Dochter haalt met pas van moeder ruim €107.000 van de rekening: na het overlijden moet ze het hele bedrag verantwoorden

Het arrest is in juli 2026 gepubliceerd en is een tussenuitspraak. Het hof heeft dus nog niet beslist of de dochter iets moet terugbetalen. Zij moet eerst laten zien waar het geld is gebleven. Haar broer, de andere erfgenaam, mag daarna reageren.

Een gemachtigdenpas is een volmacht: je moeder geeft je toestemming om van haar rekening te betalen en geld op te nemen. Het blijft haar geld. Volgens het hof is zo'n pas gebruikelijk als een kind de zorg en de geldzaken van een ouder grotendeels overneemt, en hoeft dan niet elke kleine uitgave te worden verantwoord.

Dat ligt anders bij handelingen ten behoeve van jezelf en bij betalingen en opnames die niet tot het normale uitgavenpatroon van je ouder horen. Het hebben van een pas alleen maakt je nog niet verantwoordingsplichtig. Het hof kijkt naar de omstandigheden: waarom je het beheer deed, hoe de verhouding was, hoe zelfstandig je kon handelen en of je ouder kon overzien wat er gebeurde.

De moeder overleed in 2020 zonder testament. Haar dochter en zoon zijn de erfgenamen. De dochter was mantelzorger, deed vanaf 2010 de belastingaangiften en had als enige toegang tot het internetbankieren van haar moeder.

Volgens de zoon ging het in tien jaar vóór en kort na het overlijden om drie posten:

De moeder had ongeveer €22.000 per jaar aan AOW en pensioen en in 2013 een vermogen van €67.396. Haar spaargeld ging tussen 2013 en 2016 naar de betaalrekening, vaak met €5.000 per keer. Daarna werd telkens contant geld opgenomen met de pas van de dochter, vaak €500 per keer. De vaste lasten liepen via automatische incasso en de boodschappen betaalde de moeder tot haar opname in 2019 met haar eigen pas.

De dochter zei dat zij alles in overleg deed, de bonnetjes in de fruitschaal bij haar moeder legde en bankafschriften voor haar uitprintte. Het contante geld zou aan haar moeder zijn afgedragen. Het hof vond dat niet aangetoond. Twee verklaringen over een envelop met geld als dank voor hulp bij een verhuizing bewezen geen patroon, en na het overlijden zijn geen luxe spullen aangetroffen.

De rechtbank Rotterdam zag in 2023 een deel van de opnames nog als giften en legde geen verantwoordingsplicht op. Het hof oordeelt anders en wil eerst de verantwoording zien. Dat een volmacht ook later nog tot een rekening kan leiden, bleek eerder toen een dochter die €180.000 van haar moeder belegde €225.000 moest terugbetalen.

Een volmacht eindigt door de dood van degene die hem heeft gegeven. De pas van je moeder mag je daarna in beginsel niet meer gebruiken, ook niet als hij technisch nog werkt.

Banken handelen daar ook naar. ABN AMRO schrijft bijvoorbeeld dat na een overlijdensmelding de toegang tot de bankzaken van de overledene wordt geblokkeerd en dat machtigingen op de rekening direct vervallen. Rekeningen op naam van de overledene kun je bij deze bank vaak nog wel via de bank laten betalen.

De dochter boekte na het overlijden nog drie keer geld naar haar eigen rekening: twee keer €450 en één keer €300, samen €1.200. Volgens haar was dat voor de uitvaartnota van €1.809,34, maar zij kon alleen een betaling van €1.000 laten zien. Het hof noemt de overboekingen "zonder recht of titel". Het gevolg is groot: wie goederen van een erfenis aan schuldeisers onttrekt, heeft de erfenis zuiver aanvaard. Dat de dochter de erfenis in 2022 verwierp, hielp niet meer, want een eenmaal gemaakte keuze is onherroepelijk.

Een erfgenaam kan na het overlijden om rekening en verantwoording vragen: een overzicht van wat er is opgenomen en waaraan het is besteed, met bewijs. Blijft die uitleg uit, dan kan een rechter een terugbetaling aan de erfenis opleggen. Let wel op hoe je vordert, want drie kinderen die hun deel van €37.907,25 van een zus met bankvolmacht eisten, verloren omdat ze voor zichzelf vorderden.

In deze zaak moest de dochter haar verantwoording op 20 oktober 2026 schriftelijk bij het hof indienen. Hoe dat is afgelopen, blijkt niet uit het arrest. Alle verdere beslissingen zijn aangehouden.

Regel je de geldzaken van een ouder, bewaar dan bonnen en afschriften en houd een overzicht bij van contante opnames: datum, bedrag en waarvoor. Laat een gift op papier zetten, met datum en handtekening van je ouder. Meld een overlijden bij de bank en gebruik de pas daarna niet meer.

Afspraken over wie wat mag, kun je laten vastleggen in een levenstestament bij de notaris. De notarissenorganisatie KNB noemt daarnaast een aparte leefgeldrekening en meekijkrechten voor een ander familielid als eenvoudige manieren om toezicht te houden. Dat beschermt je ouder, en ook jou als er later vragen komen.