Hermans schuift 7.000 cannabispatiënten af op import: de enige legale teler Bedrocan is failliet, en zelfs VVD Veendam slaat alarm

Op 7 oktober was het zover: de Groningse rechtbank sprak het faillissement uit. Dat ging snel, want pas twee weken eerder had Bedrocan nog om uitstel van betaling gevraagd. Jarenlang was het Bureau voor Medicinale Cannabis, de overheidsdienst die de cannabis via de apotheek bij de patiënt bracht, de afnemer. Geen klant was groter dan de staat zelf.

Dat contract eindigde begin 2026. Het ministerie wil dat telers straks rechtstreeks aan apotheken kunnen leveren, en liep daarop vooruit. Alleen: die wetswijziging is er nog lang niet. Volgens VWS-minister Sophie Hermans gaat die naar verwachting pas op 1 juli 2028 in.

Zet het op een rij. De overheid stopt met inkopen bij de enige legale teler. De nieuwe regels, waarmee die teler zelf aan apotheken zou mogen verkopen, komen pas over bijna twee jaar. In de tussentijd krijgt Bedrocan geen nieuwe opdrachten meer van het overheidsbureau en mag het ook niet zelf aan apotheken leveren. Geen wonder dat het bedrijf omviel. Het ministerie haalde de brug weg voordat de nieuwe er lag.

De eerste stap zette Fleur Agema (PVV), toen minister van VWS: in een Kamerbrief van februari 2025 liet zij weten dat de opdracht aan Bedrocan zou stoppen. Maar sinds februari dit jaar zit Hermans op het ministerie, en zij schoof de nieuwe wet door naar medio 2028. Een nieuwe aanbesteding voor teelt in Nederland komt er niet. Het gat moet dicht met import: via een Europese aanbesteding zoekt het ministerie een leverancier in het buitenland.

Gewaarschuwd was Den Haag wel. In september bracht HollandBIO, de vereniging van biotechbedrijven, een notitie uit over dreigende tekorten van medicinale cannabis en de continuïteit van de patiëntenzorg. Een maand later was de enige legale teler failliet.

Wat betekent dit voor de patiënt? Het Bureau voor Medicinale Cannabis legde vooraf een voorraad aan. Die is volgens het bureau toereikend tot minstens medio 2027. Hermans gaf zelf toe dat die voorraad niet onbeperkt is en een houdbaarheidsdatum heeft. Wat daarna komt, is buitenlandse cannabis, met een gehalte aan werkzame stoffen dat zoveel als het lukt in de buurt moet komen van wat patiënten nu krijgen.

Zoveel als het lukt. Voor mensen met MS, epilepsie of chronische pijn is dat geen detail. Zij zijn vaak jaren bezig geweest om de juiste soort en dosis te vinden. Patiënten vrezen dat een andere variant minder goed werkt, en dat ze opnieuw moeten zoeken naar wat hun klachten verlicht. Wie met MS of epilepsie leeft, is geen proefkonijn voor een importexperiment.

En het verlies is groter dan één bedrijf. Met Bedrocan verdwijnt ook jarenlang opgebouwde Nederlandse kennis van het telen van medicinale cannabis volgens farmaceutische normen. En ook de verkoop naar het buitenland houdt op: het overheidsbureau doet na dit jaar geen export meer. Nederland maakt zich zo afhankelijk van het buitenland, voor een medicijn dat het zelf kon maken.

Hoe ernstig het is, blijkt uit wie er nu aan de bel trekt. Niet de oppositie, maar de VVD in Veendam, de partij van de minister zelf. Raadslid Gretha Heikens en fractievoorzitter Aaldert Bunskoek eisen snel opheldering: wat kan er nog gered worden, voor de mensen die het middel nodig hebben, voor het personeel en voor de vakkennis die in Veendam en Emmeloord is opgebouwd? Heikens benaderde Hermans en VVD-Kamerlid Hilde Wendel rechtstreeks.

"Voor deze mensen gaat het om hun dagelijks leven en de behandeling van hun klachten," zegt Heikens. "Zij hebben duidelijkheid nodig over de beschikbaarheid van hun vertrouwde product." Wat er nog op de plank ligt, wat al besteld was, en of er met de curator een doorstart in zit: dat wil ze van de minister weten. Als zelfs de VVD in Veendam alarm slaat bij een VVD-minister, weet je hoe laat het is.

Heikens is daarbij nog mild voor haar partijgenoot. Hermans heeft "een bestaand dossier overgenomen", zegt ze. Dat klopt. Maar een minister die een dossier overneemt, neemt ook de verantwoordelijkheid over, en die verantwoordelijkheid heeft ze tot nu toe niet genomen.

"Dit dossier loopt over meerdere bewindspersonen," zegt Heikens. Kamerlid Wendel liet de Veendammers weten dat zij het onderwerp in haar pakket heeft en er snel op terugkomt. "Wij blijven dit nauwgezet volgen," zegt Bunskoek. Patiënten hebben aan nauwgezet volgen alleen weinig; zij willen weten of hun medicijn er straks nog is.

Er is nog een kans. Of Bedrocan met een doorstart verder kan of wordt overgenomen, is nog onduidelijk. Juist nu kan Hermans laten zien dat ze patiënten voorop zet: zorg voor afspraken die het bedrijf en de kennis voor Nederland behouden, en dicht het gat tot de nieuwe wet er is.

Vergeet ook de zo'n zeventig mensen niet die bij Bedrocan werkten, in Veendam en Emmeloord. Zij verloren hun baan nadat hun grootste klant, de staat, de stekker eruit trok.

Doet ze dat niet, dan is het aan de Tweede Kamer om haar ter verantwoording te roepen. Help Bedrocan aan een doorstart, of leg uit waarom 7.000 patiënten moeten wachten op een wet die er nog niet is.