Agema fileert de rechtse correctie van de VVD: "75-75 is nog steeds geen meerderheid"

Op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum zitten D66, VVD en CDA dit weekend opnieuw bij elkaar. Dilan Yeşilgöz eiste vrijdag dat D66 en CDA hun deals met links staken, en ze wil er mogelijk een rechtse partij bij. Na het mislukte overleg van vrijdag zei ze het tegen de verzamelde pers zelf: "Het zou kunnen dat een rechtse partij erbij komt zodat de balans terugkomt." Welke partij, zei ze er niet bij.

Iedereen in Den Haag weet welke partij ze bedoelt, en het is niet de PVV. De drie coalitiepartijen hebben samen 66 zetels. Met de negen zetels van JA21 erbij kom je precies op de helft van de Kamer uit.

Daar legt Agema de vinger op. Ze begint nog vriendelijk: het is "verstandig" dat Yeşilgöz het minderheidskabinet loslaat. Dan volgt de klap. Op X schreef de oud-minister: "Alleen JA21 erbij is te weinig. 75-75 is nog steeds geen meerderheid."

Een kabinet met 75 zetels blijft een kabinet dat bij elke stemming moet bedelen. Zo'n coalitie blijft volgens Agema afhankelijk van partijen die er iets voor terug willen. En elk Kamerlid uit de eigen 75 krijgt opeens de macht om alles te blokkeren. Ze noemt Kathleen Ferrier en Ad Koppejan, de twee CDA-Kamerleden die in 2010 dwarslagen toen het CDA met gedoogsteun van de PVV ging regeren. Eén afvallige, en het hele rechtse herstel van Yeşilgöz valt om.

Agema laat het niet bij rekenen. Ze schreef er direct achteraan: "Daarnaast zou het wel zuur zijn als JA21 nu punten krijgt op asiel die Geert Wilders in juni 2025 niet kreeg…" Daar zit de pijn voor de VVD. In juni 2025 viel het kabinet-Schoof, omdat de coalitiepartners het asielplan van Wilders niet wilden tekenen. De VVD was een van die partners.

Haalt dezelfde VVD nu een kleinere rechtse partij binnen en geeft ze die op asiel wel ruimte, dan zegt ze tegen jou als kiezer dat strenge asielregels best konden, zolang ze maar niet van de PVV kwamen. Het ging de VVD dus nooit om de inhoud, het ging om Wilders. Wie nu nog gelooft dat Yeşilgöz een rechtse koers wil, moet dat goed onthouden.

Het pijnlijkste is dat zelfs dit halve plan nergens heen gaat. De VVD probeerde JA21 al bij de formatie aan boord te krijgen, maar D66 en CDA hielden de deur toen dicht. Daar is niets aan veranderd. De partners van Yeşilgöz zijn zich rotgeschrokken van haar toon en twijfelen achter de schermen of de VVD überhaupt nog een uitweg zoekt.

De VVD eist dus een rechtse partij erbij die haar partners niet willen, die nog geen meerderheid oplevert en die precies laat zien hoe de liberalen de PVV hebben laten vallen. Een strategie kun je dat moeilijk noemen. Het is tijd rekken, om toch op het pluche te kunnen blijven zitten.

De kiezer koos in 2025 voor rechts, en die keuze ligt nog steeds in de Kamer. Yeşilgöz moet stoppen met het uitsluiten van de PVV, of ronduit toegeven dat haar rechtse correctie een papieren tijger is. Agema zei het scherper dan de hele coalitie bij elkaar. De VVD kan op De Zwaluwenberg nog zo hard roepen om een rechtse partij erbij. Zolang de PVV buiten blijft, krijg jij geen rechts kabinet, maar een verbouwd minderheidskabinet van Jetten.