De Bat (CDA) laat 1.100 Moerdijkers na een jaar angst opnieuw bungelen: hun dorp is 'haalbaar', een besluit komt er niet

Volgens de NOS schrijft De Bat aan de Tweede Kamer dat de uitbreiding van haven en industrie, waarvoor het dorp moest wijken, beperkter kan. Nieuwe circulaire bedrijven hoeven niet meer rond Moerdijk te komen; daarvoor wordt uitgeweken naar andere gebieden. Rond Moerdijk blijft nog zo'n 200 hectare nodig.

Dat klinkt als goed nieuws. Alleen wil De Bat eerst meer duidelijkheid over de leefbaarheid voordat hij beslist. Rijk, provincie Noord-Brabant en gemeente moeten samen uitzoeken of de uitbreiding van de industrie niet tot te veel geluidsoverlast leidt. De uitkomst zal wel even op zich wachten, liet een woordvoerder weten.

Wel even op zich wachten. Na een heel jaar vol onzekerheid. Dat zeg je tegen mensen die al die tijd niet weten of hun huis, hun school en hun kerkhof blijven.

Even terug in de tijd. Vorig jaar november stemde de gemeenteraad ermee in dat het dorp moest verdwijnen voor Powerport, een enorme uitbreiding van het industriegebied met een stroomstation voor windstroom van zee. Later bleek uit documenten die Omroep Brabant via een Woo-verzoek kreeg, dat de ministeries al in maart 2025 de voorkeur hadden om het dorp op te heffen. Maanden voordat het besluit zou vallen.

Bewoners noemden dat toen "schokkend en respectloos". In mei koos De Bat voor onderzoek naar een scenario waarin het dorp kan blijven bestaan. Sindsdien leefde Moerdijk met twee toekomsten tegelijk: weg, of toch niet. Niemand die het wist.

Pim Meijer, die de dorpsbewoners vertegenwoordigt, vatte het dinsdag tegenover Omroep Brabant samen: "Het is een jaar vol verwijten tussen verschillende overheden geweest." Hij vertelt over bewoners met stress en fysieke klachten door de situatie. Terwijl ministeries, provincie en gemeente naar elkaar wezen, lagen er in Moerdijk mensen wakker.

In oktober vroegen inwoners, politieke partijen en organisaties premier Rob Jetten in een open brief om zelf de regie te nemen. Het antwoord kwam van een woordvoerder: nee, de regie blijft bij De Bat. De premier die dagenlang tijd heeft voor overleg over het Belastingplan, liet een dorp in nood afschepen met een reactie van een woordvoerder. Dinsdag liet De Bat zien wat die regie waard is: weer een onderzoek.

Het enige wat nu echt vastligt, zegt de gemeente zelf, is de verlenging van de Moerdijkregeling. Die geeft inwoners zekerheid tot en met 2029. "Voor de rest wordt nog onderzocht hoeveel ruimte nodig is en wat dat betekent voor het dorp", zegt een woordvoerder van de gemeente.

Meijer is "voorzichtig optimistisch", maar wil garanties dat er niet opeens weer iets anders wordt besloten. "Het fijnst zou zijn als er nu eens nieuws naar buiten kwam zonder voorwaardelijkheden en vragen, maar met echte duidelijkheid. Die is er zelfs met dit bericht niet."

En het verleden geeft hem gelijk. "Ik weet zeker dat er mensen zijn die zeggen: in 2013 stonden we hier ook, toen werd het dorp ook behouden", zegt Meijer. "Het kost minimaal een decennium om het vertrouwen nu weer terug te winnen."

Een decennium. Zo lang duurt het om te herstellen wat een paar jaar Haags geschuif kapotmaakt. Wie kan het die mensen kwalijk nemen? Ze kregen in 2013 een belofte, vorig jaar een sloopbesluit, dit voorjaar een onderzoek en nu een "haalbaar".

Het patroon is bekend. De Randstad wil groene stroom, windparken op zee en ruimte voor nieuwe industrie. De rekening ligt in een Brabants dorp, bij gewone mensen die al een jaar niet weten wat hun huis nog waard is.

De Bat was jarenlang gedeputeerde in Zeeland. Hij zou moeten weten wat het betekent als Den Haag over een dorp beslist alsof het een vakje in een spreadsheet is. Toch werkt hij precies zo: eerst rapporten, dan scenario's, dan nog een onderzoek.

Het CDA noemt zichzelf de partij van de gemeenschap, van het dorp en de kerk. In Moerdijk laat een CDA-staatssecretaris zien hoe weinig dat waard is als een ministerie iets anders wil.

En de rekening van het wachten loopt gewoon door. Wie in Moerdijk zijn huis wil verkopen, weet niet wat een koper ervoor wil betalen. Wie wil verbouwen, vraagt zich af of dat nog zin heeft. "Sommigen zijn al verhuisd", meldde Omroep Brabant eerder. Elke maand dat Den Haag twijfelt, loopt het dorp verder leeg, ook als het uiteindelijk mag blijven.

De Bat heeft geen nieuw onderzoek nodig om te weten wat de inwoners willen. Ze willen blijven. Geef ze nog dit jaar een definitief ja, zwart op wit en zonder voorwaarden. Alles minder betekent weer een jaar angst voor 1.100 mensen die niets anders vroegen dan zekerheid over hun eigen huis.