Halsema's college noemt het een 'offensief tegen drugsoverlast': meer gebruikersruimtes, 6 miljoen van de stad en 18 miljoen extra gevraagd van het Rijk

Lees dat nog eens. Zes miljoen van de stad, achttien miljoen gevraagd van het land, en het recept is vertrouwd: meer opvang, meer zorg, en meer ruimtes waar drugs gebruikt mogen worden.

Harder aanpakken, zegt het college. Op papier. In de praktijk krijgt de verslaafde een plek om te gebruiken, en de Amsterdammer een belofte dat het deze keer wél opschiet.

Op amsterdam.nl blijft de gemeente vaag over de politiecijfers. Er is een stijging van meldingen over drank- en drugsgebruik in 2026, schrijft zij, en ook meldingen van verward gedrag namen toe. De precieze aantallen staan daar niet bij. Die geeft de NOS wél, op basis van diezelfde politiecijfers: in de eerste helft van dit jaar 1.710 drank- en drugsgerelateerde overlastmeldingen, tegen 1.363 een jaar eerder.

Dat is geen rimpeling. Dat is een sprong, in een stad die al jaren zegt de overlast te kennen. Het college spreekt zelf van een "zorgwekkende toename van overlast die samenhangt met zichtbaar drugsgebruik". Tentenkampen groeien. De vervuiling neemt toe. Amsterdammers, schrijft het bestuur, "een hoge tol betalen door de toenemende overlast".

En wat is het antwoord? Deze winter 274 extra plekken in de winteropvang en de winterkouderegeling, goed voor 774 plekken in totaal, zegt de gemeente. Vanaf 1 december komen daar 37 nachtopvangplekken bij voor dakloze verslaafden, bij inloophuizen Blaka Watra en Flierbosdreef.

De NOS, die de collegebrief las, schrijft dat het daar om nachtopvang mét gebruikersruimten gaat. Wie in de gewone opvang geen drugs mag gebruiken, krijgt dus een alternatief waar dat wél mag.

Voor de Oosterparkbuurt volgt op korte termijn een besluit over één of twee gebruikersruimtes. De H-buurt in Zuidoost krijgt extra aandacht voor vuil en overlast in wooncomplexen. In beide "hotspots", zegt het college, staat de leefbaarheid "in sterke mate onder druk".

Extra schoonmaak, extra handhavers, extra zorgverleners, misschien extra toiletten. En meer ruimte om te gebruiken. De overlast wordt niet beëindigd. Zij wordt herverdeeld, met een nieuwe voorziening als steunpunt.

De gemeente wijst naar oorzaken die zij zelf niet in haar eentje oplost: te weinig betaalbare woningen, te weinig plek in de geestelijke gezondheidszorg. In de regio Amsterdam-Amstelland waren bij de ETHOS-telling van 2025 al 11.352 volwassenen en 1.718 kinderen dak- of thuisloos. Amsterdam geeft volgens de eigen site elk jaar al 36,5 miljoen euro extra uit aan opvang en begeleiding. En vraagt nu nóg meer.

Volgens de NOS wijst het college ook op "het in 'ongekend tempo' toenemende aantal dakloze arbeidsmigranten". Die zin staat zo niet op de nieuwspagina van amsterdam.nl, wel in de weergave van de brief. Ik neem hem daarom over zoals de NOS hem uit die brief haalt, niet als een losse kreet van de website. De erkenning is opmerkelijk. De stad ziet de instroom, noemt het tempo ongekend, en het antwoord is opnieuw opvang plus een verzoek aan het Rijk.

Amsterdam vindt dat Den Haag te weinig bijdraagt. De stad zou 16,5 procent van de landelijke financiering voor maatschappelijke opvang krijgen, terwijl volgens de gemeente 25 procent van de daklozen in Nederland in Amsterdam verblijft. Daarom die 18 miljoen, onder meer voor beschermd verblijf, plus de wens om winterplekken later permanent te maken: 250 kortdurende plekken vanaf april 2027, en 50 plekken voor herstel, als het onderzoek dat toelaat.

Dat is geen offensief tegen de overlast. Dat is een offensief voor meer capaciteit, terwijl de instroom, in de woorden van het college zelf, in ongekend tempo doorgaat. Wie het volume niet beperkt, kan de zalen blijven bijbouwen. De straat blijft vol.

Eind augustus trok Halsema al aan de bel over drugsgebruik en dakloosheid in de G4. Nu komt het stadsbestuur met 6 miljoen, meer gebruikersruimtes, en een rekening van 18 miljoen richting het Rijk. In maart 2027 volgt een voortgangsbericht aan de raad. Dat is laat, als je bewoners van het Oosterpark en de H-buurt nu al in de overlast laat wonen.

AT5 tekent op dat het college ook naar repatriëring van verslaafden uit EU-landen wil kijken, en dat een deel "het meest gebaat" zou zijn bij zorg in het land van herkomst. Dat is het eerste zinnetje in deze operatie dat naar een uitweg wijst, in plaats van naar een extra kamer. Het blijft een voornemen, naast aangescherpte afspraken over tentenkampen en "harder optreden" tegen veelplegers. De hoofdmoot is helder: meer plekken, meer gebruik onder toezicht, meer geld van buiten.

Een burgemeester die de leefbaarheid onder druk ziet staan, kan de grens stellen. Of zij kan de overlast faciliteren en de minister de rekening sturen. Halsema kiest voor het tweede, met 6 miljoen van de stad en 18 miljoen gevraagd van het land.

De meldingen zijn al van 1.363 naar 1.710 gegaan. De gebruikersruimtes komen erbij. De arbeidsmigranten blijven komen, in het tempo dat het college zelf ongekend noemt. Dat is geen offensief. Dat is het oude beleid, duurder verpakt.