Hoogleraar Bovend'Eert betuttelt de kiezer: "Je neemt de kiezer een beetje bij de hand", en met zijn kiesdrempel vliegen elf van de zeventien partijen eruit

Bovend'Eert wil een kiesdrempel van 5 procent, zoals in Duitsland. In de huidige Tweede Kamer zouden er dan zes partijen overblijven: D66, VVD, PRO, PVV, CDA en JA21, meldt de NOS. Elf van de zeventien partijen vliegen eruit, onder meer FVD, BBB en de Groep Markuszower. Hij denkt "dat kleine partijen heel goed kunnen fuseren met grotere partijen". Je stemde juist niet op die grote partij, en nu moet je partij erin opgaan.

Wat zo'n drempel kost, rekende politicoloog Tom van der Meer in februari al voor. "En bij een drempel van 5 procent, zoals in Duitsland, gaat het al snel om meer dan een miljoen stemmen die we wegstrepen", zei hij tegen Nieuwsuur.

Meer dan een miljoen Nederlanders dus. Ze lopen braaf naar het stembureau, kleuren een vakje rood, en hun stem telt daarna voor niets. Dat is meer dan alle inwoners van Amsterdam samen. Een democratie die een miljoen stemmen weggooit omdat het bestuur dan makkelijker gaat, is een democratie voor bestuurders.

Het werkt bovendien niet eens. Een staatscommissie onder oud-VVD-minister Johan Remkes concludeerde in 2018 dat een kiesdrempel pas helpt tegen versplintering bij minstens 10 procent. Zo'n hoge drempel botst volgens die commissie met ons gevoel van representatie.

Bovend'Eert staat niet alleen. D66, VVD en CDA zetten een onderzoek naar een hogere kiesdrempel gewoon in hun coalitieakkoord. "Als je in de toekomst alleen maar meer kleine partijen hebt, kun je je afvragen of je daarmee nog goede besluitvorming rond kan krijgen", zei VVD-leider Dilan Yeşilgöz in februari.

Lekker makkelijk. Wie niet in staat is om met zestien andere partijen te praten, schaft de andere partijen af. Het kartel wil zijn concurrenten niet verslaan in de stembus, maar wegregelen met een wet.

Het liep toen op niets uit. Nog voordat de coalitie een voorstel kon indienen, stemde de Kamer het onderzoek weg. De oppositie stemde van links tot rechts tegen, op een motie van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. Het plan is dus al eens afgeschoten. Nu komt het via een hoogleraar in Nieuwsuur gewoon weer binnen.

Het mooiste is nog wie dit kabinet de afgelopen weken in leven hield. Het belastingplan haalde donderdag 76 tegen 74 stemmen, met de drie zetels van DENK, meldde de NOS. Ook de Partij voor de Dieren stemde voor. En Volt, met één zetel, schreef met PRO mee aan de belastingdeal. Allemaal partijen die onder de drempel van Bovend'Eert verdwijnen.

De kleine partijen zijn het probleem dus niet. Dat zei SGP-leider Chris Stoffer in februari al. Kleine partijen "nemen het soms serieuzer dan de grote partijen die elkaar uitsluiten, bakkeleien en er niet uitkomen", zei hij. Precies dat zie je deze week op De Zwaluwenberg. Drie grote partijen die elkaar niet vertrouwen. Dit kabinet is gesloopt door D66, VVD en CDA zelf. De kleine partijen hielden het juist overeind.

De oplossing ligt niet bij een drempel, en zeker niet bij een hoogleraar die de kiezer bij de hand wil nemen. Nederlanders zijn volwassen. Ze kunnen zelf kiezen tussen zeventien partijen, en tussen dertig als dat nodig is.

Er komt geen kiesdrempel, niet via een coalitieakkoord en niet via een achterdeur. En valt dit kabinet, dan gaat het stembiljet gewoon open, met alle partijen erop. De kiezer hoeft niet bij de hand genomen te worden. Den Haag moet eens leren luisteren.