Letschert (D66) breekt belofte aan 1,5 miljoen studenten over renteplafond: 'Daar baal ik van', maar voor asiel zijn miljarden

Laten we de cijfers uit het bericht van de Rijksoverheid en de NOS eens onder het vergrootglas leggen, want het bedrog druipt ervan af. Toen Rob Jetten, Dilan Yeşilgöz en Henri Bontenbal hun coalitieakkoord presenteerden, sierden ze de etalage met de belofte van een renteplafond van 2,5 procent voor studenten en oud-studenten. Daar reserveerden de drie partijen een bedragje van 40 miljoen euro per jaar voor.

Iedereen die ook maar op de achterkant van een bierviltje kon rekenen, wist toen al dat die 40 miljoen euro een lachertje was. Want Robbert Dijkgraaf, toen nog D66-minister van Onderwijs, zag het volgens de NOS al in 2023 aankomen: zo'n renteplafond kon zijn ministerie 'leegtrekken' zodra de kapitaalmarktrente stijgt, omdat de staat zelf geld moet lenen om die studieleningen te financieren. Maar D66, VVD en CDA zetten de belofte tóch in hun akkoord om jonge kiezers binnen te hengelen.

En nu komt de aap uit de mouw. Doordat de langetermijnrente waaraan de studierente is gekoppeld, is gestegen van 2,7 naar 3,3 procent, blijkt het beloofde renteplafond van 2,5 procent niet 40 miljoen euro per jaar te kosten, maar minimaal 160 miljoen euro per jaar. Een verschil van minstens 120 miljoen euro extra per jaar.

En wat zegt D66-minister Rianne Letschert nu dat prijskaartje op tafel ligt? „Ik begrijp de zorgen van (oud-)studenten over de gestegen rente op studieschulden vanwege onrust in de wereld en de gestegen langetermijnrente. Helaas moet ik constateren dat ik met de gereserveerde € 40 miljoen per jaar een renteplafond van 2,5% niet kan uitwerken. Daar baal ik van.”

Ziet u hoe geraffineerd dat gaat? Eerst strooi je met een klinkende belofte waar je bewust een veel te klein fooitje van 40 miljoen euro voor uittrekt, en een paar maanden later zeg je met een pruillipje dat je de belofte helaas niet kunt waarmaken omdat de pot leeg is! En natuurlijk is het de schuld van „onrust in de wereld”, nooit van de Haagse rekenmeesters zelf.

Bovendien laat Letschert er geen enkel misverstand over bestaan dat studenten ook niet op een serieus alternatief hoeven te rekenen. Haar ministerie keek de afgelopen maanden naar opties zoals een vaste rentekorting of een bewegend renteplafond, maar concludeert in hetzelfde persbericht ijskoud: „Deze alternatieven hebben echter geen substantieel effect voor (oud-)studenten.” Met andere woorden: zoek het maar uit!

En bedenk dan eens waar we het hier over hebben: 120 miljoen euro per jaar. Op een rijksbegroting van honderden miljarden euro's is dat voor dit kabinet nog geen kleingeld! Voor één drijvend asielhotel in het Amsterdamse Westelijk Havengebied betaalt de belastingbetaler al bijna 3 miljoen euro per maand, voor Brusselse defensie- en Oekraïnefondsen en groene subsidiepotten van Stientje van Veldhoven worden zonder blikken of blozen miljarden uitgetrokken, maar als Nederlandse jongeren dreigen te verzuipen in de rente op hun studieschuld, wijst D66 naar een tekort van 120 miljoen euro. Voor asielschepen en buitenlandse luchtkastelen rollen de miljarden over tafel, maar voor Nederlandse jongeren is 120 miljoen te duur.

De timing van dit D66-verraad had niet cynischer kunnen zijn. Begin oktober kregen honderdduizenden studenten en oud-studenten namelijk al de schrik van hun leven toen bekend werd dat de rente op hun studielening met een vol procentpunt omhoogschiet naar 3,28 procent.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) telt 1,5 miljoen studenten en oud-studenten met een studieschuld bij DUO, onder wie ruim een miljoen die al zijn afgestudeerd. Samen dragen zij een astronomische schuldenberg van zo'n 28 miljard euro. Maar liefst 145.000 mensen hebben inmiddels een studieschuld van meer dan 50.000 euro!

En hoe zijn die honderdduizenden jongeren aan die molensteen om hun nek gekomen? Precies: door het rampzalige leenstelsel dat D66 samen met VVD, PvdA en GroenLinks door de strot van een hele generatie heeft geduwd! Toenmalig PvdA-minister Jet Bussemaker bezwoer destijds dat studenten vooral geen 'leenangst' moesten hebben. De rente stond immers op 0 procent en elke geleende euro was volgens Den Haag een prachtige investering in jezelf.

Inmiddels weten de slachtoffers van die 'pechgeneratie' wel beter. Met een studieschuld van dertig-, veertig- of vijftigduizend euro tegen 3,28 procent rente lopen ze niet alleen maandelijks leeg aan rentebetalingen aan de staat, maar krijgen ze bij de bank ook geen hypotheek meer voor een fatsoenlijk koophuis, terwijl gemeenten sociale huurwoningen nog altijd met voorrang aan statushouders geven. Eerst lokten ze een hele generatie in de schuldenval en nu draaien ze de rentekraan lachend open.

Het allerergste is nog dat diezelfde D66-minister Rianne Letschert op haar ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wél bakken met geld heeft voor allerlei ideologische stokpaardjes. Als onderzoeksfinancier NWO miljoenen uitdeelt aan speciale Mozaïek-promotiebeurzen waarvoor autochtone Nederlandse studenten vanwege hun afkomst niet eens in aanmerking komen, kijkt Letschert de andere kant op.

En als de TU Delft mannelijke studenten met betere cijfers wil weigeren vanwege een discriminerend vrouwenquotum bij Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek, laat haar ministerie weten dat het 'het doel' van dat quotum deelt. Maar zodra 1,5 miljoen gewone Nederlandse studenten en afgestudeerden vragen om de nakoming van een keiharde regeerakkoordbelofte, geeft de D66-bewindsvrouw niet thuis omdat het anders ten koste zou gaan van haar eigen onderwijsbegroting.

Volgende week dinsdag 27 en donderdag 29 oktober moet Letschert zich tijdens de begrotingsbehandeling van OCW in de Tweede Kamer verantwoorden voor deze ordinaire woordbreuk, terwijl studentenorganisaties inmiddels een petitie zijn gestart om het kabinet aan zijn handtekening te houden. D66 is geen onderwijspartij, maar een ordinair sloopbedrijf voor de toekomst van onze eigen jeugd.

Rechtse partijen wijzen er al jaren op dat jongeren in Nederland aan alle kanten worden vermalen door het kartelbeleid: op de woningmarkt, op de arbeidsmarkt en via het schuldenloket van DUO. Een regering die miljarden over de balk smijt voor klimaatwaanzin, massa-immigratie en Brussel, maar weigert haar eigen studenten te beschermen tegen een exploderende studierente die ze zelf heeft veroorzaakt, verdient geen enkel begrip. Laat Letschert haar krokodillentranen („Daar baal ik van”) lekker voor zich houden en kom die belofte aan onze jongeren na!