D66-minister Van Veldhoven weigert 21 procent btw op energie te verlagen en boekt nieuwe gasheffing van 1,7 miljard euro in

In de schriftelijke beantwoording van de eerste termijn van de begrotingsbehandeling Klimaat en Groene Groei, die Van Veldhoven samen met CDA-staatssecretaris Jo-Annes de Bat aan de Kamer stuurde, werd door de PVV-fractie een doodeenvoudige vraag gesteld. Waarom wordt er over de energierekening, en dus ook bovenop de sinds 2019 al ruim verdubbelde energiebelasting op gas, nog altijd een volle 21 procent btw berekend, terwijl warmte en elektriciteit voor elk gezin een eerste levensbehoefte vormen?

Je betaalt in dit land namelijk niet alleen de zwaarste belastingdruk op gas van de hele EU, volgens Eurostat 55,2 procent van de prijs, maar de fiscus heft vervolgens over die torenhoge energiebelasting ook nog eens 21 procent omzetbelasting. Dat is gelegaliseerde dubbele roof: belasting heffen over een belasting die al door het dak gaat. Elke keer dat de thermostaat aanslaat, rinkelt in Den Haag dubbel de kassa van VVD-minister Eelco Heinen en zijn D66-collega's.

Den Haag verschuilt zich bij belastingverlagingen maar al te graag achter de uitvoering. Maar die smoes kan na vandaag definitief de prullenbak in. Van Veldhoven schrijft in haar antwoord aan de Kamer namelijk zonder blikken of blozen: "Praktisch gezien is het mogelijk om dit te doen door de btw op energie te verlagen."

Sterker nog, de D66-minister erkent dat deze maatregel afgelopen voorjaar al gewoon als uitgewerkte beleidsoptie op haar bureau lag toen de prijzen begonnen op te lopen. Het kan dus gewoon worden geregeld. Er is geen technische blokkade, er is geen Brusselse muur die het tegenhoudt en geen energieleverancier die het niet in zijn factuur kan aanpassen. Het is van A tot Z een kille politieke keuze om jouw energierekening opzettelijk hoog te houden.

Waarom weigert het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA dan om dat wurgende tarief van 21 procent omlaag te schroeven naar het lage tarief voor levensbehoeften? De verklaring van Van Veldhoven vat de paternalistische minachting van de Haagse klimaatkaste in één enkele alinea samen. Volgens de minister is sturen via een lagere btw of een lagere energiebelasting ongericht, "want het voordeel komt met name terecht bij veel huishoudens die dit niet nodig hebben om de rekening te kunnen betalen".

Lees die zin nog eens heel goed. Als de overheid minder belasting heft over jouw eigen zuurverdiende geld wanneer je het huis van je gezin verwarmt, ziet D66 dat niet als het teruggeven van wat van jou is. Nee, het partijkartel ziet een lagere belasting als een ongerichte subsidie aan burgers die volgens de Haagse rekenmeesters nog net niet arm genoeg zijn om voor een aalmoes uit een gemeentelijk noodfonds in aanmerking te komen.

In de zieke logica van D66 en de VVD mag de werkende middenklasse nooit zomaar belastingverlichting krijgen, uit pure angst dat een gezin dat zijn rekeningen nog net op tijd betaalt er volgens de eigen berekening van het kabinet zo'n 139 euro per jaar op vooruitgaat. Liever plukt het kabinet miljoenen huishoudens tot op het bot kaal om vervolgens via een peperduur bureaucratisch circus een paar geselecteerde doelgroepen een toeslag toe te schuiven.

Bovendien klapt Van Veldhoven in de zin erna direct uit de school over het werkelijke motief achter de weigering. Een lagere btw op energie "geldt voor iedereen en legt daarmee een zwaar beslag op de schatkist", schrijft ze. Daar komt de aap uit de mouw. De onverzadigbare Haagse staatskas is verslaafd geraakt aan de miljardenopbrengst van jouw hoge energierekening.

Om die weigering nog een beetje mooi te verpakken, probeert de minister de Kamer wijs te maken dat de gemiddelde energierekening in 2026 "voor ongeveer 7% uit energiebelasting" bestaat, mede vanwege de vaste belastingvermindering. Dat is een boekhoudkundige goocheltruc van de bovenste plank, want wie een normaal gezinsverbruik aan aardgas heeft en geen tienduizenden euro's bezit voor een warmtepomp en drie lagen gevelisolatie, betaalt zich per kuub gas helemaal blauw aan energiebelasting én 21 procent btw.

Alsof het nog niet stuitend genoeg is dat Van Veldhoven elke btw-verlaging op energie blokkeert, blijkt verderop in exact hetzelfde Kamerstuk dat haar ministerie achter de schermen alweer bezig is met de volgende klap voor de gasverbruiker. Bij vraag 57 moet de minister namelijk tekst en uitleg geven over een nieuw opgetuigde post in de begroting: een gloednieuwe miljardenrekening, ook voor iedereen die zijn woonkamer met gas verwarmt.

Onder de vlag van het wetsvoorstel Wet bestrijden energieleveringscrisis heeft het kabinet een zogeheten heffing gasleveringszekerheid opgetuigd om de subsidiekosten voor gasopslag en een noodvoorraad terug te halen bij burgers en bedrijven. Van Veldhoven bevestigt droogjes het duizelingwekkende totaalbedrag: "De heffing leveringszekerheid is ingeboekt voor in totaal circa 1,7 miljard euro, verdeeld over de jaren 2029-2031."

Gemiddeld gaat het om circa 443 miljoen euro per jaar die het kabinet uit de markt wil persen zodra de wettelijke grondslag er ligt; de uiteindelijke hoogte hangt nog af van de werkelijke kosten. En wie denk je dat die 1,7 miljard euro uiteindelijk mag ophoesten? Niet de ministeries die het Groningse gasveld met beton hebben volgestort en ons afhankelijk hebben gemaakt van peperduur vloeibaar gas uit het buitenland, maar burgers en bedrijven, dus ook de gewone Nederlander achter de voordeur.

Van Veldhoven rekent in haar antwoord zelf alvast voor wat er gebeurt als die jaarlijkse 443 miljoen euro evenredig wordt doorberekend aan alle gasgebruikers. Dat zou volgens haar leiden "tot een verhoging van de energierekening voor een huishouden met een gasverbruik van 1000 m3 van een orde grootte 15-20 euro per jaar". En voor het opslagjaar 2025/2026 staat de teller van de gerealiseerde uitgaven die via deze heffing moeten worden teruggehaald alvast op circa 113 miljoen euro.

Het contrast zou niet scherper kunnen zijn: voor het verlagen van de 21 procent btw op jouw energierekening heeft Den Haag zogenaamd geen cent over, maar voor het inboeken van een nieuwe gasheffing van 1,7 miljard euro draait D66 de hand niet om. Terwijl Van Veldhoven in dezelfde antwoorden vrolijk meldt dat er nog eens 1,3 miljard euro extra is gereserveerd om het vollooprisico van CO2-opslagproject Aramis af te dekken, wordt het Nederlandse huishouden behandeld als een onuitputtelijke pinautomaat.

Het antwoord op een schatkist die volgens Van Veldhoven geen btw-verlaging op een eerste levensbehoefte kan dragen, is nooit het verzinnen van nieuwe gasheffingen of het in stand houden van 21 procent belasting over belasting. De overheid moet minder uitgeven, punt! Zet het mes in de bodemloze klimaatfondsen, schrap die waanzinnige miljardensubsidies voor windparken op zee en CO2-buizen onder de Noordzee, en haal dat wurgende btw-tarief van 21 procent vandaag nog van de energierekening van gewone Nederlanders af.