Heinen (VVD) ramt zijn box 3-plan erdoor met een e-mailtje van zijn eigen partij, en Grinwis noemt het 'heel onhygiënisch'

Even de feiten op een rij. De nieuwe vermogenswinstbelasting kost de staatskas tot en met 2040 bijna 22 miljard euro, meldt NU.nl op basis van tabellen van het ministerie van Financiën. Dat komt doordat beleggers pas belasting betalen als ze iets verkopen. Tot en met 2031 heeft Heinen de kosten gedekt. Daarna loopt het ongedekte gat op tot meer dan 17 miljard.

Heinens verdediging, volgens het liveblog van NU.nl: ramingen zijn maar vijf jaar betrouwbaar. "Daarom zijn we terughoudend." Terughoudend met rekenen, wel te verstaan. Niet met invoeren.

Probeer dat thuis eens. Je koopt een huis, je hebt de hypotheek voor vijf jaar rond, en over de rest zeg je tegen de bank dat je niet weet wat de beurs gaat doen. Je wordt de deur uit gelachen. Heinen krijgt steun van zijn eigen partij.

Hoe Heinen dinsdag in de Kamer belandde, is een verhaal apart. Maandagavond debatteerde de Kamer al over zijn box 3-wet, maar de minister was er niet bij. Hij zat in Brussel. Staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) mocht het plan verdedigen. De Kamerleden in dat debat wilden de minister daarom deze week alsnog in een apart debat spreken.

Toen kwam de VVD in actie. Volgens NU.nl stelde de partij via een e-mail voor om Heinen dinsdagavond al te laten antwoorden, binnen het debat over het Belastingplan. Bij zo'n e-mailprocedure tellen de zetels van de fracties. Het aparte debat over box 3 verdween daarmee van tafel.

Pieter Grinwis (ChristenUnie) was er klaar mee. "Het kan volgens de regels zijn, maar ik vind het heel onhygiënisch", zei hij. Luc Stultiens (PRO) was woedend: "Ik ben bang dat het er doorheen wordt gejast." Overleeft je plan geen eerlijk debat, dan regel je het met een mailtje.

Grinwis en Stultiens spraken maandag al van "gesjoemel" en "prutswerk". Corrie van Brenk van 50PLUS zei het zo: "De rode vlaggen zetten voor ons het stoplicht op rood." Die rode vlaggen kwamen van de Raad van State en de Belastingdienst, die waarschuwden voor invoering in 2028. Het kabinet schoof de invoering daarom een jaar op, maar wil de wet nu wel met spoed door de Kamer jagen.

En de coalitie? VVD-Kamerlid Wendy van Eijk vond het volgens NU.nl geen probleem dat de dekking niet in orde is. Ze ontkende eerst zelfs dat de rekening niet klopte. CDA-Kamerlid Inge van Dijk liet zich kritischer uit, maar wil ook door: "Als het enigszins verantwoord is, moeten we springen."

Enigszins verantwoord. Dat is de lat die het CDA legt voor een belasting op het spaargeld en de beleggingen van miljoenen Nederlanders. De nieuwe box 3 raakt iedereen die een beetje heeft opzijgezet, voor later, voor de kinderen of voor de oude dag.

Ook in februari ging Heinen al op de gok. Een dag na de installatie van het kabinet stuurde hij het oude box 3-plan terug naar de tekentafel. Dinsdag legde hij uit waarom: in de Eerste Kamer was geen steun, en als het plan zou sneuvelen, ontstonden er "acute gaten" in de begroting. Acute gaten voorkomen door een gat van ruim 17 miljard voor later te maken: dat is de boekhouding van deze VVD-minister.

Veelzeggend was ook zijn antwoord over de papieren schenking, de constructie waarmee ouders erfbelasting kunnen beperken. Een Kamermeerderheid, met D66 en CDA, wil die aanpakken. Heinen houdt dat tegen, omdat partijen in de Eerste Kamer volgens hem dan hun steun voor box 3 intrekken. Goed nieuws voor ouders die hun kinderen willen helpen, maar het laat vooral zien aan welk dun draadje zijn box 3-wet hangt.

Donderdag stemt de Tweede Kamer over het Belastingplan, en mogelijk ook over de box 3-wet. Volgens NU.nl gloort er een meerderheid voor het nieuwe stelsel, met steun van JA21, SGP en BBB. In de Eerste Kamer moet het kabinet nog een extra zetel vinden.

Wie dan voor stemt, tekent voor een plan waarvan de minister zelf zegt dat hij niet weet hoe het na 2031 betaald wordt. Het volgende kabinet krijgt de rekening, en dat kabinet haalt het geld uiteindelijk bij jou. Via hogere belastingen, via minder voorzieningen, of via nog een keer sleutelen aan box 3.

Een minister van Financiën hoort de schatkist te bewaken. Heinen gedraagt zich als een gokker die zegt dat het met de beurs vast goed komt. Juist omdat niemand weet wat de beurzen doen, hoort een minister van Financiën die gok niet op jouw kinderen af te schuiven.

De Kamerleden die donderdag op de knop drukken, kunnen zich niet verschuilen. Ze weten dat er een gat van ruim 17 miljard ligt, ze weten dat de Raad van State rode vlaggen hees, en ze weten dat het debat met een e-mailtje werd afgeraffeld. Stem tegen, of leg later aan je kiezers uit waarom hun kinderen de rekening krijgen.