Frits Bosch - Glasgow conferentie: “Beschouw ‘impact’!”

Frits Bosch - Glasgow conferentie: “Beschouw ‘impact’!”

PHOTOCREO Michal Bednarek / Shutterstock.com

De VN komt met een verontrustend rapport: de grote vervuilers China en Brazilië tonen zo weinig ambitie dat de aarde afstevent op een opwarming van 2,7 graden Celsius einde eeuw, terwijl 1,5 graden het streven is. En ook vervuilers Mexico en Australië hebben geen aangescherpte klimaatdoelen voor 2030 ingediend bij de VN. Er wordt rekening mee gehouden dat de Glasgow conferentie een teleurstelling wordt, zelfs een farce. Vladimir Putin komt niet en waarschijnlijk Xi Jinping ook niet als grote vervuiler met kolen centrales. 25.000 (!) ‘specialisten’ komen wel, met vervuilend vliegtuig. Ik ga natuurlijk ook, maar ik ga klimaatneutraal. Ik ga zwemmend vanaf IJmuiden en kom in Glasgow eruit. Het lijkt me wel een mooie tocht zo langs de oostkust van Engeland en Schotland.

Arme ijsberen

De ijskappen smelten in hoog tempo en die trend lijkt niet meer te keren, arme ijsberen. Dat zou betekenen dat het zeeniveau zes meter zal stijgen, bij ons twee meter. Als de aarde inderdaad met 2,7 graden opwarmt, dan komt adaptatie in beeld, dat wil zeggen locaties beschermen tegen schade van mogelijk extreme aard. Er zit niets anders op. We moeten reëel zijn en de feiten nemen zoals ze zijn, sauve quit peut. We kunnen niet wereldwijd alle dijken ophogen. Er zal dus gekeken moeten worden waar de grote risico’s zich voordoen. Hoe vanzelfsprekend het ook mag lijken: uit de calamiteiten die zich in het verleden hebben voorgedaan blijkt dat veelal niet goed begrepen wordt welke risico’s door klimaat gelopen worden. Meest recent zijn de overstromingen in West Duitsland en in 2019 in Zuid Engeland. Nederland ligt beneden zeespiegel waardoor het voor ons van eminent belang is goed met risico’s vanuit de zee om te gaan.

Risico draait om impact, minder om kans

De vraag is: wat is ‘risico’? In het dagelijks spraakgebruik wordt onder risico de kans verstaan dat er zich een negatieve gebeurtenis (‘event’) kan voordoen. Er wordt vooral naar de kans gekeken dat zo’n event zich zal voordoen. Dat is een onjuiste benadering, want risico draait in de eerste plaats om ‘impact’, minder om kans. We beoordelen de omvang van het risico aan de mogelijke impact die het kan hebben en de kans die je loopt dat het zich feitelijk zal voordoen. De centrale stelling luidt dat risico vooral draait om impact, ook wel blootstelling genoemd, en in mindere mate om kans. Dat blijkt uit het volgende schema. Als de kans dat er zich een negatieve gebeurtenis voordoet klein is en de impact is klein, dat wordt het risico klein genoemd. Als de kans klein is maar de impact groot, dan wordt het risico hoog ingeschat. Als de kans groot is maar de impact is klein, dan wordt het risico beperkt genoemd. Maar als de kans groot is en de impact is groot, wordt het risico als zeer hoog beoordeeld. Dit vormt het uitgangspunt voor risicobepaling. En hoewel dit op zich triviaal lijkt, wordt dit principe veronachtzaamd of verkeerd begrepen bij het bepalen van risico.

Delta Plan

De Nederlandse dijken worden door het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Milieu conform het vigerende Delta Plan, versterkt als er een vrij grote kans is dat er een dijkdoorbraak ergens plaatsvindt, maar de impact daarvan is nihil, dan worden de kosten van dijkophoging wellicht niet gemaakt of krijgt het geen prioriteit. Mocht de kans dat er ergens een dijkdoorbraak plaatsvindt buitengewoon klein zijn, maar de impact zou groot zijn, dan wordt de dijk toch verhoogd. Eindhoven aan Zee wensen we niet.

Dijkdoorbraken van de Elbe

Dat niet ieder ministerie van Infrastructuur en Milieu handelt naar het risico schema blijkt ondermeer uit de dijkdoorbraken van de Elbe in juli 2013 in Duitsland. Op 10 juni 2013 deden zich diverse dijkdoorbraken voor langs de Elbe, de grootste natuurramp ooit in de Duitse geschiedenis. De Duitse autoriteiten hebben meer dan tien dorpen moeten ontruimen. De spoorbrug van Fischbeck, die Berlijn met het Westen verbindt, werd gesloten voor treinverkeer. Eerder had de dijk bij Aken het begeven en moesten tienduizend mensen hun huis verlaten. De schade is enorm, vele doden. Al 50 jaar was de Elbe niet overstroomd. De kans op overstroming achtte men nihil. De bebouwing langs de oevers was onverantwoord dicht op de rivier gekomen. De Duitse autoriteiten keken te veel naar de kans en te weinig naar de impact. De focus lag op kans, niet op impact. Er is een hoge prijs voor betaald, maar uit de recente overstromingen blijkt dat de les nog steeds niet is geleerd.

‘hoog sigma event’

Opmerkelijk is dat risicoanalisten de 2008 kredietcrisis vergeleken met een dijkdoorbraak van een, statistisch gezien, extreem hoge onwaarschijnlijkheid. De kans dat twee van zulke beurskrachs zich zo kort na elkaar voordeden, werd buitengewoon klein geacht. Als het aan de statistieken had gelegen had het helemaal niet mogen gebeuren. Financiële dijkbescherming werd niet voorgesteld. De focus lag op kans, niet op impact. Gesproken werd van een zogenaamd ‘hoog sigma event’. In de statistiek staat de zogenaamde ’68-95-99.7 regel’ bekend als de drie sigma regel waarin alle waarnemingen liggen binnen 3 standaardafwijkingen van het gemiddelde van een zogenaamde normaalverdeling.

De normale verdeling is een kansverdeling in een curve met de vorm van een kerstklok, de zogenaamde Gauss kromme. Die curve ontstaat als men de waarden van een variabele in een grafiek op de x-as uitzet en berekent hoe vaak die waarde voorkomt (frequentie) op de y-as. In het dagelijks leven zou een 6 sigma event verwacht mogen worden in minder dan 1 miljoen jaar. Als het zich echter (veel) vaker dan in 1 miljoen jaar voordoet, dan geeft de normaalverdeling blijkbaar geen goed beeld van de frequentie waarin zich dit voordoet. In zijn boek ‘De Zwarte Zwaan’ geeft de Libanese filosoof en trader Nassim Nicholas Talib een voorbeeld van een risicomodel waarin de Zwarte Maandag crash van 1987 een 36 sigma event was, dus uiterst onwaarschijnlijk dat het zou optreden.

Hij toonde hiermee aan dat er een catastrofale zwakheid zat in de gehanteerde modellen die gebaseerd zijn op kans, niet op impact. De Zwarte Maandag crash op 19 oktober 1987 was de grootse percentuele koersdaling op de beurs in de geschiedenis op één dag. De kans dat het zich voordeed was minimaal, de impact was enorm. Als men te veel naar ‘kans’ kijkt kunnen de gevolgen desastreus zijn.

Glasgow moet over impact gaan

De Glasgow conferentie zou niet alleen over reductie van CO2 uitstoot dienen te gaan, maar over reductie van risico’s. Maar dan dient wel begrepen te worden wat onder ‘risico’ verstaan wordt en dat is niet zo. Wat zijn de regio’s die het meest getroffen worden door klimaatveranderingen? Wat is de impact en wat is de kans daarop? Dat willen we weten. Nee, dat moeten we weten.

Zo, vanmiddag ga ik te water, want ik verwacht toch wel drie dagen erover te doen.

Frits Bosch, auteur van “Risico als obsessie”, “Dat is het risico”, “Wereld op een keerpunt” “Onbehagen bij de elite”, “Schaft ook Nederland zich af?” en “Feminisme op de werkvloer”.

Frits Bosch - Glasgow conferentie: “Beschouw ‘impact’!”
Een oproep van de redactie: door de coronacrisis heeft DDS het, net als veel andere websites, ontzettend lastig. Wij willen alles gratis leesbaar houden voor iedereen, waardoor we voor onze inkomsten afhankelijk zijn van reclame. Maar bedrijven hebben financiële zorgen, en hebben dus niet veel te makken. Daar merken wij de gevolgen ook van. Vandaar onze oproep aan u, onze lezers: steun ons alsjeblieft! Via het betrouwbare Nederlandse BackMe-systeem kunt u maandelijks óf eenmalig doneren. Doe dat alstublieft, en help DDS in de lucht te blijven!

Plaats reactie

666

0 reacties

Laad meer reacties

Je bekijkt nu de reacties waarvoor je een notificatie hebt ontvangen, wil je alle reacties bij dit artikel zien, klik dan op onderstaande knop.

Bekijk alle reacties

Meest gelezen

Filmpje! Caroline van der Plas veroordeelt actievoerende boeren: 'Blokkeer geen wegen!'

Het is zover. BBB-leider Caroline van der Plas bekent dan eindelijk echt kleur. Op het moment dat boeren harde acties voeren...

BVNL-Kamerlid Van Haga reageert furieus op persconferentie Rutte en Yesilgöz: 'Respectloos en zonder greintje gevoel'

Tweede Kamerlid Wybren van Haga (BVNL) reageert furieus op de ingelaste persconferentie die premier Rutte samen met minister...

Op macht beluste Rutte waarschuwt onze boeren: 'Het is niet acceptabel wat jullie doen!'

De walgelijke hypocriet Mark Rutte is totaal afwezig bij het debat over de toekomst van onze boeren, maar verschijnt opeens w...

Geen meerderheid voor landelijk en lokaal referendum: VVD, CDA en SGP zijn tegen

Dit zag natuurlijk helemaal niemand aankomen, maar er komt geen correctief referendum waarmee burgers een besluit van het par...

Filmpje! Thierry Baudet: 'Onze boeren zijn de beste van de hele wereld. Wees trots!'

dThierry Baudet breekt een lans voor Nederlandse boeren. Want, zegt hij, zij zijn de beste boeren van de hele wereld. "Daar m...

Minister Kuipers (VWS) liegt over alarmerende corona-memo: 'RIVM deelde memo niet met ministerie'

Minister Kuipers van Volksgezondheid ontkent in een brief aan de Tweede Kamer dat het RIVM een alarmerende concept-memo over...

-Frits Bosch- 'Willen we nog lid zijn van een corrupte en failliete club?'

Aller ogen zijn op Oekraïne gericht, een corrupt en failliet land. Mijn ogen zijn gericht op Italië, een corrupt en failliet...

It's on! Boeren demonstreren overal, hooibalen staan in brand, sommigen boeren op weg naar Den Haag

Boeren zijn vandaag helemaal aan het losgaan. Ze zijn overal acties aan het voeren, hebben hooibalen in brand gezet naast sne...

Kabinet zwicht niet voor boerenprotesten, gaat door met vrijwel ongewijzigde stikstofplannen

In de Tweede Kamer zijn wat moties aangenomen om het kabinet wat bij te sturen, maar de stikstofplannen gaan gewoon grotendee...

Campagne groene extremisten enorm fiasco

Stel je voor: je maakt jaren stampij over het vermeende gevaar van de aanwezigheid bepaalde stoffen in het milieu. Je dwingt...

Lees meer

Net binnen

Minister Kuipers (VWS) liegt over alarmerende corona-memo: 'RIVM deelde memo niet met ministerie'

Minister Kuipers van Volksgezondheid ontkent in een brief aan de Tweede Kamer dat het RIVM een alarmerende concept-memo over...

Kabinet zwicht niet voor boerenprotesten, gaat door met vrijwel ongewijzigde stikstofplannen

In de Tweede Kamer zijn wat moties aangenomen om het kabinet wat bij te sturen, maar de stikstofplannen gaan gewoon grotendee...

Geen meerderheid voor landelijk en lokaal referendum: VVD, CDA en SGP zijn tegen

Dit zag natuurlijk helemaal niemand aankomen, maar er komt geen correctief referendum waarmee burgers een besluit van het par...

-Frits Bosch- 'Willen we nog lid zijn van een corrupte en failliete club?'

Aller ogen zijn op Oekraïne gericht, een corrupt en failliet land. Mijn ogen zijn gericht op Italië, een corrupt en failliet...

Campagne groene extremisten enorm fiasco

Stel je voor: je maakt jaren stampij over het vermeende gevaar van de aanwezigheid bepaalde stoffen in het milieu. Je dwingt...

Lees meer