Zorgbegroting kabinet-Jetten wankelt: Coenradie (JA21) prikt VVD-fabeltje over hoger eigen risico en zorgpremie van 169 euro genadeloos door

Wie als minderheidskabinet wil regeren, moet nederig zijn en met serieuze voorstellen komen waar de Kamer iets mee kan. Maar bij D66 denken ze nog altijd dat ze met holle frasen een meerderheid bij elkaar kunnen praten. D66-Kamerlid Marc Vervuurt beweerde tijdens het debat dat er in de zorgbegroting al handreikingen staan aan zowel de linker- als de rechterkant van de Kamer.

Dat wekte onmiddellijk verbazing bij de oppositie. Ingrid Coenradie (JA21) vroeg zich hardop af wat die handreikingen dan wel zijn, want zij had ze in de stukken helemaal niet gezien. Ook aan de andere kant van het halfrond was het geduld op: Julian Bushoff (PRO) vroeg zich af wat D66 eigenlijk gaat doen "om een meerderheid voor de plannen van het kabinet zeker te stellen", en ChristenUnie-leider Mirjam Bikker eiste boter bij de vis van de coalitie: "De uitgestoken hand is er, maar kom met duidelijkheid."

En hoe reageerde D66'er Vervuurt op het feit dat de begroting van zijn eigen kabinet van alle kanten wordt afgewezen? Met de typische Haagse zelfgenoegzaamheid dat het op het laatste moment allemaal wel los zal lopen: "Als er druk op staat, kan er politiek heel veel gebeuren." Met andere woorden: we laten de boel gewoon vastlopen tot vlak voor de stemmingen en hopen dan met wat achterkamertjesdeals alsnog een paar partijen over de streep te trekken.

Maar het meest veelzeggende moment van het debat kwam toen VVD-Kamerlid Hilde Wendel het woord nam. De VVD probeert zich buiten verkiezingstijd nog weleens voor te doen als de partij van de hardwerkende Nederlander, terwijl ze in elk kabinet vrolijk meestemt met de ene na de andere lastenverzwaring. Wendel verklaarde in het debat dat ze wil dat werken ook gaat lonen voor mensen die zorg krijgen — een opmerking die haar direct op de vraag van Bushoff kwam te staan of de VVD dan de belastingplannen van het kabinet gaat aanpassen, aangezien die plannen helemaal niet goed zijn voor mensen die werken.

Vervolgens trok Wendel een klassieke VVD-truc uit de kast om een nog verdere verhoging van het eigen risico te verdedigen. Volgens de VVD'er moet het eigen risico omhoog, zodat de zorgpremie omlaaggaat, "omdat werkenden de meeste zorgkosten betalen".

Het is het soort boekhoudkundige wensdenken waarmee VVD-politici al jarenlang bezuinigingen en eigen betalingen aan de man proberen te brengen: betaal eerst maar flink meer aan de kassa van het ziekenhuis of de apotheek, dan wordt je maandelijkse premie vanzelf lager. Alleen weet iedere Nederlander die weleens naar zijn bankafschriften kijkt dat de zorgpremie in dit land werkelijk nóóit omlaaggaat.

JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie liet Wendel er dan ook niet mee wegkomen en veegde de vloer aan met de VVD-redenering. "We moeten af van het beeld van de VVD, want iedereen in de sector zegt dat de premie niet omlaaggaat als het eigen risico stijgt", aldus Coenradie.

Daarmee sloeg Coenradie de spijker precies op zijn kop. De harde cijfers voor komend jaar bewijzen immers het exacte tegendeel van wat de VVD beweert. De gemiddelde zorgpremie waarmee het kabinet rekent, ligt voor volgend jaar op maar liefst 169 euro per maand. Dat is 12,50 euro per maand méér dan in 2026 — een extra aderlating van 150 euro per jaar voor iedere volwassen Nederlander, oftewel 300 euro per jaar extra voor een stel. En daarnaast stijgt het eigen risico komend jaar óók nog eens met 15 euro.

Zie daar de VVD-logica in de praktijk: het eigen risico gaat omhoog én de maandpremie schiet met 12,50 euro per maand omhoog. Werkende Nederlanders, die ook al via hun inkomstenbelasting en de inkomensafhankelijke bijdrage het leeuwendeel van het zorgstelsel financieren, worden dus simpelweg aan twee kanten tegelijk gepakt.

Het kabinet-Jetten had dat eigen risico zelfs nóg verder willen laten stijgen, maar daar is in de Tweede Kamer simpelweg geen steun voor te vinden. En terecht: voor chronisch zieken, ouderen en mensen die pech hebben met hun gezondheid is het eigen risico geen 'prikkel om minder zorg te gebruiken', maar een ordinaire jaarlijkse boete op ziek zijn.

Bovendien krijgt de Nederlandse burger voor die recordpremie van 169 euro per maand niet eens fatsoenlijke en tijdige zorg terug. Terwijl de premies en eigen betalingen elk jaar stijgen en de overheid met miljarden strooit voor haar eigen bureaucratie en miljoenen aan dwangsommen bij een falende IND, lopen de wachttijden in de zorg de spuigaten uit en wil het kabinet ouderen ook nog eens korten op hun huishoudelijke hulp.

Waar de VVD doet alsof ze de werkende Nederlander helpt door zieke mensen een hoger eigen risico op te leggen, wijst Forum voor Democratie op de werkelijke oorzaak waarom werken in Nederland niet meer loont: een veel te zware belastingdruk en een uitdijende overheid die de middenklasse als een citroen uitknijpt. Bij de behandeling van het Belastingplan 2027 stelde FVD-Kamerlid Milan Schenk deze week de fundamentele vraag van wie het geld dat in Nederland wordt verdiend eigenlijk is.

"Al decennia eigent de Rijksoverheid zich te pas en te onpas extra belastingen toe. Ook volgend jaar worden de hardwerkende verpleegkundige, de (beginnende) ondernemer en de kleine belegger hard gepakt. Forum voor Democratie wil een fundamenteel andere koers: een kleine overheid, stoppen met ideologische projecten en radicale lastenverlichting", aldus FVD.

Het contrast tussen het Haagse kartel en een daadwerkelijk rechts beleid kan nauwelijks groter zijn. Bij D66, VVD en CDA mogen de verpleegkundige, de ondernemer en de gepensioneerde elk jaar meer belasting én 169 euro zorgpremie per maand aftikken, terwijl de coalitie in de Kamer niet eens een meerderheid voor haar eigen zorgbegroting op de been weet te brengen.

Dát is de bestuurlijke impasse waarin het kabinet-Jetten verkeert. Nu zelfs de SGP dreigt de deur voor het Belastingplan dicht te gooien en de oppositie ook voor de zorgbegroting geen poot uitsteekt om het minderheidskabinet te redden, wordt het een bijzonder hete herfst voor D66, VVD en CDA.