JA21: uitgeprocedeerde asielzoekers houden spoedplekken in de acute ggz bezet terwijl Nederlandse patiënten voor een dichte deur staan

In de vragen die JA21-Kamerleden Ingrid Coenradie en Simon Ceulemans vrijdagmiddag indienden bij zorgminister Mirjam Sterk en justitieminister David van Weel, wordt de rauwe werkelijkheid van de straat op tafel gelegd. Wanneer politieagenten op straat iemand aantreffen in een zeer verwarde toestand, zoals een acute psychose, horen zij die persoon direct te kunnen overdragen aan een spoedpoli voor de acute ggz. Maar wat als agenten en hulpverleners tegen een muur aanlopen? De Kamerleden willen weten hoe de politie moet handelen als er op het cruciale moment "géén bedden op de spoedpoli voor ggz meer beschikbaar" zijn.

En waarom zijn die levensreddende crisisbedden voor onze eigen inwoners bezet? Omdat volgens JA21 een deel van de schaarse spoedplekken in de acute ggz "in feite" naar uitgeprocedeerde asielzoekers gaat! Dat zijn vreemdelingen wier asielaanvraag na alle mogelijke procedures en beroepen definitief is afgewezen, die geen enkel recht op verblijf in Nederland hebben en die al lang en breed in het vliegtuig naar hun land van herkomst hadden moeten zitten.

Denk eens even na over wat dit betekent voor een gewoon Nederlands gezin waarvan een zoon, dochter, vader of moeder in een diepe geestelijke crisis belandt. Jarenlang heb je als belastingbetaler en premiebetaler duizenden euro's per jaar afgedragen aan zorgverzekeraars en de schatkist.

Zoals minister Sophie Hermans onlangs vastlegde, mag een werkgever in 2027 zelfs tot €2.231,90 aan zorgpremie inhouden op het minimumloon. Je betaalt je blauw aan een verplicht zorgstelsel dat steeds duurder wordt uitgekleed.

Maar op de dag dat jouw naaste in een acute psychose raakt en per direct een crisisbed nodig heeft, geeft de spoedpoli niet thuis. De bedden zitten vol. En niet alleen met andere Nederlandse belastingbetalers, maar volgens JA21 ook met uitgeprocedeerde asielzoekers die door de falende overheid van CDA-minister Bart van den Brink en VVD-minister David van Weel nooit het land zijn uitgezet en nu de duurste en schaarsste crisisplekken van onze geestelijke gezondheidszorg bezet houden.

En wie draait er op voor de puinhoop op straat wanneer die spoedpoli's vol zitten? Onze politieagenten. Agenten zijn geen psychiatrisch verpleegkundigen, maar zij staan midden in de nacht met iemand in een acute psychose voor een potdichte deur. En hoe vaak loopt het in ggz-instellingen uit de hand? In de Kamervragen worden expliciet cijfers opgevraagd "over hoe vaak er meldingen worden gedaan/assistentie wordt gevraagd bij de politie vanuit ggz-instellingen".

Het is een dubbele ontwrichting van zowel onze zorg als onze openbare orde. Aan de ene kant worden schaarse ggz-bedden en gespecialiseerde behandelaren volgens JA21 langdurig geblokkeerd door mensen die hier illegaal verblijven, en aan de andere kant moet de toch al zwaar onderbezette politie keer op keer uitrukken naar ggz-locaties om geweld en incidenten te bezweren, terwijl justitieminister Van Weel afgelopen week nog in een brief (2026D53827) moest ingaan op de bevinding van de Algemene Rekenkamer dat 10.000 aangiften van ernstige misdrijven bij de politie op de plank blijven liggen omdat er zogenaamd geen capaciteit is.

Het meest veelzeggende detail in de vragen aan zorgminister Mirjam Sterk en justitieminister David van Weel is de vrees dat de ministeries deze schandalige cijfers niet eens centraal durven bij te houden: "Hoeveel uitgeprocedeerde asielzoekers zijn er momenteel aanwezig in ons land en hoeveel maken daarvan gebruik van ggz-voorzieningen? Indien dit niet wordt geregistreerd, bent u bereid dit te inventariseren en deze inventarisatie te delen met de Kamer?" Als het kabinet niet registreert wat zijn eigen falende uitzetbeleid aanricht in onze ziekenhuizen en crisiscentra, is dat geen toeval: wat je niet telt, hoef je aan de kiezer ook niet uit te leggen.

Kijk ondertussen waar CDA-minister Mirjam Sterk zich wél druk om maakt. In een Kamerbrief van Sterk (2026D42424) van september schreef zij nog uitgebreid over de Twentse proeftuinen tegen zorgfraude, waarvan de resultaten al "breed gedeeld" worden met gemeenten, en vorige week stelde het ministerie de beantwoording van vragen over de stijging van verplichte zorg in de ggz weer doodleuk uit.

Voor het opjagen van Nederlandse zorgaanbieders is er alle tijd, maar voor het vrijmaken van onze acute spoedpoli's voor Nederlandse patiënten gebeurt er helemaal niets.

De kernvraag die boven dit hele schandaal hangt, is natuurlijk kinderlijk eenvoudig: wat doen uitgeprocedeerde asielzoekers überhaupt nog op Nederlands grondgebied? Het woord 'uitgeprocedeerd' betekent letterlijk dat het verhaal klaar is. Ze hebben geen recht op asiel en geen recht op opvang, maar via de regeling voor medisch noodzakelijke zorg kunnen ze op kosten van de belastingbetaler wél de meest intensieve en kostbare spoedzorg van het land bezetten.

Maar in het zachte, grenzeloze Nederland van het partijkartel betekent 'afgewezen' in de praktijk dat je gewoon blijft rondzwerven, voor overlast op straat zorgt en vervolgens via de achterdeur van de acute ggz alsnog in een warm bed met 24-uurszorg van de Nederlandse belastingbetaler belandt. En de Nederlandse burger die wél zijn hele leven premie heeft betaald, mag achteraan aansluiten op een wachtlijst die tot in het volgende jaar doorloopt.

Het is van de zotte dat Kamerleden überhaupt moeten vragen of de regering het "zeer onwenselijk" vindt dat spoedplekken voor de ggz worden ingezet voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Natuurlijk is dat niet alleen onwenselijk, het is een regelrechte schande tegenover elke Nederlander in geestelijke nood en tegenover elke politieagent die op straat met de gebakken peren blijft zitten.

Zolang het kabinet-Jetten weigert om uitgeprocedeerde vreemdelingen daadwerkelijk over de grens te zetten, betaalt niet alleen de schatkist, maar ook de meest kwetsbare Nederlandse patiënt op de spoedpoli daar elke dag de prijs voor.