D66 en VVD maken van het menselijk embryo een wegwerpproduct: de Eerste Kamer stemt met 38 tegen 35 voor kweken om te vernietigen

Tot nu toe mochten onderzoekers alleen werken met embryo's die overbleven na een ivf-behandeling. Dat was al een morele grijze zone, maar er gold tenminste één principe: je maakt geen leven om het te gebruiken. Dat principe is nu weg. Embryo's mogen straks speciaal voor onderzoek worden gemaakt, zodat wetenschappers volgens de NOS de allereerste uren en dagen na de bevruchting kunnen bestuderen.

Wat er daarna gebeurt, staat in het Reformatorisch Dagblad: na uiterlijk veertien dagen belandt het embryo als medisch afval in de verbrandingsoven. Kweken, bestuderen, verbranden. Dat is de keten die D66 en VVD nu in de wet hebben gezet.

In de Tweede Kamer stemden ongeveer een jaar geleden 90 Kamerleden voor en 59 tegen. Toen leek het een uitgemaakte zaak. In de senaat werd het nipt. Op verzoek van PRO werd hoofdelijk gestemd, en dus weten we precies wie waar stond.

VVD, D66, SP en Volt stemden volgens het RD unaniem voor. Van de PRO-fractie stemden elf van de veertien senatoren voor, en ook een handvol eenpitters steunde de wet. Tegen stemden BBB, PVV, ChristenUnie, FVD, JA21, SGP en 50PLUS.

Kijk vooral naar de VVD. De partij die zich graag presenteert als het nuchtere midden, de partij van de gewone hardwerkende Nederlander, stemde als één blok voor. Geen enkele VVD-senator vond het kweken van leven om het te vernietigen een brug te ver. De VVD stemde niet alleen mee, ze schreef de wet samen met D66.

Het CDA speelde zijn vertrouwde dubbelrol. In de senaat stemden vijf van de zes CDA'ers tegen, maar senator Steenkamp stemde voor. In de Tweede Kamer was het nog bonter: daar stemden twaalf van de achttien CDA-Kamerleden voor, onder wie partijleider Henri Bontenbal. De partij met "christen" in de naam hielp zo mee aan de ruime meerderheid in de Tweede Kamer.

Ook hoe de laatste twijfelaars over de streep gingen, zegt veel. Senator Visseren-Hamakers, voorheen van de Partij voor de Dieren, noemde de keuze volgens het RD "een bijna onmogelijke afweging". Ze stemde toch voor, vanwege toezeggingen van VVD-minister Sophie Hermans van Volksgezondheid. Zo gaat het in Den Haag: een twijfelaar wordt binnengehaald met een toezegging, en het ongeboren leven verliest.

Wie denkt dat het hierbij blijft, is naïef. De grens van veertien dagen staat nu al ter discussie. De Gezondheidsraad adviseerde eerder om die op te rekken naar 28 dagen. D66, VVD en CDA hebben in de coalitie afgesproken dat daar eerst een "maatschappelijke dialoog" over komt.

Een maatschappelijke dialoog. We weten hoe dat afloopt. Eerst praten, dan een rapport, dan een "zorgvuldige afweging", en dan schuift de grens toch op. Zo ging het ook met euthanasie, waar D66 de grenzen steeds verder wil oprekken.

Ethicus Theo Boer waarschuwde er eerder voor in het Reformatorisch Dagblad. "Als wij deze weg opgaan, is het een reëel scenario dat er in de toekomst geëxperimenteerd zal worden met een foetus van enkele maanden oud", zei hij. Wie vandaag een embryo van twee weken als grondstof behandelt, heeft morgen geen argument meer tegen vier weken.

Voorstanders zeggen dat het onderzoek stellen met een kinderwens helpt, en mensen met erfelijke ziekten. Dat is een oprecht verlangen. Niemand gunt een stel jaren van mislukte ivf-pogingen. Maar een goed doel heiligt niet elk middel. Je maakt geen mensen om ze op te offeren voor andere mensen.

Nederland hoort nu bij een klein clubje landen. Volgens de NOS is embryokweek onder voorwaarden ook toegestaan in het Verenigd Koninkrijk, België, Zweden en Finland. In sommige andere Europese landen is onderzoek op embryo's helemaal verboden, zelfs op embryo's die overblijven na ivf.

Juist dat zou te denken moeten geven. Op de meeste plekken in Europa zien parlementen dit als een grens die je niet overgaat. In Den Haag vond een meerderheid dat die grens best kon wijken voor de wensen van onderzoekers.

FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren zei het al in september 2025 haarscherp, in het debat in de Tweede Kamer. Het voorstel getuigt volgens hem van "een goddeloos wereldbeeld", "een wereldbeeld waarin de mens zichzelf tot God verheft en het menselijk leven reduceert tot een technisch product". Zijn conclusie: "Het menselijk leven is geen wegwerpproduct."

Het past in een patroon. Hetzelfde kabinet laat abortus bij gezonde kinderen van 22 weken gewoon doorgaan, en D66 wil euthanasie steeds verder verruimen. Het menselijk leven is in Den Haag onderhandelbaar geworden, van het allereerste begin tot het einde.

Er zaten dinsdag 35 senatoren die nee zeiden. Onthoud hun partijen, en onthoud vooral de partijen van de 38 die ja zeiden. Bij de volgende verkiezingen weet je precies wie het menselijk embryo tot laboratoriummateriaal heeft gemaakt. D66 en VVD wonnen dinsdag met drie stemmen. Het leven verloor.