Elk jaar niet verzekerd kost 2 procent AOW: weduwe die nooit in Nederland woonde krijgt niets, ook niet via haar man

De rechtbank Amsterdam bevestigde die regel in een uitspraak van 25 september 2026, gepubliceerd op 10 november. Een vrouw die in Marokko woont, vroeg bij de SVB een AOW-pensioen aan. Haar overleden echtgenoot ontving AOW. Als zijn echtgenote had zij volgens haar daarom recht op AOW, of anders op een nabestaandenuitkering. De SVB wees de aanvraag af en de rechter geeft de SVB gelijk: het beroep is ongegrond.

Tegen de uitspraak staat hoger beroep open bij de Centrale Raad van Beroep, binnen zes weken na de verzending. Of dat is ingesteld, blijkt niet uit de uitspraak.

De vrouw heeft volgens de rechtbank niet aangevoerd dat zij in Nederland heeft gewoond of gewerkt. Op die grond was zij dus niet verzekerd. Bleef over de vraag of zij via haar huwelijk verzekerd was. Die mogelijkheid komt niet uit de AOW zelf, maar uit het verdrag over sociale zekerheid tussen Nederland en Marokko.

Dat verdrag kende tot 1 november 2004 zogeheten huwelijkse tijdvakken. Gehuwde vrouwen hadden onder het verdrag geen eigen aanspraak op ouderdomspensioen. Bij de berekening van het pensioen van de man werd rekening gehouden met de huwelijkse tijdvakken van zijn echtgenote. Sinds 1 november 2004 is die regeling vervangen: echtgenotes in Marokko van Marokkaanse werknemers in Nederland kunnen zich sindsdien vrijwillig verzekeren voor de AOW.

Voor huwelijkse tijdvakken moet de echtgenoot tijdens het huwelijk zelf verzekerd zijn geweest. Daar ging het mis. De man was verzekerd tot 1 juli 2007, de dag waarop hij zijn AOW-leeftijd bereikte. Het huwelijk is gesloten op 22 augustus 2013, ruim zes jaar later en ook na 1 november 2004. Dat zij vrijwillig verzekerd is geweest, heeft de vrouw niet aangevoerd. Over een nabestaandenuitkering (Anw) oordeelde de rechtbank niet, omdat de zaak alleen over de AOW-aanvraag ging.

Verzekerd is volgens artikel 6 van de AOW wie in Nederland woont en de AOW-leeftijd nog niet heeft. Woon je in het buitenland, dan ben je verzekerd als je in Nederland in loondienst werkt en hier loonbelasting betaalt. Op beide regels bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor wie in Nederland woont maar in een ander land werkt.

Een huwelijk met iemand die verzekerd is, maakt je dus niet zelf verzekerd. Ook de AOW van een partner gaat na een overlijden niet over op de ander. Volgens de SVB stopt de AOW op de dag na het overlijden. De partner krijgt een overlijdensuitkering. Wie zelf al AOW heeft, krijgt daarna het bedrag voor iemand die alleen woont.

Er geldt ook een ondergrens. Ben je geboren op of na 1 januari 1950 en was je minder dan één jaar verzekerd, dan kun je volgens de SVB geen AOW krijgen.

Voor elk kalenderjaar dat je in die 50 jaar niet verzekerd was, gaat er volgens artikel 13 van de AOW 2 procent van je AOW af. In de bedragen die de SVB sinds 1 juli 2026 betaalt is dat, volgens een berekening van DDS:

Stel: je bent 30 jaar voor je AOW-leeftijd in Nederland komen wonen en woont alleen. Dan mis je 20 jaar en krijg je 60 procent van de AOW: €997,30 bruto per maand, €664,86 minder dan het volle bedrag. Mis je tien jaar, dan scheelt dat €332,43 bruto per maand. Volgens het kabinet krijgen zo'n 700.000 mensen geen volledige AOW.

Een gat kun je alleen binnen vaste termijnen voorkomen of dichten. Vertrek je uit Nederland, dan kun je je vrijwillig verzekeren als je direct daarvoor minstens één jaar verzekerd was en het binnen één jaar na je vertrek aanvraagt. De premie is in 2026 17,9 procent van je inkomen, minimaal €569 en maximaal €5.693 per jaar. Het maximum betaal je vanaf een inkomen van €38.883.

Ben je juist op latere leeftijd naar Nederland gekomen, dan kun je gemiste jaren soms inkopen. Dat kan volgens de SVB alleen binnen 10 jaar nadat je hier voor het eerst kwam wonen of werken. Je moet dan al 5 jaar in Nederland wonen of werken en de AOW-leeftijd nog niet hebben. Krijg je een pensioen uit een EU-land waar je verzekerd bent, dan kan inkopen niet.

Hoe vrijwillig verzekeren na vertrek precies werkt, staat in ons stuk over het AOW-gat na emigratie.

Heb je geen of geen volledige AOW, dan kun je bij de SVB een AIO-aanvulling krijgen. De voorwaarden: je hebt de AOW-leeftijd, je woont in Nederland, je hebt geen of weinig andere inkomsten en niet te veel vermogen. Wie in het buitenland woont, zoals de vrouw in deze zaak, voldoet niet aan de tweede voorwaarde.

Je moet de aanvulling nu nog zelf aanvragen. Het kabinet wil dat de SVB je er vanaf 2027 zelf op mag wijzen.

Twijfel je over je eigen opbouw, tel dan de jaren waarin je tussen het begin van je opbouw en je AOW-leeftijd niet in Nederland woonde of werkte. Elk van die jaren is 2 procent. Bewaar jaaropgaven en belastingaangiften: de SVB heeft die volgens de eigen uitleg nodig om je opbouw vast te stellen. Ben je korter dan een jaar weg uit Nederland of korter dan 10 jaar hier, dan loopt de termijn voor vrijwillig verzekeren of inkopen mogelijk nog.