Boekholt-O'Sullivan (D66) wil huizenkopers opzadelen met staatsregister: kosten kunnen 'worden doorberekend aan consumenten'

In haar Kamerbrief van negen pagina's over de regulering van de makelaardij (Kamerstuk 32 847, nr. 1505) van 1 oktober kondigt de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan dat zij wil afstappen van de vrije beroepskeuze die sinds 2001 geldt. Destijds werd de beschermde titel voor makelaars juist afgeschaft om concurrentie aan te jagen en de tarieven voor burgers omlaag te brengen. Maar voor een D66-bewindsvrouw is elke sector zonder Haagse stempelmachine een doorn in het oog.

Boekholt-O'Sullivan kiest in haar brief voor het invoeren van een wettelijke "registerplicht voor makelaars", gekoppeld aan wettelijke gedragsnormen naar Belgisch voorbeeld en verplicht tuchtrecht. Iedereen die in Nederland makelaarsactiviteiten wil aanbieden, moet straks ingeschreven staan in dit nieuwe register, dat door een nog aan te wijzen instantie moet worden beheerd en gecontroleerd.

Om te voorkomen dat iemand nog buiten haar nieuwe controleapparaat om een huis in de verkoop zet, komt de minister met een vergaand dwangmiddel. Op pagina 8 van haar brief schrijft Boekholt dat er gedacht wordt aan "een verbod op het publiceren van advertenties zonder registratienummer, vergelijkbaar met de verplichting die is opgenomen in de Huisvestingswet 2014 voor de toeristische verhuur van woonruimte".

Wie dus via een makelaar een woning wil aanprijzen, heeft straks een makelaar met een registratienummer uit haar nieuwe register nodig, anders mag de advertentie niet eens online. En om dit nieuwe stelsel op te tuigen, moeten haar ambtenaren eerst de juridische en technische inrichting uitwerken, een registerhouder en een toezichthouder aanwijzen én de hele boel ook nog eens laten toetsen aan drie verschillende Europese richtlijnen in Brussel. Boekholt bouwt geen huizen, ze bouwt een betuttelingsmachine.

Waarom lopen de spanningen bij het kopen van een woning in Nederland eigenlijk zo hoog op? Niet omdat er een ambtenarenregister ontbreekt, maar omdat er een gigantisch woningtekort van ruim 380.000 huizen heerst. Als twintig wanhopige gezinnen tegen elkaar op moeten bieden voor één rijtjeshuis, terwijl dit kabinet de grenzen wagenwijd openlaat en gemeenten en corporaties de hand boven het hoofd houdt die statushouders voorrang blijven geven, verandert elke huizenverkoop vanzelf in een vechtpartij.

Het meest onthullende aan de Kamerbrief van Boekholt is dat haar eigen onderzoeken aantonen hoe zinloos haar nieuwe papierwinkel is. Uit het rapport van het Verwey-Jonker Instituut dat ze zelf liet opstellen blijkt namelijk dat maar liefst 87 procent van de klachten ging over een makelaar die al gewoon lid was van een beroepsorganisatie (zoals NVM of Vastgoed Nederland) mét gedragsregels en tuchtrecht. En volgens onderzoek van Vereniging Eigen Huis krijgt maar 32 procent van de bieders het biedlogboek, terwijl die aangesloten makelaars al verplicht zijn het te geven.

Daarnaast erkent de minister op pagina 7 van haar brief zwart op wit dat noch het onderzoek van Verwey-Jonker noch het meldpunt van Vereniging Eigen Huis aanleiding geven "te veronderstellen dat opleidingsvereisten of eisen aan permanente educatie een aantoonbaar effect hebben op het verminderen van negatieve ervaringen van consumenten met makelaars". Zelfs haar eigen onderzoeken bewijzen dat deze papierwinkel niets oplost.

Toch wil ze de registerplicht en de verplichte aansluiting bij De Geschillencommissie doordrukken. En op pagina 8 vertelt Boekholt zonder blikken of blozen wie de kosten voor het beheer, de keuring en het toezicht van dit nieuwe register gaat ophoesten: "Deze kosten zullen uiteindelijk worden gedragen door de beroepsgroep en kunnen daarmee indirect worden doorberekend aan consumenten." De rekening voor haar nieuwe toezichthouder belandt dus gewoon op de eindafrekening van de Nederlander die een huis koopt of verkoopt.

Natuurlijk hebben consumenten recht op een eerlijk biedproces en een betrouwbare makelaar. Als een makelaar de boel flest, kun je het bestaande biedlogboek volgens de standaardnorm NTA 8061 simpelweg wettelijk afdwingen bij de overdracht via de notaris, zonder een compleet nieuw beroepsregister met advertentienummers op te tuigen. Maar Boekholt wijst het reguleren van het koopproces zelf juist af en kiest voor een register waarmee ze de hele sector onder politieke gedragsnormen kan plaatsen.

Waar het bij D66 werkelijk om draait, staat in de voorlaatste alinea op pagina 8. Daar kondigt Boekholt aan dat zij in aanloop naar het eerste kwartaal van 2027 gaat onderzoeken of de registerplicht en het bijbehorende tuchtrecht ook moeten worden uitgebreid naar de verhuurmakelaardij. De reden? Volgens de minister zijn er binnen de verhuursector "signalen van ongewenst gedrag, bijvoorbeeld op het gebied van woondiscriminatie zoals beschreven in de jaarlijkse Landelijke monitor Woondiscriminatie".

Daarmee valt het laatste puzzelstukje op zijn plek. Met een verplicht overheidsregister en een mogelijkheid tot "royement door de registerhouder" krijgt de overheid een instrument in handen om iedere makelaar die woningen verkoopt of verhuurt aan de ideologische leiband te leggen.

Dit is dezelfde D66-minister die Nederlandse jongeren op de woningmarkt wegzette met de arrogante opmerking dat heel veel starters 'gelukkig' nog bij hun ouders kunnen blijven wonen, terwijl ze op het Binnenhof toekijkt hoe het verbouwingsbudget richting de 2,8 miljard euro explodeert en ze ondertussen gemeenten je stroomverbruik wil laten opvragen en een digitale achterdeur in je warmtepomp wil.

De Tweede Kamer moet dit overbodige registerplan direct naar de prullenbak verwijzen zodra Boekholt er in het eerste kwartaal van 2027 mee terugkomt, de verplichte Europese aanmelding blokkeren en eisen dat het ministerie van Volkshuisvesting stopt met het verzinnen van nieuwe kostenposten voor huizenkopers. Haal dit verplichte makelaarsregister van tafel en ga eindelijk betaalbare huizen bouwen! Haar registratiedrift, jouw hogere makelaarsrekening.