EIB slaat de asielmythe aan diggelen: migratie slokte 60 procent van de extra woningvraag op, en het praatje over 7 procent klopte nooit

Het EIB presenteerde het rapport Migratie en de woningmarkt vandaag. Tussen 2015 en 2024 kwamen ruim 2,2 miljoen migranten naar Nederland. Ongeveer 800.000 van hen vertrokken weer. De rest, samen zo'n 435.000 zelfstandige woningen, bleef. Daarbovenop zitten nog ongeveer 150.000 migranten in de opvang of in particulier onderdak, onder wie veel Oekraïners, staat in het rapport zelf. Die zitten nog niet in die 435.000.

En dan die beroemde 7 procent. Het EIB noemt het volgens Binnenlands Bestuur "een hardnekkig misverstand". In het rapport zelf spreekt het instituut over "het hardnekkig rondgaan van de stelling dat statushouders maar 7% van de woningen in de sociale huursector krijgen toegewezen". Volgens het instituut wordt daarbij de vraag naar extra woningen "ten onrechte vermengd met verhuizingen van bestaande huishoudens". De meeste toewijzingen gaan naar huurders die óók een sociale woning achterlaten, legt Binnenlands Bestuur uit. Een statushouder laat niets achter. Een statushouder die een woning krijgt, is een extra huishouden waarvoor gebouwd moet worden, en precies dat werd jarenlang weggepoetst.

Het wordt nog pijnlijker. Arbeids-, kennis- en studiemigranten vertrekken na vijf jaar voor 50 tot 70 procent weer. Van de statushouders uit asiel is dat volgens het EIB "slechts 5 tot 7%". Zij blijven, en hun woningvraag stapelt zich op. In 2024 bewoonden asielmigranten ongeveer 105.000 woningen, bijna net zoveel als arbeidsmigranten met 115.000. Van de statushouders die de woningmarkt op gaan, komt "ruim 90%" in de sociale huur terecht. Precies daar waar de wachttijden al jaren oplopen.

Het EIB zegt het zelf, zonder omwegen: "Het leidt geen twijfel dat de druk op de woningmarkt veel lager zou zijn geweest bij duidelijk lagere immigratie in het afgelopen decennium." Dat is geen PVV-folder. Dat is het Economisch Instituut voor de Bouw.

Denk niet dat het vanzelf overgaat. Bij een trendmatige ontwikkeling zijn er de komende tien jaar nog eens 340.000 woningen nodig voor migranten. Het aandeel van asiel in de totale migratie "neemt dan ook duidelijk toe", schrijft het EIB. De vraag vanuit asiel loopt in dat scenario op tot 170.000 woningen. En er zitten nu 80.000 mensen in de asielopvang, van wie 20.000 statushouders. Het EIB rekent erop dat daar zo'n 60.000 mensen uit komen die een zelfstandige woning gaan zoeken.

Als het migratiesaldo terug gaat naar 50.000 per jaar, zoals de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen adviseerde, zakt de vraag naar 235.000 woningen. Dat "zou dan vooral moeten komen van een forse reductie van de asielmigratie", citeert Binnenlands Bestuur de onderzoekers. In dat scenario rekent het EIB met een halvering van de asielinstroom, en het noemt 50.000 zelf "zeer ambitieus". Wie de druk op de woningmarkt echt wil verlagen, moet dus beginnen bij asiel.

En de jongeren die nu op een wachtlijst staan? Voor hen heeft het EIB slecht nieuws. "De woningnood is richting 2030 nog wel een hard gegeven." Op lange termijn zakt de structurele vraag naar zo'n 50.000 woningen per jaar, maar daar heb je niets aan als je nu 27 bent en nog op je kinderkamer slaapt.

Ondertussen zet minister Van den Brink gemeenten onder toezicht om nog meer opvang te regelen. Maar wie de opvang blijft vullen, schuift de woningvraag alleen door naar morgen. Het EIB rekent nu al op tienduizenden statushouders uit de opvang die de woningmarkt op moeten.

De politici die ons jarenlang de 7-procentmythe voorhielden, zijn ons een excuus schuldig. Aan elke jongere die geen huis vond, en aan elke ouder die zijn kinderen zag vertrekken naar een kamer van 12 vierkante meter. Wie de woningnood serieus neemt, begint aan de grens.