Bank betaalt uitvaartnota van de rekening van een overledene, onder €10.000 meestal zonder verklaring van erfrecht

Was de overledene getrouwd of had die een geregistreerd partner, dan ligt die grens hoger. Is er geen testament, dan is een verklaring volgens dezelfde checklist meestal pas nodig als er meer dan €100.000 staat. De bank beslist zelf welke papieren ze wil zien, en vraagt dan vaak om andere stukken in plaats van een notariële akte.

Let wel op wat je zelf met het geld doet. Haal je als erfgenaam geld van de rekening of betaal je er andere rekeningen mee dan de uitvaart, dan kan dat gelden als zuivere aanvaarding van de erfenis, met alle schulden erbij.

Na de melding blokkeert de bank de toegang tot alle bankzaken van de overledene: rekeningen, betaalpassen, creditcards en online bankieren. Geld storten op die rekeningen kan nog wel. Pas als de bank alle stukken heeft, zoals een verklaring van erfrecht, geeft ze de rekeningen weer vrij of boekt ze het geld over naar de erfgenamen, legt de NVB uit.

ABN AMRO blokkeert direct na de melding alle toegang, en machtigingen op de rekening vervallen meteen. Had je een machtiging om voor je vader of moeder te bankieren, dan kun je daar na het overlijden dus niets meer mee. Bij de melding kun je wel aangeven of incasso's moeten doorlopen.

Bij Rabobank lopen volgens een medewerker van de Nabestaandendesk de automatische incasso's, de factuur van de uitvaartverzorger en belastingbetalingen gewoon door, ook al staat de persoonlijke rekening tijdelijk op slot. Bijschrijvingen komen ook gewoon binnen.

Had je samen met de overledene een gezamenlijke rekening, dan kun je die blijven gebruiken. Volgens de NVB blijven alleen gezamenlijke rekeningen open, zoals en/of-betaalrekeningen en gezamenlijke spaarrekeningen. ABN AMRO blokkeert dan alleen de passen en creditcards op naam van de overledene, en machtigingen op die rekening lopen door. Rabobank blokkeert een gezamenlijke rekening niet voor de andere rekeninghouder, en ING schrijft dat het een en/of-rekening niet blokkeert.

Dat de bank je laat betalen, zegt nog niet van wie het geld is. De namen op de rekening regelen de verhouding met de bank, niet wie de eigenaar is. Wat van de overledene was, hoort bij de erfenis, en dat hangt af van jullie afspraken, zoals een huwelijk of een samenlevingscontract. In een zaak bij de rechtbank Noord-Holland viel een en/of-spaarrekening met ruim €58.000 volledig in de erfenis van de vader.

ABN AMRO kan facturen op naam van de overledene of voor de nalatenschap waarschijnlijk van de rekening van de overledene betalen, als er genoeg saldo is. De bank noemt onder meer begrafenis- of crematiekosten, gas, water en elektriciteit, huur of hypotheek, notariskosten en een aanslag van de Belastingdienst. Je mailt of stuurt de factuur naar de Nabestaandendesk, met je referentienummer en de rekening waarvan het bedrag af moet. Is er te weinig saldo, dan neemt de bank contact met je op.

Bij ING heet dit noodzakelijke betalingen, zoals de uitvaart en notariskosten. ING schrijft dat het die betalingen doet als de nalatenschap zuiver is aanvaard. Vraag daarom bij de bank van de overledene na wat ze vooraf van je wil weten, voordat je de nota opstuurt.

De wet zet de uitvaart vooraan. De kosten van lijkbezorging zijn een schuld van de nalatenschap en worden met voorrang betaald, voor zover ze passen bij de omstandigheden van de overledene. Dat staat in artikel 4:7 van het Burgerlijk Wetboek.

Stel: je moeder overlijdt als weduwe, zonder testament, en laat twee kinderen na. Op haar betaal- en spaarrekening bij één bank staat samen €9.500, en de uitvaartnota is €8.000. Dat is niet meer dan €10.000, dus volgens de checklist van de NVB is een verklaring van erfrecht meestal niet nodig, als er verder niets bijzonders speelt. Betaalt de bank de nota van de rekening, dan blijft er €1.500 over. Zijn er geen andere schulden, dan is dat €750 per kind.

Volgens de NVB heb je waarschijnlijk wel een verklaring van erfrecht nodig als een van de nabestaanden minderjarig of failliet is, onder curatele of bewind staat, in de schuldsanering zit of in het buitenland woont. Dat geldt ook bij onenigheid, bij kinderen uit een eerdere relatie, als de overledene lang in het buitenland woonde of als er ingewikkelde producten zijn, zoals een hypotheek, levensverzekering of kluis.

Speelt dat niet, dan telt het bedrag op alle rekeningen van de overledene bij die ene bank. Tot en met €10.000 is een verklaring meestal niet nodig. Daarboven wel, tenzij de overledene getrouwd was of een geregistreerd partner had, er geen testament is en het totaal niet boven €100.000 komt.

Stel: in hetzelfde voorbeeld staat er €14.000 en de overledene was jouw partner. Woonden jullie ongetrouwd samen, dan wijst de checklist op een verklaring van erfrecht. Was je getrouwd en is er geen testament, dan is die meestal niet nodig. Na een uitvaartnota van €8.000 resteert in beide gevallen €6.000.

Is er geen verklaring nodig, dan vraagt de bank vaak een kopie van je identiteitsbewijs, de akte van overlijden, een uittreksel uit het Centraal Testamentenregister en een vrijwaring. Daarin verklaar je dat je bevoegd bent. Blijkt later dat dat niet zo was, dan kan het zijn dat je ontvangen geld moet terugbetalen.

Een vast tarief voor een verklaring van erfrecht bestaat niet. De notaris rekent naar het aantal uren: hoe ingewikkelder de nalatenschap of de familie, hoe meer uren. Vraag daarom vooraf bij een of meer notarissen wat het kost.

Neem je bezittingen van de overledene mee, verkoop je ze of betaal je openstaande rekeningen, dan heb je volgens de Rijksoverheid de erfenis zuiver aanvaard. Er is één uitzondering: de begrafenis of uitvaart betalen uit de erfenis. Dat telt nog niet als zuivere aanvaarding.

De regel staat in artikel 4:192 van het Burgerlijk Wetboek. Wie zich ondubbelzinnig gedraagt als erfgenaam die zuiver heeft aanvaard, bijvoorbeeld door goederen van de nalatenschap te verkopen of ze op een andere manier aan schuldeisers te onttrekken, heeft daarmee zuiver aanvaard.

Zuiver aanvaarden betekent dat je ook aansprakelijk bent voor de schulden, zelfs als die hoger zijn dan wat er op de rekening staat. Weet je nog niet of er schulden zijn, dan kun je beneficiair aanvaarden of verwerpen. Daarvoor leg je een verklaring af bij de rechtbank.

Meld het overlijden bij elke bank waar de overledene een rekening had, en vraag de Nabestaandendesk welke stukken die bank wil zien voordat je naar de notaris gaat. Laat zolang je niet weet of er schulden zijn alleen de uitvaartnota van de rekening betalen, en bewaar alle facturen. Is er te weinig geld voor de uitvaart, dan kun je bij je gemeente bijzondere bijstand aanvragen.