Zoon laat demente moeder €183.503 schenken en rechtbank draait akte bij notaris terug

De Rechtbank Noord-Holland zet nu een harde streep door deze schenking. De zoon moet € 183.503 plus rente alsnog terugbetalen aan de boedel. De rechtbank maakte dit vonnis op 12 november openbaar.

De ouders hadden eerder al geld binnen het gezin geschoven. In 2010 kreeg de dochter een schenking op papier van € 73.000. De zoon kreeg toen hetzelfde voorstel, maar wees dat destijds af.

In 2017 deden de ouders nog een schenking op papier van € 100.000 aan de dochter, waarbij zij dit bedrag schuldig bleven. De bv van de zoon kreeg in juli 2017 een lening van € 100.000 tegen 6 procent rente. In mei 2019 leende de zoon zelf nog € 10.000 zonder rente van zijn ouders.

Begin 2021 overleed de vader en ging het geheugen van de moeder snel achteruit. In augustus 2021 stelde het zorgindicatieorgaan CIZ vast dat zij dementie had. Volgens het rapport had zij ernstige geheugenproblemen en 24 uur per dag zorg nodig.

Toch stelde advieskantoor Baker Tilly in maart 2022 een plan op. De adviseur wilde de opgelopen bv-schuld van € 172.503 omzetten naar privé en met de € 10.000 aan de zoon schenken. Het eerste notariskantoor zag echter signalen van dementie en twijfelde of de moeder haar wil nog kon bepalen.

In juli 2022 liep de situatie thuis verder vast. De dochter vroeg op 19 juli 2022 bij de kantonrechter om onderbewindstelling van haar moeder. Diezelfde maand liet de moeder dertien verwarde voicemails achter bij haar dochter.

Zij sprak over kinderen op zolder en zei dat haar overleden man nog leefde. Over een factuur van de adviseur belde zij ontredderd op met de vraag waar die rekening van was. De kantonrechter stelde de goederen van de moeder later ook onder bewind.

Ondanks de afwijzing door het eerste kantoor ging de zoon verder. Hij reed op 1 augustus 2022 met zijn moeder naar een andere notaris in Bergen. Daar tekende zij een volmacht en een dag later passeerde de akte voor de schenking van € 183.503.

Met die akte werden zijn leningen en opgelopen rente weggestreept. Daarnaast maakte de verwarde moeder in april en november 2022 twee bedragen aan hem over als rente over € 73.000. Dat ging samen om € 8.765.

De moeder overleed in februari 2024 en liet twee kinderen achter, die de erfenis als enige erfgenamen zuiver aanvaardden. De rechter paste artikel 3:34 van het Burgerlijk Wetboek streng toe op deze zaak. Wie door een geestelijke stoornis zijn belangen niet kan afwegen, mist een geldige wil.

Als een besluit ook nog nadelig is voor die persoon, vermoedt de wet dat de stoornis een rol speelde. De notaris in Bergen kende de twijfels over dementie niet, maar dat helpt de zoon niets. De broer wist zelf heel goed dat zijn moeder dementeerde en bewees geen heldere bui op die dagen.

Daarom vernietigt de rechter zowel de volmacht als de schenkingsakte. De kwijtschelding van € 183.503 is van tafel. De zoon blijft dat bedrag aan de nalatenschap schuldig, plus 6 procent rente per jaar over € 173.500 vanaf 1 april 2022.

Ook de € 8.765 aan ten onrechte ontvangen rente wordt later met zijn erfdeel verrekend. Over dat bedrag betaalt hij wettelijke rente vanaf 21 september 2026. Zijn eigen tegenvordering van in totaal ruim € 238.700 veegde de rechter van tafel. Een oud aanbod uit 2010 blijft namelijk niet eeuwig geldig en van ongelijke behandeling bleek niets.

De dochter eiste ook direct de helft van € 183.503 op haar rekening, namelijk € 91.751,50. Dat wees de rechtbank af omdat de hele erfenis eerst verdeeld moet worden. Pas bij die eindafrekening merkt zij het voordeel in haar erfdeel.

Wil je ruzie tussen erfgenamen over latere schenkingen voorkomen? Leg wensen en grote leningen op tijd bij de notaris vast terwijl je nog helder van geest bent. Twijfelt een kind later over een handtekening, bewaar dan medische stukken, indicaties en voicemails als bewijs.