Hermans schrapt de 13-wekenecho, maar verpakt de selectie van ongeboren kinderen laf als 'reproductieve autonomie'

In haar Kamerbrief van maandag schrijft Hermans dat het kabinet heeft "besloten om de 13-wekenecho in de huidige onderzoeksopzet te laten aflopen per 1 januari 2028". Haar argument is puur technisch. In het eerste jaar werden 129.704 echo's gemaakt. Er kwamen 1.313 afwijkende uitslagen uit, en 775 daarvan bleken vals alarm. Tegelijk werden 1.164 afwijkingen gemist. Te veel zwangeren werden volgens haar "ten onrechte ongerust" gemaakt.

Over het ongeboren kind zelf staat er geen woord in. Wel dit: "Het belang van reproductieve autonomie staat voor het kabinet niet ter discussie." En Hermans wil een "verkenning van de keten van prenatale screening", die uiteindelijk kan leiden tot "nieuwe inzichten over het aanbieden van een vroege screeningsecho". Hermans schrapt de echo niet omdat elk kind welkom is, maar omdat de techniek nog niet goed genoeg werkt. Kil en berekenend: het ongeboren kind telt in haar afweging niet mee, alleen de foutmarge.

Reproductieve autonomie klinkt als een onschuldig woord uit een beleidsnota. De overheid legt zelf uit wat het betekent. In de officiële folder over de NIPT, de 13-wekenecho en de 20-wekenecho staat het zonder omwegen: "Je kunt ervoor kiezen om de zwangerschap te laten beëindigen." En meteen daarna: "Dan kan dat tot 24 weken zwangerschap."

Waarom zou je het dan al bij dertien weken willen weten? Ook dat staat in de folder: "Als er vervolgonderzoek nodig is, heb je meer tijd om te bepalen wat je met de uitslag doet." Meer tijd om te beslissen, over het leven van je eigen kind. Dat is wat deze echo de ouders bood, en dat is waar Hermans niet aan wil komen.

D66-Kamerlid Wieke Paulusma, nota bene uit de coalitie van Hermans, zei het in september bij de EO gewoon hardop. Ze wil ouders zeven weken extra geven, onder meer "om na te kunnen denken over het afbreken van de zwangerschap". En ze voegde eraan toe: "En het leidt daarbij ook tot minder late abortussen."

Daar staat het, schaamteloos uitgesproken: een echo die abortussen niet voorkomt, maar vervroegt. Een kind is bij dertien weken niet minder kind dan bij twintig. Het enige verschil is dat de keuze sneller en stiller valt. D66 noemt dat vooruitgang. Ik noem het een overheid die ongeboren kinderen met een aandoening steeds eerder en steeds geruislozer laat verdwijnen.

ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker zag in hetzelfde EO-gesprek wél waar het om draait. Bij kinderen met een ernstige aandoening, zoals een open ruggetje, "wordt er steeds vaker gekozen voor een abortus", zei ze. En: "Terwijl het iets is waar ook operatief veel meer kan." Ze waarschuwde: "Laten we er dus voor waken om alles te medicaliseren en steeds meer testen in te voeren."

Het schrijnendste wat Bikker vertelde: ze hoort steeds vaker van ouders die moeten uitleggen waarom hun kind met een aandoening geboren is. Dat is het eindstation van 'reproductieve autonomie': ouders die zich moeten verantwoorden voor het bestaan van hun eigen kind. Bikker vreest "dat we steeds meer naar een samenleving toegaan die maakbaarder is". Ze heeft gelijk, en Hermans helpt die kille, maakbare samenleving een handje.

En het staat niet op zichzelf. Maandag bleek uit cijfers van de inspectie dat er vorig jaar 163 abortussen bij meisjes onder de 15 waren, tegen 65 een jaar eerder. Een verklaring heeft de inspectie niet. Ondertussen wil PRO abortus helemaal uit het Wetboek van Strafrecht halen. Stap voor stap wordt het afbreken van een zwangerschap normaler, vroeger en stiller, en Den Haag kijkt toe.

Maar ouders hebben toch recht op informatie? Paulusma vindt dat ouders altijd recht hebben op informatie over hun kindje. Informatie om je voor te bereiden op een kind dat extra zorg nodig heeft: prima. Daarvoor blijft de 20-wekenecho bestaan, en het kabinet wil die zelfs laten evalueren. Maar wie eerlijk is, ziet dat het bij dertien weken niet om voorbereiden draait. Paulusma zei het zelf: minder late abortussen, maar meer vroege abortussen.

Hermans had kunnen zeggen: deze echo stopt, omdat in Nederland elk kind welkom is, ook een kind met een open ruggetje. Ze zegt precies het omgekeerde. De autonomie "staat niet ter discussie", alleen de techniek moet beter. Dat is de laffe taal van een minister die nooit hardop durft te zeggen waar het echt om gaat.

Hermans moet de verkenning naar een nieuwe vroege screeningsecho schrappen, en geen nieuwe weg zoeken om kinderen nog eerder in kaart te brengen. Steek dat geld in de zorg voor kinderen met een aandoening en in steun voor hun ouders. En de Kamer moet ophouden met wegkijken terwijl abortus stap voor stap het nieuwe normaal wordt.

Een kind is geen uitslag op een scherm. Het is jouw kind, bij dertien weken net zo goed als bij twintig, en het verdient een overheid die dat durft te zeggen. Sophie Hermans durft het niet.