FVD: Stop met doorgeschoven leerlingen naar havo/vwo – Vakmanschap moet weer trots en goed betaald worden

Dit creëert niet alleen ongelukkige leerlingen die op een te hoog niveau worstelen, maar ook een gevaarlijke ‘sunk-cost fallacy’. Zodra iemand eenmaal een havo- of vwo-diploma op zak heeft, ontstaat het (onterechte) idee dat hij of zij “te goed” is voor een praktisch beroep. “Ik kan toch niet als loodgieter of timmerman gaan werken met mijn diploma?” Het gevolg is een groeiend tekort aan vakmensen, terwijl talloze jongeren vastlopen in studies die niet bij hen passen.

Forum voor Democratie pleit daarom voor een radicaal andere aanpak: vakmanschap moet zowel financieel als sociaal wél worden beloond. Jongeren die kiezen voor een praktische opleiding moeten daar trots op kunnen zijn, in plaats van het gevoel te krijgen dat ze hebben gefaald omdat ze niet naar het vwo mochten.

“Praktische opleidingen zijn keihard nodig,” benadrukt Van Houwelingen. “We hebben loodgieters, elektriciens, monteurs en verpleegkundigen harder nodig dan nog meer halfslachtige academici die later toch niet in hun vakgebied terechtkomen.”

Het ‘kansrijk adviseren’ is typisch voorbeeld van het progressieve ideaal dat iedereen hetzelfde moet kunnen en dat praktisch werk iets is voor verliezers. In werkelijkheid leidt deze ideologie tot frustratie, hoge uitvalpercentages op havo en vwo, en een nijpend tekort aan vaklieden in sectoren die de samenleving draaiende houden. Terwijl de elite droomt van een knowledge economy vol consultants en beleidsmedewerkers, stort de echte economie langzaam in door gebrek aan mensen die gewoon hun handen uit de mouwen willen steken.

FVD wil af van de verheerlijking van alleen maar theoretisch onderwijs. In plaats daarvan moet er weer ruimte komen voor differentiatie: laat kinderen op het niveau les krijgen waar ze écht iets kunnen bereiken en trots op kunnen zijn. Een goede timmerman die zijn vak verstaat, verdient meer respect – en een beter salaris – dan een middelmatige hbo’er die na vijf jaar nog steeds geen fatsoenlijke baan heeft.

Nederland zit al jaren met het hoofd in de wolken. Het is hoog tijd dat we weer met beide benen op de grond komen en erkennen dat niet iedereen voor de universiteit is geboren. Praktisch vakmanschap is geen achteruitgang, het is de ruggengraat van een gezonde samenleving.