FNV en CNV gijzelen de reiziger in de regio: tot kerst elke week staken, en Amsterdam, Den Haag en Rotterdam rijden gewoon

FNV en CNV maakten vrijdag bekend dat het streekvervoer woensdag 14 oktober de hele dag plat gaat. Bijna 13.000 werknemers, vooral buschauffeurs, leggen het werk neer. In Groningen begint de staking om middernacht en duurt ze 24 uur. Daarna volgt, zolang er geen akkoord is, elke week een nieuwe actiedag. Tot de kerst kan dat nog zo’n tien keer gebeuren, en elke keer weet je pas vlak van tevoren of jouw bus rijdt.

Wie het geluk heeft in een van de drie grote steden te wonen, merkt er niets van. Het stadsvervoer van Amsterdam, Den Haag en Rotterdam valt buiten deze cao. Volgens de NOS rijden alleen daar woensdag bussen. De rekening van deze staking wordt niet betaald op het Malieveld, maar aan een kale bushalte in Oost-Groningen.

Het meest stuitende zit in hoe de bonden het spelen. CNV-onderhandelaar Niels Rook zei het zonder een spoor van schaamte: “We laten de acties niet saboteren door werkgevers die op het laatste moment noodroosters gaan maken.” Noodroosters. Dat zijn de paar bussen die de scholier naar zijn examen brengen, de oudere naar de poli en de thuiszorgmedewerker naar haar cliënt. In de ogen van Rook is dat sabotage. Voor CNV is jouw bus een wapen, en hoe minder er rijdt, hoe beter het wapen werkt.

De FNV doet er nog een schepje medeleven bovenop. “Maar reizigers hebben ook belang bij werknemers die hun werk gezond kunnen volhouden”, zegt de bond. Mooi gezegd. Intussen ronselt CNV met de staking ook nog leden: wie een collega lid maakt, krijgt volgens de CNV-oproep “een cadeaubon van 20 euro”. Jij staat in de regen, de bond haalt nieuwe contributie binnen. En het is al de tweede keer in korte tijd: op 9 september lag het ov ook al plat, toen tegen de kabinetsplannen voor WW en WIA.

Wie denkt dat de werkgevers de helden zijn, vergist zich. Werkgeversvereniging VWOV stelt dat er “een goed voorstel” op tafel ligt en vindt het “jammer dat reizigers weer de dupe worden van een meningsverschil tussen werkgevers en vakbonden”. Jammer. Alsof het weer is.

Laat één ding duidelijk zijn: de chauffeur die zijn rooster pas op het laatste moment hoort, heeft een punt. Maar dat punt maak je aan de onderhandelingstafel, of desnoods met een staking die je ruim van tevoren aankondigt, zodat een moeder in Drenthe haar oppas kan regelen. Twee partijen die sinds maart al acht keer zonder resultaat hebben onderhandeld, maken hun machtsstrijd nu tot jouw probleem.

Kijk wat dat “goede voorstel” inhoudt. Volgens CNV willen de vervoerders de definitieve roosters nog maar vier dagen van tevoren bekendmaken. Ze willen ook meer onbetaalde pauzes in de diensten en minder loon bij ziekte. Dat is het recept voor nóg minder chauffeurs, en dus nóg meer uitgevallen ritten. De VWOV speelt beschermer van de reiziger, maar is in werkelijkheid een uitknijpclub die ook nog doet alsof hij met de reiziger meeleeft.

Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Steun DDS dan met een donatie. Dat kan eenvoudig via BackMe, of rechtstreeks op onze rekening: NL95 RABO 0159 0983 27, ten name van Liberty Media. Elk bedrag helpt ons om onafhankelijk te blijven schrijven. En meld je aan voor onze ‘verboden’ column op Substack. Iedereen kan zich daar inschrijven.

En Den Haag? Daar schreef staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur deze week nog een Kamerbrief over de verschraling van het ov in de regio. “Het huidige systeem begint te haperen”, concludeerde ze. In zes jaar verdwenen volgens het ANP 1.100 bushaltes, vooral in Drenthe en Groningen. Haar oplossing is een “mobiliteitscentrale” die “de spil in het geheel” moet worden, plus proeven met zelfrijdende bussen.

Zelfrijdende bussen. Die staken in elk geval niet. Over de staking die haar regio’s tot de kerst elke week stillegt, heeft Bertram voor zover bekend nog geen woord gezegd. Het kabinet trok op Prinsjesdag 300 miljoen euro per jaar uit voor regionale bereikbaarheid, volgens het AD pas vanaf 2030. Bertram schrijft brieven aan de Kamer terwijl haar regio stilvalt, en de bushalte in Delfzijl kan tot 2030 wachten.

FNV en CNV maken vandaag nog alle stakingsdagen tot de kerst bekend. Wie zegt op te komen voor betrouwbaar openbaar vervoer, verstopt zijn stakingsdagen niet voor de mensen die ervan afhankelijk zijn. De VWOV haalt de vierdagenroosters en de onbetaalde pauzes van tafel en zit maandag weer aan tafel. En Bertram roept beide partijen nog deze week naar Den Haag en spreekt met de provincies een vaste minimale dienstregeling af voor scholieren en patiënten op stakingsdagen.

Want dit is het Nederland van het partijkartel en de vakbondsbonzen in hun Randstad-cocon. Daar rijdt de tram, staat de talkshowtafel klaar en praat men over “bereikbaarheid”. Jij staat woensdag om zeven uur ’s ochtends in Dokkum langs een lege weg, met je telefoon in de hand, wachtend op een bus die niemand in Den Haag zal missen.

Steun DDS: doneer direct. DDS bestaat dankzij lezers zoals jij. Doneer via BackMe of maak een bijdrage over naar NL95 RABO 0159 0983 27, ten name van Liberty Media. En mis niets: schrijf je in voor onze ‘verboden’ column op Substack. Aanmelden kan voor iedereen.