Machteloze Bertram roept 'handen af van het spoor', terwijl brandstichters de deur openslijpen en Rotterdam–Delft platleggen

Dat is het. Een oproep, via een woordvoerder, aan mensen die met een slijptol op pad gaan. Je ziet ze al schrikken.

Wat er gebeurde, is ernstig genoeg. In de nacht van vrijdag op zaterdag trof een aannemer rond half drie smeulende kabels aan bij de spoorbrug over de Delfshavense Schie. De toegangsdeur van de technische ruimte was opengeslepen, binnen was brand gesticht. Volgens de NOS raakten 35 kabels beschadigd, waarvan er vijftien volledig doorbrandden. Pas zondagavond laat, of misschien maandagochtend, rijden er weer treinen.

Het gaat niet om een boemeltje op het platteland. Dit is een van de drukste spoorlijnen van Nederland, de verbinding tussen de Randstad en Zeeland en Limburg. Reizigers moesten zaterdag de stopbus nemen tussen Delft, Schiedam en Rotterdam, of omreizen via Gouda.

En toch kon iemand daar ongestoord een deur openslijpen. De politie zegt inmiddels dat die deur al langer openstond dan eerst gedacht, meldt TPO. Kennelijk viel dat niemand op. De kwetsbaarste plekken van ons spoor liggen er zo open bij dat een brandstichter er gewoon naar binnen kan wandelen, en Bertram vindt dat "heel kwalijk en zorgwekkend".

Kwalijk en zorgwekkend. Dat zeg je over een tegenvallend rapportcijfer. Niet over de zoveelste aanslag op het hart van ons openbaar vervoer.

Want nieuw is dit allerminst. In juni vorig jaar, tijdens de NAVO-top in Den Haag, werden bij Amsterdam kabels langs het spoor in brand gestoken. De politie sprak toen van sabotage. Op Prinsjesdag dit jaar werd het spoor op meerdere plekken gesaboteerd, onder meer met ijzeren staven op de rails, meldt Hart van Nederland. En vorige week zaterdag ketenden activisten van Geef Tegengas zich opnieuw vast aan de Betuweroute, met als openlijk doel economische schade.

Elke keer volgt hetzelfde Haagse ritueel, ook nu onder Bertram: verontwaardigde woorden, een onderzoek, en daarna niets. ProRail wil het voorval in Rotterdam tegenover NRC uitdrukkelijk nog geen sabotage noemen zolang het motief onbekend is. De politie onderzoekt ook koperdiefstal of vandalisme. Prima, laat de recherche haar werk doen. Maar voor de reiziger die op het perron staat, maakt het motief niets uit. Het spoor ligt stil, en de daders zijn nog altijd niet gepakt.

Het stuitende is dat dezelfde Bertram wel energie steekt in het controleren van de gewone burger. Zij geeft boa's in het openbaar vervoer toegang tot het rijbewijzenregister, inclusief de pasfoto's van miljoenen Nederlanders. De reiziger zonder geldig kaartje wordt dus straks tot op de pixel gecontroleerd. De technische ruimte naast een van de drukste spoorbruggen van het land kon intussen kennelijk ongemerkt worden opengeslepen.

Dat is de omgekeerde prioriteit van een overheid die haar kerntaken kwijt is. Toezicht op de burger: altijd. Bescherming van wat die burger met zijn belastinggeld heeft betaald: als het uitkomt. En het kabinet verwacht ook nog te bezuinigen op spoor, wegen en vaarwegen.

Natuurlijk kun je niet elke meter spoor bewaken, zal Bertram zeggen. Dat vraagt ook niemand. Maar technische ruimtes met de kabels voor bovenleiding en treinbeveiliging vormen de zenuwknopen van het netwerk. Wie die niet beveiligt, nodigt de volgende brandstichter uit.

Bertram moet de Kamer binnen twee weken laten weten hoeveel technische ruimtes langs de hoofdlijnen zonder camera of inbraakalarm staan, en wanneer dat is opgelost. Elke ruimte langs de drukste trajecten hoort een alarm en cameratoezicht te krijgen. Geen euro bezuiniging op spoorbeveiliging zolang dat niet geregeld is. En wie het spoor saboteert, hoort in de cel.

Jij betaalt voor dat spoor, elke dag, via je belasting en je kaartje. Dan mag je ook verwachten dat de staatssecretaris meer doet dan een woordvoerder laten zeggen dat je er met je handen vanaf moet blijven.