het FIEN 2026 concluderen de Netbeheerders dat er tot 2040 voor €235 miljard moet worden geïnvesteerd in de netwerken, waarvan 90% in het elektriciteitsnetwerk." En die 235 miljard euro is nog gebaseerd op 30 gigawatt wind op zee in 2040, terwijl Van Veldhoven in haar NPE 2026 uitgaat van 36,5 gigawatt wind op zee. Elke 10 gigawatt extra kost volgens Visser nog eens 34 miljard euro aan netten.
En wie profiteert er straks van al die gesubsidieerde windparken op de Noordzee waarvoor Nederlandse gezinnen zich blauw betalen aan nettarieven en energiebelasting? Niet jij, maar onze buurlanden. Visser legt genadeloos bloot hoe Nederland zich door het huidige marktmodel laat uitkleden wanneer het hard waait en de gesubsidieerde stroom voor een habbekrats naar Duitsland en België wegvloeit: "In het huidige marktmodel, draait Nederland op voor netwerkinvesteringen en CfD-subsidies, terwijl de buurlanden vooral profiteren." Wij krijgen de horizonvervuiling, de kapotte visgronden en een rekening van 235 miljard euro op onze stroomfactuur, en het buitenland gaat er met de goedkope stroom vandoor.
TNO: stookkosten rijzen de pan uit en na 2030 dreigt stroomtekort
Alsof het oordeel van Martien Visser nog niet vernietigend genoeg is, trekt ook onderzoeksinstituut
TNO in zijn eigen wetenschappelijke factsheet voor de Tweede Kamer het tapijt onder Van Veldhoven vandaan. De onderzoekers van TNO prikken direct door de holle belofte van de minister heen dat haar groene systeem op papier "maatschappelijk lage systeemkosten" zou opleveren: "Maatschappelijk lage systeemkosten betekenen echter niet automatisch betaalbare energie voor eindgebruikers of rendabele investeringen voor marktpartijen (Kooiman et al., 2026)."
Ook Visser waarschuwt in zijn stuk expliciet voor de dubbele klap die huishoudens op hun
energierekening gaan voelen: "Energiekosten zullen voor burgers en bedrijven komende jaren mogelijk fors stijgen door een optelsom van heffingen en belastingen om duurzaam gedrag te stimuleren, en oplopende netwerktarieven vanwege doorberekening van de investeringen in het elektriciteitsnet. De tarieven voor het gasnet stijgen door teruglopende gasvraag." Of je nu op gas blijft stoken of naar elektriciteit vlucht, het kabinet-Jetten pakt je aan beide kanten tegelijk.
Ondertussen stort het kaartenhuis van de collectieve warmtenetten waar D66 jarenlang mee schermde voor je ogen in elkaar. TNO wijst erop dat het kabinet de doelstelling voor warmtenetten in bestaande woningen in 2030 in dit NPE 2026 stilletjes door midden heeft gezaagd: van 500.000 naar nog maar 200.000 extra aansluitingen. Geen wonder, want wie wil de woekerprijzen van die netten betalen? En het wettelijke klimaatdoel van 55 procent CO2-reductie in 2030 blijft volgens TNO "buiten bereik".
Het allerergste moet dan nog komen: straks hebben we én een onbetaalbare rekening én geen stroom als het in de winter windstil en koud is. TNO haalt in de factsheet de waarschuwing van landelijk netbeheerder TenneT aan dat er vanaf 2030 "toenemende risico's voor de elektriciteitsvoorzieningszekerheid" ontstaan, precies op de momenten dat er tijdens perioden met "weinig wind en hoge elektriciteitsvraag extra inzet van gascentrales nodig is, terwijl de gasaanvoer onder druk staat". Geen wonder dat dit kabinet je vertelt dat je voor 72 uur aan blikken bonen en zaklampen in je kelder moet leggen.
Dit rapport bewijst van de eerste tot de laatste regel het gelijk van Forum voor Democratie, dat in de Tweede Kamer weigert mee te buigen met de klimaatreligie van het partijkartel. Terwijl de VVD en het CDA braaf achter D66 aan sjokken, zegt FVD waar het op staat: deze energietransitie is economische zelfmoord.
De enige gezonde oplossing voor Nederland is niet nóg een bureaucratisch vijfjarig D66-plan vol windmolens en wachtlijsten, maar het direct intrekken van de Klimaatwet, het stoppen met het wegpesten van aardgas en het mkb, en het vol inzetten op betrouwbare kerncentrales die dag en nacht goedkope stroom leveren!
Help ons terug op Facebook. Ze wilden ons stil krijgen. Laat zien dat dat niet lukt: like De Dagelijkse Standaard op Facebook, zet meldingen aan en deel onze berichten met vrienden en familie.