CDA-minister Bart van den Brink dwingt gemeenten tot asielkoehandel waarbij Lisse achttien statushouders van Katwijk overneemt

Lees die ruilhandel nog eens rustig terug, want dit is de ultieme perversie van het kartelbeleid onder het kabinet-Jetten. In Lisse staan Nederlandse starters, gescheiden vaders en ouderen al jarenlang op een eindeloze wachtlijst voor een betaalbare huurwoning. Waarom moet juist Lisse die achttien statushouders van Katwijk overnemen? Omdat Lisse volgens het ANP "relatief veel sociale huurwoningen" heeft, terwijl Katwijk een azc met 600 plekken heeft. Met één pennenstreek van twee wethouders gaat de sociale huurvoorraad van Lisse dus naar achttien statushouders van de buren, om de bestuurlijke asielboekhouding van Katwijk kloppend te maken. De eigen inwoner die al tien jaar netjes zijn belasting en inschrijfgeld betaalt, mag achteraan aansluiten omdat Den Haag zijn opvangdwang tot op de laatste vierkante meter afdwingt.

En Lisse en Katwijk zijn geen uitzondering, maar het voorland van een landelijke uitverkoop die voor 1 december haar beslag moet krijgen. Voor die datum moeten de provinciale plannen namelijk op het bureau van CDA-minister Bart van den Brink liggen. Overal in het land zien we nu hoe burgemeesters en wethouders onder druk van het ministerie aan het schacheren slaan met opvangbedden, alleenstaande minderjarige vreemdelingen en huurhuizen. Het eigen dorp en de eigen woningzoekende zijn gedegradeerd tot boekhoudkundige schuifposten op een provinciale vergadertafel.

Dat lokale bestuurders zo openlijk meewerken aan deze uitverkoop, komt rechtstreeks voort uit het feit dat het kabinet-Jetten en het CDA de Spreidingswet niet in de prullenbak hebben gegooid, maar juist met ijzeren vuist uitvoeren. Kijk naar wat de Brabantse gemeenten Asten en Someren vrijdag verklaarden nu zij samen verplicht 204 asielzoekers moeten opvangen en daarvoor in december één gezamenlijke opvang in Asten openen. In hun toelichting leggen beide gemeentebesturen de vinger precies op de Haagse dwang: "Gemeenten ontkomen er niet aan om de spreidingswet uit te voeren. Het huidige kabinet houdt gemeenten daar ook aan".

Dat citaat van de Brabantse bestuurders is de complete ontmaskering van het CDA onder Henri Bontenbal en zijn minister Bart van den Brink. Voor de verkiezingen deden CDA en VVD nog alsof zij begrip hadden voor de zorgen van bewoners over de massale asielinstroom en de overbelaste wijken. Eenmaal in het pluche naast D66 gebruiken ze het ambtelijke dwangapparaat om elk dorp dat tegensputtert in het gareel te slaan. Wie geen asielzoekerscentrum binnen de eigen gemeentegrenzen kan of wil bouwen, wordt simpelweg gedwongen om de sociale woningvoorraad op tafel te leggen als wisselgeld voor de buren.

Hoe bont die gemeentelijke ruilhandel inmiddels is geworden, blijkt uit de reeks deals die nu bekend is. In het Gelderse rivierengebied hebben zeven gemeenten afgesproken dat de gemeente Maasdriel alle alleenstaande minderjarige vreemdelingen opneemt die de omliggende gemeenten volgens de Haagse verdeelsleutel moeten huisvesten. In ruil daarvoor schuift Maasdriel een deel van zijn reguliere asieltaakstelling door naar de buren. In Zuid-Holland biedt Teylingen hetzelfde spelletje aan: het neemt alleenreizende minderjarige asielzoekers en statushouders op voor andere gemeenten, die in ruil asielzoekers voor Teylingen moeten opvangen. Lisse en Katwijk breiden het kunstje nu uit met de directe inzet van sociale huurwoningen voor achttien statushouders.

Bedenk wat dit betekent voor de lokale democratie in ons land. Een gemeenteraad en de inwoners van een dorp krijgen helemaal niets meer te kiezen over de vraag of hun schaarse huurwoningen naar de eigen jeugd gaan of naar statushouders uit een andere gemeente. Het college van burgemeester en wethouders tekent een convenant met de buurgemeente, wijst naar de wettelijke plicht van minister Van den Brink en presenteert het resultaat als een slimme, efficiënte samenwerking. Ondertussen ziet een tweeëntwintigjarige timmerman of verpleegkundige in Lisse dat er weer huurwoningen naar achttien statushouders van de buren gaan, woningen waar hij of zij nooit meer voor in aanmerking komt.

De minachting voor de gewone Nederlander druipt van deze constructie af. Sociale woningbouw is in Nederland ooit opgebouwd om arbeidersgezinnen, mensen met een smalle beurs en startende jongeren uit de eigen gemeenschap een betaalbaar dak boven het hoofd te bieden. Onder het bewind van het partijkartel is diezelfde sociale huursector veranderd in het afvoerputje van een falend Europees en Haags grensbeleid, waarbij wethouders met huurcontracten strooien alsof het monopolygeld is.

En wie denkt dat het bij deze achttien statushouders in Lisse blijft, hoeft alleen maar naar de officiële rijkscijfers te kijken om te zien welke tsunami er nog op de Nederlandse woningmarkt afkomt. Zoals blijkt uit de cijfers van de Rijksoverheid over het asielbeleid en de gemeentelijke opgave op Gemeente.nu zitten er op dit moment circa 17.000 statushouders in de opvang van het COA te wachten op een reguliere woning in een gemeente, van wie er al 12.000 langer dan veertien weken in een asielzoekerscentrum verblijven. Omdat die doorstroom volledig vastloopt op het woningtekort, heeft minister Van den Brink gemeenten onlangs ook nog eens gevraagd om versneld 7.450 extra asielopvangplekken uit de grond te stampen.

Dat zijn de keiharde getallen achter de Haagse bezweringstaal. Er zitten 17.000 mensen met een verblijfsvergunning in de azc-wachtkamer die onder het huidige stelsel allemaal aan een gemeentelijke woning gekoppeld moeten worden, terwijl de voordeur van Nederland wagenwijd openblijft voor nieuwe instroom. Elke keer dat een gemeente zoals Katwijk "minder statushouders" hoeft te huisvesten dankzij een deal met Lisse, verdwijnt die druk niet, maar wordt de rekening een paar kilometer verderop bij de woningzoekenden van een buurdorp neergelegd.

Het is precies dit mechanisme waardoor hele generaties jonge Nederlanders tot ver na hun dertigste op een zolderkamer bij hun ouders zitten opgesloten. Je kunt als gemeente niet én duizenden statushouders met voorrang of via taakstellingen in de sociale huur proppen én tegelijkertijd je eigen inwoners op tijd aan een huis helpen. Elke woning kun je maar één keer uitgeven, hoe vaak Haagse bewindslieden en lokale bestuurders ook proberen die simpele rekensom achter ambtelijke uitruilformules te verstoppen.

De enige reden waarom wethouders in Lisse, Katwijk, Asten, Someren en Maasdriel tot dit soort wanhopige ruilhandel overgaan, is dat het kabinet-Jetten en CDA-minister Van den Brink weigeren te doen wat elk normaal land om ons heen wél doet: de asielinstroom naar nul terugbrengen. Zolang Den Haag zich blijft verschuilen achter Brusselse richtlijnen en gedateerde verdragen, blijft de emmer overlopen en dwingt het ministerie de provincies en gemeenten om met steeds grovere middelen dweilen én woonruimte te vorderen.

Bovendien werkt deze koehandel een gevaarlijke tweedeling tussen gemeenten in de hand. Gemeenten met een grote voorraad betaalbare huurwoningen, die juist bedoeld zijn voor hun eigen werkende inwoners met een lager of middeninkomen, worden het wingewest voor buurgemeenten die hun statushouders-taakstelling willen afkopen met opvangbedden. De gewone huurder betaalt de prijs in de vorm van nog langere wachtlijsten en wijken waarvan de sociale samenhang in hoog tempo onder druk komt te staan.

Daar komt bij dat het kabinet met deze dwang ook het laatste restje verzet van dappere gemeenteraden probeert te breken. Als een gemeente zoals Vlaardingen terecht zegt dat de draagkracht van de wijken en buurten volstrekt is uitgeput, hangen de wettelijke termijn van 1 december en het rijkstoezicht van Van den Brink haar meteen boven het hoofd. Het is bestuurlijke intimidatie van de bovenste plank, uitgevoerd door een partij die zichzelf ooit de kampioen van het maatschappelijk middenveld en de lokale gemeenschap noemde.

Wat er nu in Lisse en Katwijk gebeurt, is een alarmsignaal voor elke huurder en elke ouder met opgroeiende kinderen in Nederland. Als sociale huurwoningen voor achttien statushouders in één klap als pasmunt over de tafel kunnen gaan om een azc-deal rond te breien, dan is geen enkele gemeentelijke woningvoorraad meer veilig voor de Haagse verdeelmachine. Voor je het weet legt jouw eigen wethouder volgende maand dertig of vijftig gezinswoningen in het mandje van de buurgemeente om aan de tabellen van Bart van den Brink te voldoen.

Het wordt de hoogste tijd dat gemeenteraden in heel Nederland de rug recht houden en weigeren nog langer als uitvoeringskantoor van het COA en het ministerie van Asiel en Migratie te fungeren. Huurhuizen in Lisse horen naar de woningzoekenden van Lisse te gaan, niet naar een ambtelijke uitruil onder de knoet van Den Haag. Schrap de Spreidingswet per direct, verbied elke vorm van woningruil en voorrang voor statushouders, en zet eindelijk de grenzen op slot voordat de laatste betaalbare huurwoning in Nederland door het partijkartel is weggegeven.