LACHWEKKEND: Kartel-leiders 'balen' als stekkers dat hun geheime sloop-plannen op straat liggen (huilie huilie!)

Het is weer het klassieke Haagse toneelstukje. Terwijl de formatietrein doordendert over de rug van de democratie, staan de hoofdrolspelers verongelijkt voor de camera. Volgens NU.nl balen partijleiders Jetten en Yeşilgöz, samen met hun marionet-informateur Rianne Letschert, "ervan dat er al is gelekt uit het hoofdlijnenakkoord".

Ze weten zogenaamd niet waar het lek zit. Nee, natuurlijk niet. Het is altijd "niemand" die lekt, maar ondertussen staat de volgende ochtend de hele strategie in de krant. Ze hebben hun fracties er "wel op aangesproken", lezen we. Kunt u het zich voorstellen? Juf Dilan en Meester Rob die met een opgeheven vingertje voor de klas staan: "Wie heeft er gekletst?" Het is lachwekkend amateurisme van een club die pretendeert het land te kunnen besturen.

Waar ze werkelijk van balen, is niet het lek zelf, maar het feit dat u nu al weet wat voor ellende er op u afkomt. Ze hadden hun plannen - zoals het redden van de NPO-miljoenen en het bezuinigen op de zorg - liever pas gepresenteerd als de handtekeningen al gezet waren en er geen weg meer terug was. Dat is de modus operandi van het partijkartel: voldongen feiten creëren in het donker, en dan in het licht roepen dat het "nu eenmaal moet".

Informateur Letschert doet er nog een schepje bovenop. Ze "denkt niet dat er nog meer zal uitlekken". Sterker nog: "Het zou mij verbazen," zegt ze. Hoe naïef kun je zijn? Of hoe goed kun je liegen? Den Haag is zo lek als een mandje. In een coalitie die aan elkaar hangt van wantrouwen, haat en nijd - want laten we eerlijk zijn, VVD, CDA en D66 vertrouwen elkaar voor geen meter - is lekken de enige manier om je eigen hachje te redden of de ander een loer te draaien.

Rob Jetten, de beoogd premier van dit rampenkabinet, probeerde nog lollig te doen tegen de aanwezige journalisten. "Al bent u dat vast al aan het proberen [om meer te laten lekken]," zei hij met zijn bekende gemaakte glimlach.

Ha-ha, Rob. Wat een humor. Ondertussen is het juist D66 die erom bekend staat de pers te bespelen als een viool. Het feit dat het nieuws over het schrappen van de NPO-bezuiniging naar buiten kwam, kwam D66 eigenlijk wel heel goed uit. Zo kon hun achterban in de grachtengordel alvast gerustgesteld worden: "Kijk, we hebben jullie speeltje gered!" Het zou ons niets verbazen als het lek gewoon uit de burelen van Jetten zelf kwam, om vervolgens publiekelijk te kunnen "balen" voor de bühne.

Laten we niet vergeten wát er precies gelekt is. Het gaat niet om triviale zaken. In De Telegraaf stond dat Nederland "geen gezamenlijke EU-leningen wil", dat het "begrotingstekort niet hoger dan 2 procent mag zijn" en dat "er 50 miljoen euro minder wordt bezuinigd op de NPO".

Dit zijn keuzes die direct uw portemonnee raken. Dat begrotingstekort van maximaal 2 procent betekent, zoals we eerder al analyseerden, keiharde bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid. En die 50 miljoen voor de NPO? Dat is uw belastinggeld dat rechtstreeks naar de staatsomroep vloeit om D66-propaganda te blijven uitzenden.

Dat ze balen dat dit nu al op straat ligt, is logisch. Het is namelijk een wanstaltig pakket maatregelen. Ze hadden gehoopt dit te kunnen verpakken in wollige taal tijdens een strak geregisseerde persconferentie, met mooie plaatjes en ingestudeerde oneliners. Nu ligt de naakte, lelijke waarheid op tafel. En dat doet pijn.

Herinnert u zich Pieter Omtzigt nog? De man die het had over een "nieuwe bestuurscultuur" en "transparantie"? Zijn partij is inmiddels weggevaagd, maar de oude politiek is springlevend. Het lekken, het liegen over lekken, het veinzen van boosheid over lekken: het is allemaal onderdeel van de Rutte-doctrine die onder Jetten en Yeşilgöz vrolijk wordt voortgezet.

Het feit dat Letschert, Jetten en Yeşilgöz nu tijd verspillen aan het zoeken naar een lek in plaats van zich te schamen voor de inhoud van hun akkoord, zegt alles over hun prioriteiten. Ze zijn bezig met damage control, niet met landsbelang.

Dus laat ze maar lekker "balen". Laat ze maar zweten. Hoe meer er lekt, hoe beter. Want in het donker gedijt de schimmel van het partijkartel het best. Wij zetten de schijnwerpers er vol op.