Eigen jongeren eerst: FVD krijgt de raad van Hoogeveen mee in de strijd om voorrang op een huurhuis

De motie kwam op tafel bij de begrotingsbehandeling op 12 november, meldt FVD Hoogeveen. Gemeentebelangen, Echt Hoogeveen en de SGP dienden hem mee in. Het college moet bij de nieuwe huisvestingsverordening uitzoeken voor welke woningen en in welke wijken voorrang voor inwoners met een band met Hoogeveen nodig is. Jongeren en starters krijgen daarbij extra aandacht.

Fractievoorzitter Vincent Vos van FVD is er blij mee. "Deze aangenomen motie is een belangrijke stap richting een woningbeleid waarin de belangen van onze eigen inwoners prioriteit hebben", zei hij. Daarna moet het college kijken of Hoogeveen een proef kan doen. De motie noemt als voorbeeld het Gelderse Oldebroek, waar eigen inwoners voorrang krijgen bij de eerste verhuur van jongerenappartementen. Dat zou in elke gemeente vanzelf moeten spreken, maar het moest weer van FVD komen.

Het mooie is: Hoogeveen hoeft niemand om toestemming te vragen. Sinds 1 januari 2024 mag een gemeente voorrang geven aan mensen met een band met de eigen gemeente. Dat mag bij maximaal de helft van de woningen die ze toewijst. Dat staat in de vernieuwde Huisvestingswet, legt de VNG uit. Daarvoor lag de grens voor lokale binding op 25 procent.

Er zit wel een voorwaarde aan. De gemeente moet onderbouwen dat de voorrang noodzakelijk en geschikt is, en dat ze niet verder gaat dan nodig. Daarom vraagt de motie om onderzoek. Dat is geen zwakte, dat is de route die de wet zelf voorschrijft. De ruimte ligt er al bijna drie jaar. Een gemeente moet hem alleen willen pakken.

En dat willen is hard nodig. Kijk naar de cijfers van het CBS, die DDS eind oktober op een rij zette. Van alle starters die in 2024 voor het eerst een corporatiewoning kregen, was bij 21 procent een statushouder. In 2018 was dat nog 9 procent. Het ging in 2024 om 8.700 huishoudens.

Van alle statushouders die in 2024 een corporatiewoning kregen, had twee derde nooit eerder een eigen woning. Ze lieten dus ook geen huis achter voor de volgende op de lijst. Een Nederlander die verhuist, maakt vaak plek voor een ander. Een statushouder die uit de opvang komt, haalt er alleen een woning af. En de jongere die hier is opgegroeid, schuift weer een plekje op.

Den Haag beloofde daar iets aan te doen. Er zou een verbod komen op voorrang voor statushouders. Maar D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan maakte in maart bekend dat ze het oude wetsvoorstel intrekt. Half oktober was het kabinet volgens de Rijksoverheid nog altijd "bezig met de voorbereidingen" van een nieuw voorstel. Bezig. Terwijl jouw kinderen bij je op zolder wonen.

Een onderzoek is nog geen voorrang. Dat weet FVD in Hoogeveen ook. Het college moet nu met een huisvestingsverordening komen die de ruimte uit de wet echt gebruikt. Niet met een rapport dat in een la verdwijnt. De raad moet het college daar elke vergadering aan houden.

En de rest van Nederland? Elke gemeente met een wachtlijst kan morgen hetzelfde doen. De wet is er, de motie is er, het voorbeeld is er. Eigen jongeren eerst hoort geen uitzondering te zijn. Het hoort de regel te zijn, in Hoogeveen en in de rest van het land.