Karremans laat de regio opdraaien voor bijna veertien jaar VVD op Infrastructuur: de A28, de N33 en de snellere boot naar Ameland gaan op de lange baan

Het kabinet trekt volgens de NOS 18 miljard euro uit voor onderhoud en vernieuwing van verouderde bruggen, wegen, sluizen en andere infrastructuur. Het gaat om 175 objecten, de meeste aangelegd in de jaren 50, 60 en 70. Een groot deel van dat geld wordt weggehaald bij projecten waarvoor al geld was gereserveerd. "Dat doet natuurlijk pijn", schrijft het kabinet aan de Tweede Kamer. "Maar dit is de enige manier om de grote instandhoudingsopgave uit te voeren."

Kijk wie die pijn voelt. De A28 tussen Hoogeveen en Amersfoort wordt voorlopig niet verbeterd, net als de N33 tussen Eemshaven en Appingedam en de ring rond Utrecht. De A27 tussen Zeewolde en Eemnes wordt voorlopig niet verbreed. De sluis bij Kornwerderzand in de Afsluitdijk wordt toch niet verbreed. En op Ameland gaat het verplaatsen van de veerhaven niet door, waardoor er voorlopig geen snellere vaarroute naar het vasteland komt. Ook geld voor RandstadRail, de Rotterdamse metro en het noordelijke deel van het Zuidasdok verdwijnt.

Karremans zelf spreekt van "een nieuwe wederopbouw van onze infrastructuur". Donderdag zei hij in De Telegraaf al wat dat betekent, meldde het ANP: "We gaan hard sturen op de basis, echt het bare minimum." Extra wensen moeten gemeenten of provincies zelf betalen. Ook de veiligheidsregels wil hij tegen het licht houden: "Natuurlijk moet een tunnel veilig zijn, maar je kunt ook overtoppen."

Hoe kon het zover komen? De Algemene Rekenkamer schreef in september dat het onderhoud aan de Nederlandse infrastructuur al tientallen jaren is achtergesteld. Al in 1997 kreeg het ministerie signalen dat er te weinig geld naar beheer en onderhoud ging, meldde Infrasite over het Rekenkamer-advies. Het uitgestelde onderhoud is sinds 2016 meer dan verdubbeld.

En wie zat er al die jaren op het ministerie? Van oktober 2010 tot juli 2024 was de minister van Infrastructuur zonder onderbreking van de VVD: Melanie Schultz van Haegen, Cora van Nieuwenhuizen, Barbara Visser en Mark Harbers. Bijna veertien jaar lang. Zij knipten de linten door bij nieuwe wegen, terwijl de oude bruggen wegrotten.

Nu zit er weer een VVD'er, en die presenteert de rekening. In juni zette Karremans nieuwe wegen en spoorlijnen al in de ijskast, vrijdag kwam de lijst. De partij die het dak liet lekken, stuurt de rekening nu naar de buren.

Kijk dan wat er wel kan. De viaducten onder de hogesnelheidslijn tussen Leiden en Hoofddorp worden aangepakt, zodat treinen daar volgens de NOS 300 kilometer per uur kunnen rijden in plaats van 120.

De Amelanders zitten intussen vast aan een vaargeul die steeds verder dichtslibt. Die wordt dagelijks gebaggerd, en het ministerie schreef in 2024 zelf al dat dat "op termijn niet houdbaar" is. Het verplaatsen van de veerhaven had dat moeten oplossen. Voor een snellere trein door de Randstad is er geld. Voor de veerverbinding van een eiland met de wal niet.

Bovendien wil Karremans dat gemeenten en provincies extra wensen zelf betalen. BNR-verslaggever Michiel Jurrjens voorspelde vrijdagochtend al hoe dat in het land valt: "Dan hoor je oppositiepartijen ook wel zeggen: mooi is dat, Den Haag heeft jarenlang gefaald en gemeenten en provincies draaien daarvoor op." Precies zo is het.

En het probleem is groter dan een file op de A28. De Rekenkamer stelde dinsdag vast dat "de Nederlandse auto- en spoorwegen" op veel plekken "niet aan de NAVO-eisen voor infrastructuur" voldoen. Om wegen en spoor militair op orde te krijgen is volgens de Rekenkamer zo'n 9,5 miljard euro nodig.

Het wrangste zit in de bijzin. Karremans wil volgens BNR ook onderzoeken of bepaalde veiligheidseisen kunnen worden versoepeld. Eerst laat Den Haag de bruggen verslonzen, en nu moet de veiligheid goedkoper. Zijn staatssecretaris Bertram kwam na de brandstichting langs het spoor ook al niet verder dan 'zorgwekkend'.

Natuurlijk gaat onderhoud voor nieuwbouw, zal Karremans zeggen. Dat klopt ook. Een brug die dichtgaat, helpt niemand, en een nieuwe weg lost dat niet op. Maar wie bijna veertien jaar de verantwoordelijkheid had, kan nu niet de regio laten opdraaien en de veiligheidseisen laten zakken.

Karremans moet ophouden de rekening door te schuiven. Geen gemeente of provincie hoeft te betalen voor onderhoud dat het Rijk zelf jarenlang liet liggen. Geen versoepeling van veiligheidseisen om een begroting sluitend te krijgen. En de A28, de N33 en de veerhaven van Ameland horen terug op de lijst, want voor de mensen daar zijn het geen extra wensen, maar hun dagelijkse weg naar werk, school en ziekenhuis.

Het geld is er bovendien. Onder de nieuwe NAVO-afspraak mag tot 1,5 procent van het bbp naar defensiegerelateerde uitgaven, en daar valt infrastructuur onder. Steek dat in de bruggen, wegen en sluizen die de Nederlander elke dag gebruikt, en die in een crisis ook de tanks moeten dragen.

Het kabinet belooft dat de geschrapte projecten "niet uit beeld" zijn. Een belofte zonder geld is geen belofte. Na het herfstreces debatteert de Tweede Kamer over de plannen. Elke partij die zegt op te komen voor de regio, kan dan laten zien of ze het meent.