Geld voor alles, niet voor bruggen

En de rekening daarvoor komt nu binnen.

In een advies bij de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat schrijft de Rekenkamer dat er al sinds 1997 signalen waren dat er te weinig geld naar beheer en onderhoud ging. Sinds 2016 is het uitgestelde onderhoud meer dan verdubbeld. De conclusie van de Rekenkamer: "De aanleg van nieuwe infrastructuur had decennialang de voorkeur boven onderhoud."

De gevolgen zie je op de weg. Bij meerdere bruggen gelden inmiddels beperkingen vanwege constructieproblemen. Rijkswaterstaat en ProRail melden allebei onderhoudsachterstanden van miljarden euro's. Nieuwe ramingen volgen eind dit jaar en begin volgend jaar. Niemand verwacht dat die meevallen.

En uitstellen maakt het alleen maar duurder. Zoals de Rekenkamer het zegt: onderhoud uitstellen kan schade aan de infrastructuur verergeren.

Wie in het noorden of in Utrecht woont, weet het al. In juni maakte Rijkswaterstaat bekend dat het onderhoud in Groningen, Drenthe, Friesland en Utrecht werd uitgesteld door geldgebrek. Het ging om 92 kilometer nieuw asfalt, 130 kilometer wegreparaties, 104 kilometer vangrails en 94 viaducten, tunnels en bruggen. Op wegen als de A7, de A28 en de A12.

En in juli ging de Merwedebrug in de A27 dicht voor zwaar vrachtverkeer, omdat het staal te zwak was geworden. De brug stamt uit de jaren zestig, en een vervanger wordt pas in 2031 verwacht. Omrijden, files, vertraging, schade voor de transportsector. Elke keer weer.

Dat raakt niet alleen vrachtwagenchauffeurs. Het raakt de forens die elke dag een halfuur langer onderweg is, de ondernemer die zijn leveringen ziet vastlopen en uiteindelijk iedereen die in de winkel meer betaalt omdat het transport duurder wordt.

Vind jij ook dat de overheid eerst haar basistaken op orde moet hebben? Word lid van DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf: 7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.

Het is niet zo dat de overheid geen geld uitgeeft. Integendeel. Volgens het CBS kwam de overheid in het eerste halfjaar van 2026 8 miljard euro tekort. Het grootste tekort in een eerste halfjaar sinds coronajaar 2021. De uitgaven stegen met 5 procent naar 273 miljard euro. Bijna de helft daarvan gaat naar sociale uitkeringen, en die post groeide met 8 miljard euro.

Er is dus geld. Heel veel geld. Het gaat alleen niet naar de dingen die een overheid als eerste hoort te doen. Een brug die blijft staan, een sluis die werkt, een spoor dat niet stilvalt. Dat is geen luxe. Dat is de basis.

Ja, een beetje. Het kabinet trok 1,5 miljard euro uit voor infrastructuur, voor de periode van 2029 tot 2035. Transportorganisatie TLN noemde dat onvoldoende. En het begint pas in 2029.

Tegenover achterstanden van miljarden, die sinds 2016 meer dan verdubbeld zijn, is dat een pleister op een gebroken been. En het echte probleem, de politieke voorkeur voor nieuwe projecten boven onderhoud, wordt er niet mee opgelost.

Die voorkeur is ook goed te verklaren. Een nieuwe weg levert een persmoment op, een lintje en een foto voor de campagne. Onderhoud levert niets op. Niemand wordt herkozen omdat een brug níet is ingestort. Dus schuift elke minister het door naar de volgende. Dertig jaar lang.

Het kabinet moet het roer omgooien. Leg wettelijk vast dat onderhoud voorgaat op nieuwe aanleg. Geen nieuwe prestigeprojecten zolang de achterstand niet is weggewerkt. Maak het onderhoudsbudget onaantastbaar, zodat het niet bij elke begrotingsronde weer als sluitpost dient. En haal het geld weg bij subsidies en regelingen die niets bijdragen aan de basis van ons land.

Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis. Word hier lid.