Van den Brink buigt voor Brussel: 114 politieregistraties zijn geen reden om de gezinshereniging van een Syrische verdachte te weigeren

De vragen kwamen van JA21-Kamerleden Simon Ceulemans en Diederik Boomsma. Zij wilden weten hoe het kan dat iemand met zo'n reeks politiecontacten zijn verblijfsvergunning houdt, en of zijn familie hier nog naartoe mag. De jongen kwam op zijn veertiende naar Nederland. Vier jaar later staat hij volgens de berichten voor 114 keer in de politiesystemen.

Op 16 oktober kwamen de antwoorden. Over de zaak zelf zegt de minister niets: "Over individuele casuïstiek" doet hij geen uitspraken. Maar wat hij over de regels schrijft, is veelzeggend genoeg.

Een asielvergunning intrekken of weigeren kan volgens Van den Brink alleen als er minstens één onherroepelijke veroordeling ligt voor een ernstig of bijzonder ernstig misdrijf. Een lijst met feiten waarvoor iemand niet is veroordeeld, telt daarbij niet. En een optelsom van lichtere vergrijpen komt volgens de minister niet aan die drempel.

Voor gezinshereniging werkt het net zo. De IND kijkt bij een aanvraag vooral naar de familieleden die willen overkomen. Pas als de vergunning van de jongen in Nederland wordt ingetrokken, wordt de gezinshereniging geweigerd. Op basis van gewoontecriminaliteit zonder zware veroordeling weigeren? "Binnen het geldende EU-recht bestaan hiertoe thans geen mogelijkheden," schrijft de minister. Den Haag heeft de sleutel van de eigen voordeur in Brussel ingeleverd.

Wat gebeurt er dan wél? Wordt de jongen veroordeeld, dan krijgt de IND daar automatisch een melding van. Loopt er een procedure om zijn vergunning in te trekken, dan kijkt de IND of de aanvraag voor gezinshereniging wordt afgewezen. Maar zolang die veroordeling er niet is, beoordeelt de IND gewoon of het gezin mag komen. Over de zaak zelf zwijgt de minister.

De minister toont wel begrip. "Ik deel met u dat dit spanning oproept," schrijft hij aan de JA21-Kamerleden. Spanning. Alsof het om een lastig dilemma in een vergaderzaal gaat, en niet om een jongen die volgens de politiesystemen een spoor van 114 registraties achter zich laat, met als voorlopig dieptepunt de verdenking van een gewelddadige overval.

Wie in Amsterdam-Oost woont, voelt geen spanning, maar angst. En wie ziet dat de familie van zo'n verdachte gewoon de procedure voor gezinshereniging kan doorlopen, voelt woede. Daar ligt ook het verschil met de gewone Nederlander, die voor een verkeersboete al een deurwaarder aan de deur krijgt. Spanning? De Nederlander voelt geen spanning, maar woede.

Al in september ging het in de Kamer over deze zaak. Toen zei staatssecretaris Claudia van Bruggen nog dat het kabinet niet ingaat op individuele gevallen. Nu, ruim een maand later, is het antwoord in de kern hetzelfde. Er verandert niets.

In dezelfde antwoorden staan cijfers die laten zien dat dit geen losse zaak is. Op de Top-X-lijst van het COA, de lijst van bewoners die stelselmatig voor overlast of criminaliteit zorgen, stonden in augustus 1.284 unieke vreemdelingen. Van hen staan er 379 te boek als veelpleger, zijn er 326 betrokken bij feiten met een grote impact en 178 bij geweld tegen agenten of andere mensen met een publieke taak.

De minister haast zich erbij te zeggen dat die cijfers niet één op één te vertalen zijn naar strafbare feiten, en dat een deel gaat over incidenten op COA-locaties. Alsof dat geruststellend is. Wie in een azc een medewerker aanvalt, valt ook gewoon iemand aan.

En dan het meest pijnlijke antwoord. JA21 vroeg hoeveel vreemdelingen met een verblijfsvergunning er 10, 50 of meer dan 100 politieregistraties hebben. Dat weet de minister niet. De politie houdt namelijk niet systematisch bij welke verblijfsstatus iemand heeft. Het kabinet weet niet eens hoeveel van zijn veelplegers een verblijfsvergunning hebben.

Een kabinet dat de instroom zegt te willen beperken, maar niet eens telt hoeveel criminele vergunninghouders er rondlopen, vliegt blind. En zolang het niet telt, hoeft het ook niets uit te leggen.

Er zijn twee wegen. Den Haag kan in Brussel keihard inzetten op ruimere mogelijkheden om vergunningen in te trekken en gezinshereniging te weigeren bij stelselmatige criminaliteit, ook zonder die ene zware veroordeling. Of het kabinet kan in eigen land doen wat wel kan: zorgen dat zaken als deze snel bij de rechter komen, zodat die veroordeling er wél ligt.

Allebei vergt het een minister die wil. Van den Brink schrijft liever over spanning en over de grenzen van het EU-recht dan over wat hij gaat doen. Ondertussen mag de familie volgens zijn advocaat gewoon komen.

Een land dat zijn eigen voordeur niet meer dicht mag doen voor wie hier 114 keer de fout in zou zijn gegaan, moet zijn afspraken met Brussel herzien. Wie hier gastvrijheid misbruikt, verliest zijn vergunning, en zijn familie blijft waar ze is.