Het COA walst over Sliedrecht heen: het dorp wil 127 asielzoekers, het COA vraagt gewoon een vergunning voor 250 aan

Zo gaat dat met de Haagse asielmachine. Een dorp kiest een nieuwe koers, en de opvangorganisatie doet alsof er niets gebeurd is. Het COA behandelt Sliedrecht als een parkeerplaats voor andermans opvang, en Sliedrecht is het eindelijk zat.

In een brief aan de gemeenteraad schrijft wethouder Boudewijn Brandwijk (Slydregt.NU) dat "Sliedrecht in de tweede tranche van de Spreidingswet niet langer opvangverplichtingen van andere gemeenten wil overnemen". Het uitgangspunt wordt "de eigen indicatieve taakstelling van 127 opvangplaatsen". Het azc aan de Zwijnskade wil de coalitie beëindigen.

Dat azc was een erfenis van het vorige college. In januari 2024 maakte de gemeente de locatie definitief: maximaal 250 asielzoekers, voor vijf jaar. "De noodzaak om vluchtelingen op te vangen, is en blijft onverminderd hoog," schreef het college er toen bij. Braaf, volgzaam, en op kosten van het eigen dorp. Daarnaast nam Sliedrecht de opvangplicht van buurgemeente Alblasserdam over, terwijl Alblasserdam statushouders huisvestte. Die afspraken verdwijnen nu van tafel.

Lees goed wat Sliedrecht doet. Het dorp weigert niets wat de wet vraagt. Het biedt precies de 127 plekken die Den Haag zelf als taakstelling heeft uitgerekend. Het weigert alleen nog langer de opvang van anderen op zich te nemen. Dat is geen opstand. Dat is gewoon rekenen.

Maar het COA wacht niet op een dorp. Het heeft al een vergunning aangevraagd voor 250 plekken, en zo gaan de voorbereidingen door. Volgens Brandwijk moet het COA die aanvraag op enkele onderdelen nog aanvullen. Later dit najaar moet er meer duidelijkheid komen.

Het COA schept dus feiten terwijl de gemeenteraad nog praat. Het COA walst over de democratie van Sliedrecht heen: het dorp koos voor minder, de opvangorganisatie vraagt gewoon een vergunning aan voor bijna het dubbele.

En wat het dorp daarna te wachten staat, is ook bekend. Minister Bart van den Brink (CDA) zette eerder al Kerkrade, Rhenen, Maasdriel en Houten onder toezicht omdat ze niet genoeg opvang regelden. In Rhenen zei de raad onlangs in zes minuten ja tegen 110 asielzoekers, en begon de vergadering een uur eerder om de eigen inwoners te ontlopen.

Sliedrecht staat niet alleen. Ruim honderd gemeenten lieten Den Haag al eerder weten dat ze de Spreidingswet niet volgen. Van den Brink heeft een wet die in het hele land op verzet stuit, en hij reageert met dreigementen in plaats van met minder instroom.

Maar de Spreidingswet verplicht gemeenten toch? Ja, en daarom biedt Sliedrecht zijn 127 plekken aan. Wat het dorp weigert, zijn de plekken die het vorige college namens andere gemeenten op zich nam. Daar staat in geen enkele wet dat Sliedrecht ze eeuwig moet blijven leveren.

En de solidariteit met andere gemeenten? Solidariteit betekent dat elke gemeente haar eigen deel draagt. Niet dat één dorp structureel de asielopvang van een ander overneemt, en daar een azc voor 250 mensen voor krijgt.

Het echte probleem ligt ook niet in Sliedrecht. Het ligt in Den Haag. Zolang de instroom hoog blijft, blijft het COA dorpen afstruinen op zoek naar meer bedden. Van den Brink schuift zijn eigen falen aan de grens door naar de dijken van Sliedrecht.

De eis is helder. Het COA trekt de aanvraag voor 250 plekken aan de Zwijnskade in en gaat met Sliedrecht in gesprek over de 127 waar het dorp zelf voor kiest. En Van den Brink stopt met zijn dreigpolitiek tegen dorpen: geen toezicht voor Sliedrecht, geen dreigbrieven, geen aanwijzing.

De Tweede Kamer moet intussen het echte probleem aanpakken: een harde rem op de instroom, zodat dorpen niet langer de rekening van Haags beleid betalen.