Pepijn van Houwelingen (FVD) pakt machtige schoolbesturen aan die 'met tonnen onderwijsgeld' een eigen directeur vervolgen

In schriftelijke vragen aan de OCW-staatssecretaris wijst Van Houwelingen op een schokkend dossier dat op 31 oktober aan het licht kwam in een uitzending van De Nieuwe Wereld onder de titel "Wanbestuur in het Onderwijs: Hoe een bevlogen directeur onder de bus werd gegooid". Daarin wordt volgens hem besproken hoe een schoolbestuur een eigen schooldirecteur juridisch liet vervolgen.

Het ging hier volgens Van Houwelingen niet om een falende manager die de boel liet verslonzen, maar om het exacte tegenovergestelde. Van Houwelingen beschrijft in zijn Kamervragen hoe er in dit dossier sprake is van "een voorbeeld van wanbestuur in het onderwijs", namelijk "het met tonnen onderwijsgeld (onterecht) juridisch laten vervolgen van een onderwijsdirecteur die het onderwijs op zijn school juist sterk heeft verbeterd".

Laat dat even op je inwerken. Als het klopt wat Van Houwelingen schrijft, krijgt een directeur die het onderwijs op zijn school sterk verbetert van zijn eigen schoolbestuur geen schouderklopje of bonus, maar een leger aan peperdure juristen op zijn dak. En de rekening van die tonnen voor die juridische afrekening betalen de bestuurders natuurlijk niet uit hun eigen portemonnee.

Nee, die tonnen worden gewoon afgeschreven van het publieke onderwijsgeld dat jij als belastingbetaler hebt opgebracht voor schoolboeken, fatsoenlijke klaslokalen en echte docenten voor de klas. Een bevlogen schooldirecteur onder de bus gooien met het geld dat voor onze kinderen bedoeld is: zieker dan dit wordt de Nederlandse bestuurscultuur bijna niet.

Terwijl VVD, D66 en CDA in de Tweede Kamer vandaag druk bezig waren met het proefballonnetje om wegbezuinigde ambtenaren van het ministerie van Onderwijs op kosten van de overheid om te scholen tot leraar, legt Pepijn van Houwelingen de vinger precies op de zere plek. Hij vraagt VVD-staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs recht voor zijn raap: "Is dit een goede besteding van tijd en (onderwijs)geld door dit schoolbestuur?"

Maar Van Houwelingen laat het niet bij dit ene schokkende geval. Hij trekt het dossier direct open naar het landelijke niveau.

FVD wil daarom van het kabinet weten: hoeveel publiek onderwijsgeld smijten schoolbesturen in heel Nederland jaarlijks over de balk aan juridische oorlogen tegen hun eigen medewerkers? In zijn tweede vraag verzoekt Van Houwelingen de staatssecretaris om een indicatie te geven hoeveel onderwijsgeld schoolbesturen jaarlijks kwijt zijn aan "dit soort juridische geschillen (met hun eigen medewerkers) en of dit bedrag de afgelopen jaren is toe- of afgenomen".

En als het ministerie van Onderwijs, zoals we in Den Haag inmiddels gewend zijn wanneer het om pijnlijke cijfers gaat, die cijfers niet kan geven, neemt FVD daar geen genoegen mee. Van Houwelingen vraagt de staatssecretaris direct of zij in dat geval wellicht bereid is dit te laten onderzoeken, zodat elke ouder en elke belastingbetaler kan zien hoeveel onderwijsmiljoenen er rechtstreeks naar advocatenkantoren vloeien.

Het is namelijk een publiek geheim in de onderwijswereld dat een individuele leraar of schooldirecteur geen schijn van kans maakt tegen de financiële overmacht van een onderwijsstichting. De werknemer moet zijn advocaat betalen uit eigen spaargeld of via een rechtsbijstandsverzekering of vakbond met een plafond, terwijl het schoolbestuur zonder enige persoonlijke pijn uit de eindeloze pot met belastinggeld van het Rijk blijft graaien om door te procederen tot de tegenpartij financieel en mentaal gebroken is.

Hoe heeft het zover kunnen komen dat onderwijsbestuurders zich in Nederland onaantastbaar wanen? Ook die kernvraag legt Van Houwelingen vandaag op tafel bij het kabinet. Hij vraagt in zijn derde Kamervraag naar de analyse van de oorzaken van deze vorm van wanbestuur uit de uitzending, "waarin onder andere wordt gewezen op schoolbesturen die veel te groot en machtig zijn geworden".

In de afgelopen dertig jaar hebben opeenvolgende kabinetten van CDA, VVD, PvdA en D66 de ene na de andere fusiegolf in het onderwijs aangemoedigd en schoolbesturen met de zogeheten lumpsum-bekostiging vrij baan gegeven. Scholen werden samengevoegd tot gigantische onderwijsconglomeraten met tientallen vestigingen, dikbetaalde colleges van bestuur, eigen communicatieafdelingen, stafdiensten, bestuursauto's en glazen hoofdkantoren ver weg van het schoolplein.

Die megalomane onderwijskoepels gedragen zich inmiddels als feodale vorstendommen waar geen ouder, geen leraar en zelfs geen succesvolle schooldirecteur nog iets in te brengen heeft. Het interne toezicht door raden van toezicht bestaat dikwijls uit dezelfde ons-kent-ons-netwerken uit het partijkartel die elkaar de hand boven het hoofd houden zodra een eigenzinnige directeur de bestuurlijke rust verstoort door daadwerkelijk het onderwijs te verbeteren.

Ondertussen ziet het ministerie van Onderwijs deze opgeblazen bestuurslagen als zijn natuurlijke bondgenoot. Via die grote schoolkoepels kan Den Haag namelijk met één druk op de knop zijn eigen politieke stokpaardjes, van woke burgerschapslessen en genderideologie tot verstikkende administratieve protocollen, over duizenden scholen tegelijk uitstorten. Wie zich daartegen verzet of zijn eigen school op klassieke kwaliteit en vakmanschap runt, wordt door de bestuurstop als een lastpak gezien die moet worden weggewerkt.

FVD heeft volkomen gelijk dat deze zieke bestuurscultuur tot op de bodem moet worden opengebroken en dat de macht van deze onderwijskolossen moet worden gebroken. Onderwijsgeld hoort in het klaslokaal, bij de docent en bij de leerling terecht te komen, en voor geen enkele cent bij advocatenkantoren die door rancuneuze schoolbestuurders worden ingehuurd om hun eigen mensen kapot te maken.

Het is uitstekend dat Pepijn van Houwelingen dit schandaal naar de Tweede Kamer brengt en het kabinet dwingt om kleur te bekennen. Bestuurders die tonnen aan publiek onderwijsgeld misbruiken om een succesvolle schooldirecteur onterecht juridisch te vervolgen, horen dat geld tot op de laatste cent uit hun eigen zak terug te betalen en per direct uit het onderwijs te worden gezet!